Samuryq-Qazyna men QTJ: Prezıdent syny jáne sońǵy oqıǵalar
ASTANA. KAZINFORM – «Samuryq-Qazyna» qorynyń jumysyn reformalaý, ulttyq kompanııalardaǵy basqarý qurylymyn ońtaılandyrý, memlekettik satyp alýdyń ashyqtyǵyn qamtamasyz etý jáne QTJ-nyń tarıf saıasatyn ózgertý máseleleri Qasym-Jomart Toqaevtyń Prezıdent retindegi qyzmetinde birneshe jyldan beri turaqty kóterilip keledi. Memleket basshysy ár jyldary túrli jıyndarda bul qurylymdardyń jumysyna qatysty naqty talap qoıyp, birqatar mindet júktedi. Prezıdenttiń málimdemelerine hronologııalyq sholý jasadyq.
Alǵashqy tapsyrmalar: temirjol tasymaly men tranzıtti damytý
Memleket basshysy 2019 jyldyń 1 mamyrynda «Qazaqstan temir joly» kompanııasynyń sol kezdegi basshysy Saýat Myńbaevty qabyldady. Kezdesýde temirjol salasyn jańǵyrtý, kólik-logıstıka júıesin damytý jáne eldiń tranzıttik áleýetin arttyrý máseleleri talqylandy. Prezıdent tıisti tapsyrmalar berdi.
2020 jylǵy 26 aqpanda ótken kelesi kezdesýde júk tasymaly men konteınerlik tranzıt kólemin ulǵaıtý, otandyq taýarlardyń tasymaldaǵy úlesin arttyrý jáne jolaýshylarǵa qyzmet kórsetý sapasyn jaqsartý máseleleri kóterildi.
Alǵashqy ashyq syn
2022 jyldyń 11 qańtaryndaǵy Májilis otyrysynda Qaym-Jomart Toqaev «Samuryq-Qazyna» qorynyń tıimdiligine kúmán keltirdi. Qor ulttyq baılyqty eseleý mindetin oryndap otyr ma degen suraq qoıyp, onyń basqarý shyǵyndary men dırektorlar keńesiniń jumysyn synady.
- Qomaqty jalaqy alatyn qyzmetkerleri, dırektorlar keńesi nemen aınalysady? Qyzmeti óte qymbat konsaltıng kompanııalaryn jáne sheteldik mamandardy jumysqa tartqannan paıda bar ma? – dedi Prezıdent.
Ol qordy reformalaý múmkin bolmasa, mundaı qurylymnyń ekonomıkada bolmaǵany jón ekenin málimdedi. Sonymen birge ulttyq kompanııalardyń satyp alý tártibin qaıta qaraýdy, bir kózden satyp alý negizderin qysqartýdy tapsyrdy.
«Qordy túbegeıli reformalaý mindetin júkteımin»
2022 jyldyń 21 qańtarynda Prezıdent iri bıznes ókilderimen kezdesip, qorǵa qatysty syn-pikirin naqtylaı tústi.
- «Saıası mańyzy bar adamdardy» taǵaıyndaý, satyp alýlardyń tıimsizdigi, eńbek qatynasyndaǵy daý-damaı, aýqymdy jobalardyń aıaqsyz qalýy jáne tıimsizdigi, kompanııany ustap turý shyǵyndary – bulardyń bári qoǵamnyń narazylyǵyn týdyryp otyrǵan máseleler, – dedi Memleket basshysy.
Prezıdent sol kezdegi qor basshysy Almasadam Sátqalıevke qurylymdy túbegeıli reformalaýdy tapsyrdy. Memlekettik satyp alýdaǵy básekesiz tapsyrystar men baǵany kóterý máselelerin sheshýge bir aı ýaqyt berdi.
Investıtsııalyq jobalarǵa ashyq konkýrs talaby
2022 jyldyń 22 aqpanynda Sheteldik ınvestorlar keńesiniń kezekten tys otyrysynda Toqaev «Samuryq-Qazyna» qoryndaǵy ınvestıtsııalyq jobalardy júzege asyrý tártibine toqtaldy. Sol kezde qordyń ınvestıtsııalyq jobalar portfeli shamamen 3,5 trln teńge bolǵan.
- Budan bylaı barlyq joba ashyq ári konkýrs negizinde halyqaralyq kompanııalardyń qatysýymen júzege asyrylady, – dedi Prezıdent.
Ol ákimshilik resýrsty paıdalanyp tapsyrys alǵan kompanııalar artyqshylyqtary men kelisimsharttarynan aıyrylatynyn eskertti.
