Qostanaıda Tólen Ábdiktiń shyǵarmashylyq keshi ótti

Kezdesý keshine tanymal aqyn-jazýshylar, bılik ókilderi, qoǵam qaıratkerleri qatysty. Sharany oblystyq «Qostanai'» telearnasynyń dırektory Erkin Muhamedjanov júrgizip otyrdy. Aldymen, oblys ákiminiń orynbasary Marat Júndibaev óńir basshysynyń quttyqtaý hatyn oqyp berdi.

«Qalamyńyzdan týǵan kórkem shyǵarmalar qazaq prozasyn jańa deńgeıge kóterdi. Sizdiń áńgimelerińizdiń negizinde birneshe fılm túsirildi, teatr sahnalarynda spektaklder qoıyldy. Kórermenderdiń ystyq yqylasyna ıe bolý jazýshynyń shyn baqyty bolsa kerek. Siz adamgershilik qasıetterdi bárinen bıik qoıasyz. Іzgilik pen zulymdyq, jaqsylyq pen jamandyqtyń arajigin ajyratyp, oqyrmanǵa oı salasyz. Mereıtoıyńyzdy týǵan jer tósinde qarsy aldyńyz. Bul biz úshin erekshe mártebe sanalady», - delingen Arhımed Muhambetovtiń quttyqtaý hatynda.

Belgili jazýshy, memlekettik syılyqtyń laýreaty Qajyǵalı Muhamedqalı sahnaǵa kóterilip, Tólen Ábdikulynyń qazaq ádebıetine qosqan úlesi týraly aıtty.

«Ádebıettiń negizgi mindeti adam janyn izgilendirý bolsa, muny Tólen múmkindiginshe oryndady. Árıne, keıbir qalamgerler jaqsy adam bolýy múmkin, biraq shyǵarmasy nashar bolsa qalaı ony maqtaýǵa bolady? Men ádebıette nashar shyǵarmalardy ótirik maqtaı salatyn biraz jigitterdi bilemin. Al shyn myqtyny moıyndaý kerek. Bizdiń Tólen sondaı tulǵalardyń qatarynda. Sebebi, onyń shyǵarmalary adamzatqa ortaq. Osyndaı kisimen dos bolǵanymdy maqtan etemin», - dep aǵynan jaryldy ol.
 

Qostanaı oblystyq ardagerler keńesiniń tóraǵasy Kenjebek Ýkın jazýshynyń dombyrashylar orkestrinde kúıshi bolǵanyn aıtty.

«Men Tólen Ábdikulyn birneshe jyldam beri tanımyn. Ol 20 jylǵa jýyq ýaqyt memlekettik qyzmetti atqardy. Táýelsizdikke qol jetkizgen soń Elbasy birinshi saparyn Túrkııaǵa jasady. Úlken delegatsııa quramynda men de boldym. Al zııaly qaýym ókilderiniń arasynan Tólen Ábdikov erip bardy. Sol kezde Tókeń shertpe kúıdi ortamyzǵa tógip, bárimizdi taǵy bir márte tańqaldyrdy, - dep eske aldy Kenjebek Úkiuly.

Munan soń jazýshynyń «Oralý», «Jat perzent», «Qonaqtar» atty birneshe shyǵarmasynda kezdesetin Aqan seriniń «Altybasary» oryndaldy. Tólen Ábdikuly óziniń án-kúıge degen yntasynyń joǵary ekenine toqtaldy. Sondaı-aq, sóz arasynda «Parasat maıdany» povesiniń uzaq ýaqyt jazylǵanyn aıtty.
 

«Bul shyǵarmany 2002 jyly jaza bastadym. Oǵan deıin uzaq ýaqyt sanamda júrdi. Bas-aıaǵy 3 aıdyń ishinde jazyp bitirdim. Negizinde, kórkem ádebıette aıtar pálsapań qansha tereń bolǵanmen, kórkemdik sıpatqa túspese, ol ádebıet emes. Ádebıette fılosofııa janaıqaıy men azaby túrinde berilýi kerek. Sonda ǵana oqyrmandy silkindire alady. Qazir aqyl-oı, kózqaras teketiresi, parasat maıdany júrip jatyr. Bul adam balasyna úlken jaýapkershilik júkteıdi. Jer betindegi zulymdyqty jeńý úshin, adam ózimen ózi kúresýi tıis. Sondaı-aq, izgilik te, zulymdyq ta ózińniń ishińde. Adamnyń ózin ózi jeńýi eń uly jeńis bolmaq. Sonda ǵana jer betinde shynaıy adamı tirshilik ornaýy múmkin. Mine, «Parasat maıdanynyń» aıtar oıy osy boldy, - deıdi Tólen Ábdik.
 

Jazýshy qazirgi qazaq ádebıetiniń damýyna kedergi keltirip jatqan sebepterge toqtaldy. «Memtapsyrys degen shyqty. Úsh myń dana kitap shyqsa, onyń eki myń danasy kitaphanalarǵa taraıdy, qalǵany talan-tarajǵa túsedi. Avtor kún kóretin aqshasyn úkimetten alady. Bitti. Máseleniń bár osydan bastalady. Ádebıettegi alaıaqtyqqa kelip tirelemiz osy jerde. Kimde aqsha bar - sonda kitap, ataq. Qanshama talant kóleńkede qalyp qoıyp jatyr. Bizdiń urpaqty joǵaryda aıtqan keńestik prıntsıpten qutqarý múmkin bolmas. Jas urpaqqa alańdaımyn. Keıbir jastardy bilemin, bılikti maqtap, kisi jaǵalap, kitap shyǵarýǵa asyq. Ádebıettegi eń jamany - arzan upaı alýǵa tyrysý», - dedi ol.
  

Basqosý qorytyndysynda Jankeldın aýdanynyń ákimi Shota Ospanov jerles jazýshyǵa at mingizip, shapan japty. Sondaı-aq, Tólen Ábdikulyna «Jankeldın aýdanynyń qurmetti azamaty» belgisin tapsyrdy.