QR Ombýdsmeni: Azaptaýǵa qarsy ulttyq aldyn alý tetigi qyzmetiniń mánin burmalaýǵa jol berilmeýi qajet

«UAT qatysýshylarynyń qyzmetin úılestirýge jáne olardyń qajetti áleýeti men kásiptik bilimderin qamtamasyz etýge jaýapty laýazymdy tulǵa» retinde ol olardyń jumystaryna kemsitpeıtin tásildemesiniń qajettiligine nazaryn aýdardy.

Adam quqyqtary jónindegi ýákil apparatynyń baspasóz qyzmeti habarlady.

Ombýdsmen memlekettik organdar ókilderiniń qatysýymen 2015 jylǵy 3 qyrkúıekte ótken UAT Úılestirý keńesiniń otyrysy týraly habardar etti. Onda UAT sheńberinde jekelegen tulǵalarǵa qatysty, azaptaý faktilerin rastalmaǵanyna ákelgen birqatar arnaýly bolýlardyń qorytyndylary talqylandy.

Úndeýhat avtory otyrysqa qatysýshylar «baspasóz ben shaǵymdarda qamtylǵan V.I. Kozlovqa qatysty azaptaýlardyń bolǵany týraly málimdemeler, sonyń ishinde onyń túsinikteri negizinde de rastalmaǵany týraly biraýyzdan qorytyndyǵa kelgenin» kórsetti.

Uqsas nátıjesi bolǵan atalmysh úrdis aqyrynda rastaldy jáne E. Narymbaevqa qatysty monıtorıng qorytyndysy boıynsha «buqaralyq aqparat quraldaryndaǵy málimdemeler men kelip túsken shaǵymdar taǵy da rastalmady».

Úılestirý keńesiniń músheleri - belgili quqyq qorǵaýshylar halyqaralyq quqyqtyń talaptaryna jaýap beretin UAT qyzmetinde qoǵamǵa qatysty ashyqtyqty qamtamasyz etý qajet ekendigi týraly ortaq pikirde boldy, alaıda onyń maqsattary men mindetterimen eshqandaı saıasattandyrý sáıkes kelmeıdi.

«UAT boryshy onyń ataýynan-aq belgili jáne aldyn alý sıpatta», -dep túıindedi A. Shákirov. ıAǵnı UAT «boljamdanǵan azaptaý faktilerin zertteýdiń qaıtalaıtyn tetigin qurý» emes, júıeli problemalardy aıqyndaýǵa jáne adam quqyqtarynyń buzylýyn aldyn alýǵa baǵyttalǵan, bul BUU Azaptaýdy aldyn alý jónindegi shaǵyn komıtetiniń ustanymynda jáne sheteldik tájirıbede tikeleı kórinis tapty.

Sondyqtan UAT arnaýly bolýlaryna eń joǵary talaptar qoıylady - olar «bolǵan azaptaýlar týraly kelip túsken málimdemeler negizinde ǵana» júrgiziledi.

Ombýdsmen bar táájirıbeni joǵary baǵalady: «Arnaýly bolýlar shyn mánisinde birqatar oqıǵalarda qatygez is-áreketter týraly málimdemelerge jedel túrde jaýap berýge, faktilerdi anyqtaýǵa, azamattardyń quqyqtaryn qorǵaý boıynsha shuǵyl sharalardy qoldanýǵa kómektesti. Árıne, atalmysh tájirıbeniń jóni bar, ol qajet jáne aldaǵy ýaqytta da qoldanylatyn bolady».

Sonymen birge, Ombýdsmen UAT qatysýshylaryn bul múmkindikti «kontrprodýktıvti maqsattarda» qoldanýdan saqtandyrady, bul UAT memlekettik organdarmen ózara árekettesýdiń tıimdiligine jaǵymsyz áserin tıgizedi jáne «jekelegen buqaralyq tulǵalardyń tarapynan, birinshi kezekte quqyq qorǵaýshylardyń óz ortasynda obektıvti emes syn úshin negizge aınalady».

«UAT jumysynda jaǵdaılaryna basqalaryna kesirin tıgizetindeı basymdy nazar aýdarylatyndaı belgili tulǵalar tobyn negizsiz bólip qaraýǵa jol berilmeıdi. UAT oǵan tán emes túrli qyzmetke tartýdyń búldirgish áreketteri sozylmaly jaǵymsyz saldarlarǵa ákelýi múmkin, sonyń ishinde qoǵamdyq senim júktelgen tulǵalar úshin de. Jekelegen qamaýdaǵylarǵa dısproportsııalyq nazar bólinýi mekemelerde ornalasqan tulǵalardyń kóbinde jaǵymsyz kertartpalyǵyn týdyrýda», - dep kórsetedi A. Shákirov joldanǵan qujatta.

Osyǵan baılanysty qazaqstandyq Ombýdsmen jumystyń tıimdiligin qamtamasyz etý maqsatynda UAT mánin burmalaıtyn kez kelgen áreketterdiń betin qaıtaratynyn habarlady.

Memlekettik organdardyń UAT usynymdaryn iske asyrýy búgingi kezeńde onyń tıimdiliginiń basty kórsetkishi bolyp tabylatynyn qosyp aıtý qajet. Mysaly, Úılestirý keńesiniń eskerilgen otyrysy barysynda memlekettik organdardyń ókilderi sottalýshylardyń ornalasý jaǵdaılaryn jaqsartý maqsatynda birqatar zańǵa táýeldi aktilerdi qaıta qaraýǵa kelisimin berýine qol jetkizildi.