Qostanaıda kúnbaǵystyń jańa suryptary paıda boldy
QOSTANAI. QazAqparat - Qostanaıdaǵy aýyl sharýashylyq ǵylymı zertteý ınstıtýty qyzmetkerleri sońǵy jyldary kúnbaǵystyń 4 jańa surpyn shyǵarǵan, dep habarlaıdy QazAqparat tilshisi.
Atalǵan ortalyqtyń bas dırektory, ǵalym Nábıdolla Kıkebaevtyń sózinshe, jańa tuqym túrleri óńirdiń tabıǵatyna beıimdelgen, ári ónimdiligi de joǵary.
«Kúnbaǵystyń bul túrleri tez pisip-jetiledi, topyraq qunaryn da birqalypta saqtaıdy. Eger daqyldyń ózge túrin suryptaýǵa shamamen 5 jyl jetkilikti bolsa, kúnbaǵystyń tuqymyna eki ese kóp ýaqyt ketedi. Mundaı tuqym túrin shyǵarýdaǵy maqsat ónimdilikti arttyrýda. Máselen, «Zarechnoe» degen suryptyń ónimdiligi bir gektardan 29 tsentner boldy. «Raýan» atty shemishke shyǵardyq. Onyń da ónimdiligi 30 tsentnerge jaqyn. Osy tuqymdar naryqqa shyqsa, oblys ekonomıkasyna edáýir serpin berýi tıis», - deıdi ǵalym.
Nábıdolla Kıkebaev aıtqandaı, sońǵy on jylda Qostanaı oblysynda maıly daqyl tanaptarynyń kólemi 16 esege ulǵaıǵan. Sol arqyly óńirde óńdeý nysandary kóbeıdi. Búginde qostanaılyqtar qoldanysqa engizgen nóldik tehnologııa tásilimen elimizde 1,5 mln gektar alqapqa dán sebiledi. Óńir ǵalymdary shyǵarǵan maıly daqyl tuqymdary men kókónis túrlerine sharýashylyqtar tarapynan suranysqa ıe bola bastaǵan. Instıtýt qyzmetkerleri ótken jyly 4 jańa tuqym túrine avtorlyq quqyq ıelense, taǵy bes ótinish qaralý ústinde.
«Biz topyraq qunaryn saqtaı otyryp, ekologııalyq taza ónimmen eksportqa shyǵýymyz kerek. Oblysta alqaptardy ártaraptandyrý jumystary jaqsy júrgizilýde. Buǵan qosa biz usynǵan kúnbaǵys ósirý tehnologııasy patent alýǵa usynylyp, memlekettiń tirkeýine alynyp otyr», - deıdi Kıkebaev.
Aıta ketý kerek, Qostanaıdaǵy aýyl sharýashylyq ǵylymı zertteý ınstıtýty 1984 jyly Qarabalyq jáne Lvov tájirıbe stansalary negizinde qurylǵan. Quramynda kartop jáne maıly daqyldar selektsııasyn, mal sharýashylyǵyn, astyq daqyldary tuqymdaryn ósirý, jerdi qunarlandyrý, tanaptyq jem-shóp óndirisin, dárilik ósimdikterdi zertteýmen shuǵyldanatyn laboratorııalar jumys isteıdi.