Koronavırýs: Otandyq vaktsınadan úmit bar

Álemniń ár túkpirinde karantın sharalary qatańdatylyp, oıyn-saýyq pen toı-tomalaqqa, túrli jıynǵa, is-sharalarǵa tyıym salynyp ta jatyr. Mundaı úrdis elimizde de baıqalady. Búgin ǵana atalǵan indettiń aldyn alý úshin qurylǵan vedomstvoaralyq komıssııa 2020 jylǵy 25 jeltoqsannan bastap 2021 jylǵy 5 qańtarǵa deıin oıyn-saýyq, sporttyq jáne basqa da buqaralyq is-sharalardy, onyń ishinde jańa jyldyq erteńgilikter men merekelik korporatıvterdi ótkizýge tyıym salý týraly sheshim qabyldaǵan edi.

Al qalypty ómirge oralýymyz úshin adam aǵzasynda koronavırýsqa qarsy ımmýnıtet qalyptastyra alatyn, ıaǵnı vırýstyq juǵýynyń aldyn alatyn vaktsına ázirleý qajet. Búginde jer sharynda meken etken memleketterdiń barlyǵynyń derlik medıtsına salasynyń ǵalymdary dál osy baǵytta jantalasa eńbek etýde. Alaıda, álem ǵalymdary vırýsqa qarsy vaktsına jasaý isine belsene kiriskenimen aýrýdyń aldyn alarlyq ekpeniń búgin-erteń shyǵa qoıatyndyǵy da dúdamal. Degenmen, úmit te basym. Koronavırýsqa qarsy turarlyq vaktsına jasaý jolynda Qazaqstan, Qytaı, AQSh, Reseı syndy elderdiń ǵalymdary aıanbaı eńbek etip jatyr. Máselen, kúni keshe ǵana QR Premer-Mınıstri Asqar Mamın Jambyl oblysy Qordaı aýdanynyń Gvardeıskıı kentindegi QR BǴM Bıologııalyq qaýipsizdik problemalary ǵylymı-zertteý ınstıtýtyna barǵan bolatyn. Búgingi tańda osy ǵylymı-zertteý ınstıtýtynda otandyq ǵalymdar ázirlegen koronavırýsqa qarsy QazCovid-in vaktsınasyn klınıkalyq synaýdyń I jáne II fazalary júrgizilgen. Zertteýdiń aldyn ala nátıjeleri de kóńil qýantarlyq. Vaktsına joǵary qaýipsizdiktiń, ımmýnogendiliktiń jáne tıimdiliktiń 96 paıyzdyq deńgeıin kórsetip otyr. Elimizdiń Densaýlyq saqtaý mınıstrligi de úsh myń eriktige klınıkalyq zertteýlerdiń qorytyndy III kezeńiniń bastalýyn maquldap otyr. Búginde alǵashqy eriktiler Almaty jáne Taraz qalalarynyń klınıkalarynda, ǴZI-da otandyq vaktsınamen egilip te úlgerdi. 2020 jylǵy jeltoqsan aıynyń sońyna deıin úsh myń eriktini vaktsınatsııalaý aıaqtalatyn bolady. III kezeńdi ótkizý úshin 10 myń doza kóleminde vaktsınanyń qajetti partııasy shyǵarylǵan.

«Otandyq vaktsınany jappaı egý 2021 jyldyń naýryz aıynda bastalady. Birinshi kezekte erikti túrde medıtsına qyzmetkerlerine, pedagogterge, sondaı-aq sozylmaly aýrýlarmen aýyratyn toptaǵy adamdarǵa ekpe jasalady», — degen edi Asqar Mamın.

Aıta keterligi, 18 jeltoqsanda TMD memleketteri basshylary keńesiniń otyrysyna qatysqan Qasym-Jomart Toqaev ortaq múddelerdi eskere otyryp birqatar usynys jasap, onyń ishinde, koronavırýs indetine birlese qarsy kúresýge qatysty oıyn ortaǵa salǵan bolatyn.

«Búgingi kúnniń eń basty mindeti – azamattarymyzdyń koronavırýsqa qarsy vaktsınaǵa keń kólemde qol jetkizýine múmkindik jasaý. Osy oraıda COVID-19 indetine qarsy jahandyq kúreste álemde birinshi bolyp vaktsınasyn tirkegen jáne halyqqa ekpe jasaı bastaǵan Reseı Federatsııasynyń jetekshi rólin atap ótkim keledi. Qazaqstan da óziniń vaktsınasyn ázirlep jatyr. Onyń synamalary jaqsy nátıje berýde. Biz kelesi aptada Reseımen birlesip, vaktsına óndirisin iske qosamyz. Ol reseılik te, qazaqstandyq ta ónim retinde eksportqa shyǵarylady», – degen edi Memleket basshysy.