QTJ-ny ulttyq kólik-logıstıka kompanııasyna aınaldyrý
2022 jyldyń 7 shildesinde kólik-tranzıt áleýetin damytý jónindegi keńeste Prezıdent «Qazaqstan temir jolyn» transformatsııalaý qajettigin aıtty.
- Qazaqstan temirjolyn ulttyq kólik-logıstıka kompanııasy retinde transformatsııalaıtyn ýaqyt keldi dep oılaımyn, – dedi Qasym-Jomart Toqaev.
Bul ózgeris QTJ-nyń mindetterin keńeıtip, kompanııaǵa Qazaqstannyń kólik-tranzıt áleýetin damytý jumystaryn keshendi túrde júrgizýge múmkindik beretini de aıtyldy. Prezıdent temirjol parkin jańartýdy, joldarǵa kúrdeli jóndeý júrgizýdi jáne otandyq mashına jasaý salasyn damytýdy tapsyrdy.
Temirjol tarıfin qaıta qaraý
2024 jyl, 2 qyrkúıek. Qazaqstan halqyna Joldaýynda Q.Toqaev temirjol salasyndaǵy tarıf júıesin qaıta qaraýdy talap etti. Prezıdenttiń aıtýynsha, jańa tarıfter temirjol jelisin qalypty jaǵdaıda ustaýǵa jáne onyń tasymaldaý qabiletin arttyrýǵa múmkindik berýi kerek.
- Temirjol salasynda reforma jasaý úshin tarıf júıesi qaıta qaralýy kerek. Bul – aıdan anyq nárse, – dedi Memleket basshysy.
Sol kezde Prezıdent QTJ júzege asyryp jatqan jalpy uzyndyǵy 1000 shaqyrymnan asatyn úsh iri ınfraqurylymdyq jobany merziminde ári sapaly aıaqtaýdy da tapsyrdy.
«Qosshydan basshy kóp»
2026 jyldyń 10 aqpanynda Úkimettiń keńeıtilgen otyrysynda Toqaev ulttyq kompanııalardaǵy basqarý qurylymyna qatysty narazylyǵyn bildirdi. Ol «Samuryq-Qazyna» men birqatar ulttyq kompanııa basshylarymen bul máseleni talqylaǵanyn aıtty.
- «Samuryq-Qazyna» qory jáne birqatar ulttyq kompanııa basshylarymen qatań áńgime boldy. Kompanııalardyń qurylymyn túbegeıli qaıta qarap, jańa zamanǵa beıimdeý kerek. Meniń oıymsha, qosshydan basshy kóp. Basshylyq quramy el aıtyp júrgendeı «Sol jaǵalaýdyń» adamdaryna tolyp qalǵan. Olardyń jumysqa kómilip jatqan eshteńesi joq. Keıde ne isterin bilmeı, áleýmettik jelilerde árkimmen pikir talastyryp otyrady. Bul túbi jaqsylyqqa aparmaıdy, – dedi Prezıdent.
Osy jıynda QTJ-nyń tranzıttik tasymaldy 2026 jyly 55 mln tonnaǵa deıin arttyrý josparyna qatysty da másele kóterildi. Q.Toqaev kompanııa basshysynyń bul mejege kúmán keltirgenin atap ótti. Sonymen qatar ulttyq kompanııalarǵa tsıfrlyq transformatsııany aıaqtaýdy, barlyq júk tasymaldaýshyǵa teń jaǵdaı jasaýdy jáne vagon berýdi tolyq tsıfrlandyrýdy tapsyrdy.
Prezıdent temirjol tarıf saıasatynyń jańa tujyrymdamasy boıynsha 1 qyrkúıekke deıin túpkilikti sheshim qabyldaýdy mindettedi.
4 qarashada Premer-mınıstr Oljas Bektenovtiń «Samuryq-Qazyna» qory dırektorlar keńesiniń otyrysyn ótkizip, qor men onyń enshiles kompanııalardyń basshylaryn ınvestıtsııalyq jobalardy júzege asyrý merzimin buzǵany úshin synaǵany habarlandy.
Úkimettiń resmı habarlamasynda qordyń 69 iri ınvestıtsııalyq jobany júzege asyryp jatqany, olardyń jalpy quny 43,8 trln teńge ekeni aıtylǵan.
Aıta ketý kerek, 2026 jylǵy 11 qarashada UQK-niń Sybaılas jemqorlyqqa qarsy is-qımyl qyzmeti «Samuryq-Qazyna» AQ basqarma tóraǵasy Nurlan Jaqypov pen «Qazaqstan temir joly» UK» AQ basqarma tóraǵasy Eljas Otynshıevti jáne basqa da adamdardy sybaılas jemqorlyq qylmysyn jasady degen kúdikpen ustady. Bul týraly UQK 12 qarashada habarlady.
