Koronavırýspen birge ómir súrip úırenýimiz kerek – anestezıolog-reanımatolog
PETROPAVL. QazAqparat – Soltústik Qazaqstan oblysy Qyzyljar aýdandyq aýrýhanasynyń anestezıolog-reanımatology Oljas Eseneev koronavırýspen kúreste aldyńǵy qatarda júrgen dárigerlerdiń biri. Mamannyń pikirinshe, COVID-19 vırýsy bar jáne bola bermek. Qazirgi mindet – onymen birge ómir súrip úırený, dep habarlaıdy «QazAqparat» HAA tilshisi.
Soltústik Qazaqstan oblysynda 2600-ge jýyq medıtsına qyzmetkeri koronavırýspen kúreske jumyldyrylǵan. Olardyń birqatary qaýipti ınfektsııa órshigende jumys istep júrgen jerlerinen Petropavlǵa, ınfektsııalyq statsıonarlarǵa aýystyryldy. Solardyń biri – Qyzyljar aýdandyq ortalyq aýrýhanasynyń anestezıolog-reanımatology Oljas Eseneev.
Qaraǵandy memlekettik ýnıversıtetiniń jáne Astana medıtsınalyq ýnıversıtetiniń túlegi. Qazirgi ýaqytta Petropavl qalalyq kópsalaly aýrýhana bas dárigeriniń strategııalyq josparlaý jáne qyzmet sapasy boıynsha orynbasary bolyp eńbek etedi.
«Ózimniń negizgi jumys ornyma tezirek oralǵym keledi. Úshinshi kýrsta oqyp júrgen kezimnen bastap reanımatolog-anestezıolog bolýdy armandadym. Ol armanym oryndaldy. Jaqsy kórgen jumysyńmen aınalysqannan asqan baqyt joq dep esepteımin.
Meniń jumysym qarqyndy terapııa júrgizý. Koronavırýs órship turǵan kezde bizdiń ınfektsııalyq statsıonarǵa óte aýyr haldegi naýqastar jetkizilip otyrdy. Olar negizinen 65 jastan asqandar jáne uzaq ýaqyt boıy aýyrǵandar, sondaı-aq arterıaldy gıpertenzııa, qant dıabeti barlar. Koronavırýs bul naýqastardyń patologııasyn qozǵap jibergen.
Jalpy qaýipti vırýsty juqtyryp, ol asqynǵanda ókpe zaqymdanady. Bul qazir bárine belgili. Mundaıda adam ózdiginen dem ala almaıdy. Naýqasqa reanımatsııa men qarqyndy terapııa qajet. Bizdiń bólimshege túskende reanımatologtar men anestezıologtar, medbıbiler, sanıtarkalary bar úlken komanda qarsy alyp, tynys alýyn qalpyna keltirý úshin jumyla iske kirisedi. Kóp jaǵdaıda syrqat birden ókpeni jasandy jeldetý apparatyna qosylady, ottegi berilip, dári arqyly uıqyǵa jiberiledi. Qan qysymyn, júrek qaǵysyn, qandaǵy qant deńgeıin baqylaı otyra belgilengen protokolǵa baılanysty emdeımiz. Nur-Sultandaǵy áriptesterimizben únemi baılanys ustadyq. Oblystyń bas ınfektsıonısi, bas reanımatologynyń qatysýymen únemi konsılıýmdar ótip turdy. Barlyǵy bizben baılanysty úzgen joq. Biz ózimizdi qıyndyqpen betpe-bet qalǵandaı sezingenimiz joq, qoldaý boldy», - deıdi Oljas Eseneev.
Dárigerdiń aıtýynsha, olar ınfektsııalyq statsıonarda jyljymaly kestemen, jeke qorǵanysh kostıýmimen jumys istegen. Epıdemıologııalyq talaptardy qatań saqtaýdyń nátıjesinde qaýipti vırýsty juqtyrǵan joq.
«Týǵandarymyzǵa juqtyramyz dep alańdamaı jumys isteý úshin qaladaǵy eń jaqsy qonaq úılerdiń birinde barlyǵymyz úlken bir otbasy sııaqty turdyq. Bizdi qajettiń bárimen qamtydy. Sol úshin Densaýlyq saqtaý basqarmasyna, oblys ákiminiń apparatyna alǵys aıtamyn. Týystarymyzben, dostarymyzben telefon, túrli messendjerler arqyly baılanysqa shyǵyp turdyq.
Men úshin jeke qorǵanys quralyn kıip jumys isteý rejımine kóshý eń qıyny boldy. Únemi qorǵanys kıimimen jáne maska taǵyp júrý fızıkalyq jaǵynan ǵana emes, psıho-emotsıonaldy turǵydan da qıyndyq ákeldi. Úırenshikti ómir súrý salty ózgerdi, buryn isteýge bolatyn nárselerdiń kóbinen bas tarttym. Óıtkeni men juqpaly aýrýlar bólimshesinde eńbek etemin. Sol sebepti men epıdemıologııalyq talaptardy qatań saqtaýǵa mindettimin», - deıdi dáriger.
Oljas Eseneevtiń pikirinshe, koronavırýsty juqtyrǵandar negizinen sanıtarlyq talaptardy saqtamaǵandar nemese bul vırýstyń barlyǵyna shúbá keltirgender.
«Áli kúnge koronavırýstyń barlyǵyna senbeıtinder bar. Bul vırýs bar, bolady, eshqaıda ketpeıdi. Oǵan kónýimiz kerek jáne bul ınfektsııamen birge ómir súrip úırenýimiz qajet.
Meniń baıqaǵanym, koronavırýs ınfektsııasynan negizinen 65 jastan asqan adamdar zardap shegedi. Sonyń ishinde qant dıabeti barlar, qan qysymy joǵary, sozylmaly júrek jetkiliksizdigi jáne aýtoımmýndy aýrýy barlar úıden shyqpaýǵa tyrysýlary qajet. Qoǵamdyq oryndarda bolǵan jaǵdaıda mindetti túrde qoldy sabyndap jýǵany jón. Maska taǵý, qolǵap kııý, óz densaýlyǵyna jaýapkershilikpen qaraý mańyzdy. Sondaı-aq ımmýnıtetti jaqsartýǵa keńes berer edim. Immýnıtet jaqsy bolsa, aýrý jeńil ótedi. Ol úshin dárýmenge baı taǵamdy tutynyp, kúndelikti rejımdi ustaný kerek. ıAǵnı jetkilikti deńgeıde dem alyp, uıyqtaý jáne emotsııalyq fondy da umytpaý. Dúrlikpeý, baıbalamǵa berilmeý qajet. Bul – ımmýnıtettiń tómendeýine áser etedi. Kisi kóp jınalatyn jerlerge barmaı jáne osyǵan oraı «uıat bolady» degendi qazirgi jaǵdaıda umytý qajet», - deıdi anestezıolog-reanımatolog.
