QR memlekettik orman qory aýmaǵynda ormandy janama paıdalaný qaǵıdalary bekitildi

***

Memlekettik orman qory aýmaǵynda ormandy janama paıdalaný qaǵıdalaryn bekitý týraly

Qazaqstan Respýblıkasy Úkimetiniń qaýlysy №1268

2011 jylǵy 1 qarasha,   Astana, Úkimet Úıi

Qazaqstan Respýblıkasynyń 2003 jylǵy 8 shildedegi Orman kodeksiniń 12-babynyń 16) tarmaqshasyna sáıkes Qazaqstan Respýblıkasynyń Úkimeti qaýly etedi:
1. Qosa berilip otyrǵan Memlekettik orman qory aýmaǵynda ormandy janama paıdalaný qaǵıdalary bekitilsin.
2. Osy qaýly alǵashqy resmı jarııalanǵan kúninen bastap kúntizbelik on kún ótken soń qoldanysqa engiziledi.

                                                                 Qazaqstan Respýblıkasynyń  Premer-Mınıstri K.MÁSІMOV.

Qazaqstan Respýblıkasy Úkimetiniń 2011 jylǵy 1 qarashadaǵy  №1268 qaýlysymen bekitilgen

Memlekettik orman qory aýmaǵyndaǵy ormandy janama paıdalaný qaǵıdalary

1. Jalpy erejeler
1. Osy Qazaqstan Respýblıkasynyń memlekettik orman qory aýmaǵyndaǵy ormandy janama paıdalaný qaǵıdalary (budan ári - Qaǵıda) Qazaqstan Respýblıkasy Orman kodeksiniń 12-babynyń 16) tarmaqshasyna sáıkes ázirlendi jáne memlekettik orman qory aýmaǵynda ormandy janama paıdalaný tártibin aıqyndaıdy, sondaı-aq mynadaı qyzmet túrlerin retteıdi: maral ósirý, ań ósirý, ara uıalary men omartalar ornalastyrý, kókónis ósirý, baý-baqsha sharýashylyǵy jáne ózge de aýyl sharýashylyǵy daqyldaryn ósirý, dárilik ósimdikter men tehnıkalyq shıkizat, jabaıy jemister, jańǵaqtar, sańyraýqulaqtar, jıdekter jáne basqa da azyqtyq ónimder, múk, orman tósenishi jáne jerge túsken japyraqtar, qamys daıyndaý jáne jınaý.
2. Ruqsat beretin qujattary joq jeke tulǵalar ózderiniń qajettiligi úshin jabaıy jemister, jańǵaqtar, sańyraýqulaqtar, jıdekter, dárilik shıkizat jáne ózge de janama orman resýrstaryn jınaýdy júzege asyrady, buǵan oblystyq atqarýshy organnyń usynymy boıynsha oblystyq ókildi organnyń sheshimimen bekitilgen normalar sheginde ruqsat etiledi.
3. Janama orman paıdalaný ormandy búldirmeı, orman resýrstaryn molyqtyrýǵa nuqsan keltirmeı, osy Qaǵıdada belgilegen merzimde jáne tásilmen júzege asyrylady.

2. Memlekettik orman qory ýchaskelerin janama paıdalanýǵa berý

4. Memlekettik orman qory ýchaskesi janama orman paıdalanýdyń bir nemese birneshe túrin júzege asyrý úshin bir nemese birneshe orman paıdalanýshyǵa beriledi.
5. Orman resýrstary eki sanatqa bólinip qysqa merzimdi jáne uzaq merzimdi paıdalanýǵa beriledi:
1) qysqa merzimdi paıdalaný memlekettik orman ıelenýshi beretin orman bıletiniń negizinde bir jylǵa deıingi merzimge beriledi;
2) uzaq merzimdi paıdalanýǵa Qazaqstan Respýblıkasy Úkimetiniń 2004 jylǵy 13 qańtardaǵy № 32 qaýlysymen bekitilgen Memlekettik orman qory ýchaskelerinde orman resýrstaryn uzaq merzimdi orman paıdalanýǵa berý jóninde tenderler ótkizý erejesine sáıkes tender hattamasynyń negizinde, keıinnen orman sharýashylyǵy salasyndaǵy ýákiletti organnyń (budan ári - ýákiletti organ) nemese qaramaǵynda memlekettik orman qory ýchaskeleri bar oblystyq atqarýshy organnyń jáne orman paıdalanýdy júzege asyrý úshin qarajaty men óndiristik qýattary jáne tıisti mamandyq ıeleri bar orman paıdalanýshynyń arasynda 10 jyldan 49 jylǵa deıin merzimge shart resimdeledi.
6. Memlekettik orman qory ýchaskelerinde ormandy janama paıdalaný quqyǵy Qazaqstan Respýblıkasy Orman kodekisiniń 39-40 jáne 41-baptaryna sáıkes aıqyndalǵan tártippen toqtatyla turady, shettetiledi jáne toqtatylady.

