Qostanaı qalasynyń mańyndaǵy bulaqtardyń sýy ishýge jaramsyz
QOSTANAI.QazAqparat – Qostanaı qalasynyń irgesindegi bulaq sýynyń quramynda aýyr metaldar kóp. Bul týraly ekologterdiń saraptamasynan soń belgili boldy, dep habarlaıdy QazAqparat.
«Qostanai – adaldyq alany» keńsesiniń qyzmetkerleri ekologııa departamenti zerthanalyq-saraptamalyq baqylaý bóliminiń mamandarymen birigip, qala mańyndaǵy bulaqtarǵa bardy. Basty maqsat – bulaq sýynyń quramyn tekserý. Jalpy qalada birneshe tabıǵı bulaq kózi bar. Jergilikti turǵyndar arasynda jer astynan shyǵyp jatqan bul qaınarlardyń «sýy eń taza ári densaýlyqqa paıdasy mol» degen túsinik qalyptasqan. Sondyqtan qostanaılyqtar birneshe jyldan beri aýyz sýdy osy bulaqtardan alyp keledi. Degenmen, ekolog mamandar qala mańyndaǵy birde-bir bulaqtyń sýy ishýge jaramaıtynyn aıtýda.
«Bulaq sýynyń quramynda nıtrat, fosfattar men aýyr metaldardyń shekten tys kóp mólsheri anyqtaldy. Negizi kóktem-jaz maýsymynda sýda adam aǵzasyna zııandy elementter úsh ese kóbeıedi. Máselen, bir lıtr sýdaǵy amonıı tuzynyń shekti mólsheri 45 mg-nan aspaýy kerek. Al Qostanaı mańyndaǵy bulaq sýlarynda bul kórsetkish 145 mg-nan asyp ketken. Bul sý sapasynyń tómendigin jáne onyń múldem ishýge jaramaıtynyn bildiredi. Biz júrgizgen taldaýlar sý quramynda aýyr metaldar men ammonıı elementteriniń mólsherden tys kóp ekenin kórsetip otyr», - deıdi oblystyq ekologııa departamenti basshysynyń mindetin atqarýshy Talǵat Sábıev.
Sonymen, Qostanaı qalasy mańyndaǵy bulaqtardaǵy sýdyń quramynda sharýashylyqqa paıdalanylatyn hımııalyq qaldyq kóp. Oǵan, bir jaǵynan, jańbyr sýy aǵyp ketetin toǵandardyń bolmaýy men turmysta polıfosfattardyń jıi qoldanylýy áser etip otyr.
Ekologterdiń eskertýine qaramastan, bulaq basyna kelgen jurt kemigen joq. Tipti, aldyńǵy jyly tabıǵı sý kózderiniń basyna «Bulaq sýy ishýge jaramsyz!» degen eskertý taqtaıshasy qoıylǵan.
«Biz monıtorıng ótkizý barysynda bulaqtyń basyna baryp, turǵyndarmen tildesip, sýdyń zııandy ekenin túsindirýge tyrystyq. Biraq munymyz nátıje bermedi. Endi qala mańyndaǵy bulaqtardy sharýashylyqqa paıdalanylatyn sý kózi retinde ǵana tanyp, ony kómip tastaý týraly másele kóteremin. Qazirgi tıimdi sheshim osy ǵana», – dedi «Qostanai – adaldyq alany» jobalyq keńsesiniń jetekshisi Anjela Áljanova.