3. Maral ósirý jáne ań ósirý
7. Memlekettik orman qory ýchaskelerinde maral ósirýdi nemese ań ósirýdi júzege asyrý quqyǵyn berý týraly máseleni qaraý úshin ótinish berýshi (yqtımal orman paıdalanýshy) memlekettik orman ıelenýshige qajetti tehnıkalyq-ekonomıkalyq negizdemelerdi, esep-qısaptardy, syzbalardy, bıznes-jospardy qamtıtyn maral ósirý fermasyn nemese ań fermasyn uıymdastyrý jobasyn usynady.
8. Ótinish jasalyp otyrǵan orman paıdalaný túrin berý týraly memlekettik orman ıelenýshiniń sheshimi orman bıletin berý túrinde resimdeledi.
9. Memlekettik orman ıelenýshi yqtımal orman paıdalanýshy usynǵan materıaldardy qarap, kúntizbelik on bes kún ishinde ótinish jasalyp otyrǵan orman paıdalaný túrin berý nemese jazbasha túrde dáleldi bas tartý týraly sheshim qabyldaıdy.
10. Ótinish jasalyp otyrǵan orman paıdalaný túrin berý týraly oń sheshim bolǵan jaǵdaıda memlekettik orman ıelenýshi úsh jumys kúni ishinde orman paıdalanýshyǵa belgilengen tártippen orman bıletin tapsyryp, memlekettik orman qorynyń tıisti ýchaskelerin beredi.
Maral ósirý fermalaryn nemese ań fermalaryn uıymdastyrý úshin ormandy jerler de, ormansyz jerler de bólinedi.
Orman paıdalanýshynyń jobasyna sáıkes oǵan beriletin ýchaskelerdiń quramyna fermanyń jumys isteýi úshin qajet shabyndyq, jaıylymdyq jerler enedi. Berilgen ýchaskelerde baǵylatyn maral­­dardyń sany orman ekojúıesine túsetin ǵylymı negizdelgen júktelim normalarynan aspaýǵa tıis.
11. Orman paıdalanýshylarǵa berilgen ýchaskelerde ýaqytsha (qalqalar, kúzet úıshikteri, qorshaýlar, qashalar, sharbaqtar) jáne turaqty (zoovetzerthanalarǵa jáne qyzmetshilerdi ornalasty­rýǵa arnalǵan úı-jaılar, ań fermasynyń jemshóbin saqtaıtyn tońazytqyshtar, maraldardy qolda baǵyp ustaıtyn qora-jaılar) qurylystar salýǵa ruqsat etiledi. Atalǵan qurylystardyń mólsher­leri, olardy ornalastyrý, olardy kútip ustaý jaǵdaılary shartta jáne orman bıletinde kórsetiledi.
12. Orman paıdalanýshylar ózderine paıdalanýǵa berilgen ýchaskelerdi órtten, brakonerlikten qorǵaıdy, paıdalanylatyn jerlerdiń shyǵymdylyǵyn qalpyna keltirý men arttyrý jónindegi is-sharalardy júzege asyrady.

4. Ara uıalary men omartalardy ornalastyrý
13. Ara uıalary men omartalardy ornalastyrý úshin ýchaskeler orman shetterinen, alańqaılardan jáne orman kómkermegen basqa da jerlerden aǵash kesý, orman alańdaryn tazartý, jyrtý jáne olarda jyljymaly omartalar úshin turaqty úlgidegi qurylystar turǵyzý quqyǵynsyz beriledi.
Turaqty omartalar ornalastyrý úshin ýchaskeler uzaq merzimdi orman paıdalaný kezinde orman paıdalanýshylarǵa arnaıy bekitip berilgen ýchaskelerden beriledi.
14. Orman paıdalanýshylarǵa ara uıalaryn ornatýǵa jáne ýaqytsha qurylystar - kúzet úıshikterin, ara uıalaryn, bal jınaý qural-jabdyqtaryn, ónimderin saqtaıtyn qoımalar salýǵa, omarta sharýashylyǵynyń qajetteri úshin burynnan bar orman joldaryn paıdalanýǵa jáne/nemese jekelegen jaǵdaılarda omartaǵa ýaqytsha qara joldar tartýǵa ruqsat etiledi. Atalǵan qurylystardyń shekti mólsheri, túri jáne sıpaty, olardy qulatý (alyp ketý) tártibi, sondaı-aq tartylatyn joldardyń baǵyty, uzyndyǵy jáne kólemi orman bıletinde aıqyndalady.
15. Orman paıdalanýshyǵa ara uıalary men omartalar ornalastyrý úshin berilgen ýchaske memlekettik qajettilikter nemese memlekettik orman qorynyń sanatyn ózgerý úshin alyp qoıylǵan jaǵdaıda osy ýchaskeni paıdalaný paıdalaný merzimine qaramastan toqtatylady, biraq orman paıdalanýshyǵa bul jaıynda keminde bir aı buryn eskertý jasalýy qajet. Orman paıdalanýshyǵa onyń ótinishi bul ýchaskeniń ornyna bal jınaý maýsymy aıaqtalǵanǵa deıin ara uıalary men omartalar ornalastyrýǵa jaramdy basqa bos ýchaske beriledi.

5. Kókónis ósirý, baý-baqsha ósirý jáne ózge de aýyl sharýashylyǵy daqyldaryn ósirý
16. Kókónis, baý-baqsha ósirý jáne ózge aýyl sharýashylyǵy daqyldaryn ósirý úshin ýchaskeler (dárilik ósimdikterdi, jemis-jıdek daqyldaryn plantatsııada ósirýdi qosa alǵanda) memlekettik orman qorynyń ormansyz jerlerinen beriledi. Bólingen ýchaskelerde ósiriletin aýyl sharýashylyǵy daqyldarynyń naqty túrleri men alqaby orman bıletinde kórsetiledi.
Kórsetilgen ýchaskeler memlekettik orman qorynyń sanaty ózgergen jaǵdaıda orman paıdalanýshy ol osy ýchaskelerde ósirip jatqan aýyl sharýashylyǵy daqyldarynyń ónimin jınap alýdy aıaqtaǵansha alynyp qoıylmaıdy. Plantatsııalyq daqyldar egilgen ýchaskeler alyp qoıylǵan jaǵdaıda orman ıelenýshi orman paıdalanýshymen kelisim boıynsha qundylyǵy birdeı basqa ýchaske beredi jáne bul daqyldardy yńǵaıly merzimde osy ýchaskege kóshirýge (qaıta otyrǵyzýǵa) kómek kórsetedi.
17. Osy daqyldardy ósirý kezinde paıdalanylatyn jerler men qorshaǵan ortanyń jaı-kúıine teris áser etpeıtin agrotehnıka qoldanylýy tıis.
Qajet emes ósimdiktermen kúresý úshin gerbıtsıdter men ózge hımııalyq quraldardy paıdalaný «Pestıtsıdterdiń (ýly hımıkattardyń) qaýipsizdigine qoıylatyn talaptar» tehnıkalyq reglamentine sáıkes júzege asyrylady.
18. Orman paıdalanýshylar ósirilip jatqan aýyl sharýashylyǵy daqyldaryn sýarý úshin sý resýrstaryn paıdalanýdy Qazaqstan Respýblıkasynyń Sý kodeksine sáıkes júzege asyrady.
19. Orman paıdalanýshylar berilgen ýchaskelerde ýaqytsha qurylystar - kúzet úıshikterin, qural-jabdyqtar, tyńaıtqyshtar, ósirilgen ónimdi saqtaıtyn qalqalar, sý tartý qurylystaryn salýyna, burynnan bar joldardy paıdalanýyna nemese jekelegen jaǵdaılarda ýaqytsha qara joldar tartýyna bolady. Bul qurylystardyń mólsheri, túri jáne maqsaty, olardy qulatý (alyp ketý) tártibi, sondaı-aq tartylatyn sý júıeleri men joldardyń baǵyty, uzyndyǵy jáne mólsheri orman bıletinde aıqyndalady.

6. Dárilik ósimdikterdi, tehnıkalyq shıkizat daıyndaý jáne jınaý
20. Orman paıdalanýshylar memlekettik orman qory aýmaǵynda dárilik (japyraqtar, gúlder, jemister, búrshikter, qabyqtar, tamyrlar, shópterdiń jáne butalardyń keıbir túrleriniń túınekteri, qalemsheleri) jáne tehnıkalyq shıkizat daıyndaýdy júzege asyrady.
21. Dárilik jáne tehnıkalyq shıkizat daıyndaýǵa (jınaýǵa) ósimdikterdiń der kezinde qalpyna kelýin jáne olardyń qorlarynyń molyǵyp otyrýyn qamtamasyz etetin kólemde jol beriledi.
22. Dárilik jáne tehnıkalyq shıkizatty kásipshilik maqsatta daıyndaý (jınaý) osy maqsattar úshin uzaq nemese qysqa merzimdi orman paıdalanýǵa arnaıy bólingen ýchaskelerde júzege asyrylady.
23. Derbes tutyný úshin dárilik alýan túrli shópter daıyndaý da (jınaý) arnaıy bólingen ýchaskelerde júzege asyrylady, bul rette orman bıletinde daıyndaý shekarasy (ormanshylyq, shatqal, oram, telim) kórsetiledi.

7. Jabaıy jemister, jıdekter, jańǵaqtar, sańyraýqulaqtar
men basqa da azyqtyq ónimder daıyndaý jáne jınaý
24. Memlekettik orman qory aýmaǵynda jemister, jıdekter, jańǵaqtar, sańyraýqulaqtar jáne basqa da azyqtyq ónimder daıyndalady.
25. Balqaraǵaı men grek jańǵaǵy ekpelerinde jańǵaq kásipshiligi aımaqtary men ýchaskeleri bó­linýine ruqsat etiledi, olar paıdalanýshy zańdy tulǵalarǵa uzaq nemese qysqa merzimdi orman paıdalaný negizinde jańǵaq daıyndaý jáne janama orman paıdalanýdyń basqa da túrleri úshin bekitilip beriledi.
26. Jabaıy jemister, jańǵaqtar, sańyraýqulaqtar, jıdekter jáne basqa da azyqtyq ónimder daıyndaý ormandaǵy jemis, jańǵaq, jıdek ósimdikteri men sańyraýqulaq alańqaılaryna zııan keltirmeıtin tásildermen qatań belgilengen merzimde aǵashtar men butalardy kespeı júrgizilýge tıis. Jabaıy ósetin túrlerdi daıyndaýdyń ruqsat etilgen tásilderi orman bıletinde kórsetiledi.
Genetıkalyq orman rezervattarynyń ýchaskelerinde jemister, jańǵaqtar jáne jıdekter daıyndaýǵa (udaıy molyqtyryp otyrý maqsattary úshin daıyndaýdan basqa) jol berilmeıdi.
27. Jabaıy jemister, jańǵaqtar, sańyraýqulaqtar, jıdekter jáne basqa da azyqtyq ónimder daıyndaý úshin berilgen ýchaskelerde orman paıdalanýshylar ýaqytsha qurylystar - qalqalar, qoımalar, kúzet úıshikterin, jemister, jańǵaqtar, jıdekter men sańyraýqulaqtar, azyqtyq ónimder óńdeýge arnalǵan qondyrǵylar, keptirgishter salýyna, sondaı-aq bar orman joldaryn paıdalana alady. Qurylystardyń, sondaı-aq paıdalanylatyn qondyrǵylardyń mólsheri, túri jáne maqsaty orman bıletinde kórsetiledi.

8. Múk, orman tósenishin jáne jerge túsken japyraqtardy, qamys daıyndaý
28. Múk, orman tósenishi men jerge túsken japyraqtardy, qamys daıyndaý olardy qurylysta, jemshóp óndirisinde, mal turatyn qora-jaılarda paıdalaný úshin, kóń daıyndaý úshin jáne basqa maqsattarda júzege asyrylady.
29. Atalǵan ósimdik shıkizatyn daıyndaý qorshaǵan ortaǵa zııan keltirmeı, orman bıotsenozdarynyń tutastyǵyn saqtaýdy qamtamasyz etetin tásildermen osy resýrstardy yqtımal alýdyń ǵylymı negizdelgen normalaryna sáıkes júzege asyrylady.