Shyndyǵynda da taıaýda ǵana QR Densaýlyq saqtaý mınıstrligi men Reseıdiń tikeleı ınvestıtsııalar qory (RFTIQ) álemde alǵashqy qabyldanǵan koronavırýsqa qarsy «Spýtnık V» vaktsınasyn tirkep, sondaı-aq ony óndirý jáne taratý rásimin júrgizý úshin yntymaqtastyq týraly kelisimge qol qoıǵan bolatyn. Qazaqstan Respýblıkasynyń retteýshi organdary qajetti rásimderdi aıaqtaǵannan keıin Reseı Federatsııasy tehnologııa transferin júrgizedi jáne Qazaqstan aýmaǵynda «Spýtnık V» vaktsınasynyń keminde 2 mln dozasyn óndirýge arnalǵan sýbstantsııany jetkizetin bolady. Demek, bul vaktsına elimizdiń aýmaǵynda shyǵarylatyndyqtan qazaqstandyq ónim retinde eseptelendigi anyq.

Jalpy, búgin QR Úkimetiniń 2020 jylǵy 15 jeltoqsandaǵy qaýlysymen COVID-19 koronavırýsyna qarsy Qazaqstan Respýblıkasynda óndirilgen vaktsınalardy ýaqytsha memlekettik tirkeý qaǵıdalary bekitilgen bolatyn.

Atalǵan qaýlyǵa sáıkes, vaktsınalardy ýaqytsha memlekettik tirkeý úshin ótinish berýshi Memlekettik saraptama uıymyna ótinish pen qujattar tizbesin usynady. Ótinish berýshi usynǵan qujattardy qaraý úshin Memlekettik saraptama uıymy ótinishti tirkegen kúnnen bastap 1 (bir) jumys kúni ishinde: memlekettik saraptama uıymynyń mamandary men sarapshylarynan; bıoetıka jónindegi ortalyq komıssııanyń ókilderinen; medıtsınalyq uıymdardyń ókilderinen, mamandary men sarapshylarynan; medıtsına, bıologııa, mıkrobıologııa, ımmýnologııa jáne epıdemıologııa salasyndaǵy qyzmetti júzege asyratyn beıindi uıymdardyń ókilderinen, mamandary men sarapshylarynan turatyn saraptama komıssııasyn qurady.

Saraptama komıssııasynyń quramy memlekettik saraptama uıymy basshysynyń buıryǵymen bekitiledi. Saraptama komıssııasynyń tóraǵasy memlekettik saraptama uıymy basshysynyń orynbasarynan tómen emes tulǵa bolyp tabylady. Komıssııasynyń qyzmetine qandaı da bir aralasýǵa jol berilmeıdi. Daýystar teń bolǵan jaǵdaıda tóraǵalyq etýshiniń daýysy sheshýshi bolyp tabylady. Ótinish berýshiniń ókilderi bolyp tabylatyn adamdardy, sondaı-aq vaktsınany daıyndaýǵa jáne (nemese) ázirleýge tikeleı nemese janama qatysqan adamdardy Saraptama komıssııasynyń quramyna qosýǵa, sondaı-aq Saraptama komıssııasynyń jumysyna qatysýdyń ózge de nysanyna aralastyrýǵa jol berilmeıdi.

«Saraptama komıssııasy 10 jumys kúni ishinde usynylǵan qujattardyń tolyqtyǵyn baǵalaýdy jáne táýelsizdik, obektıvtilik, qaǵıdattaryn saqtaı otyryp, olardy qaraýdy júzege asyrady. Usynylǵan qujattarǵa suraqtar nemese eskertýler bolǵan jaǵdaıda, memlekettik saraptama uıymy ótinish tirkelgen kúnnen bastap 1 jumys kúninen aspaıtyn merzimde ótinish berýshige 3 jumys kúninen aspaıtyn merzimde qosymsha túsinikteme berýdiń jáne (nemese) anyqtalǵan eskertýlerdi tolyq kólemde joıýdyń qajettigi týraly resmı suraý salý (erkin nysanda) jiberedi. Ótinish berýshi qujattardyń tolyq toptamasyn usynbaǵan jaǵdaıda, sondaı-aq saraptama komıssııasynyń eskertýleri osy tarmaqta kózdelgen merzimderde joıylmaǵan jaǵdaıda, saraptama komıssııasy teris qorytyndy beredi. Memlekettik organ saraptama komıssııasy usynǵan vaktsınanyń qaýipsizdigi, sapasy men tıimdiligi týraly qorytyndynyń negizinde 1 jumys kúni ishinde vaktsınany 9 aı merzimge ýaqytsha memlekettik tirkeý týraly nemese vaktsınany ýaqytsha memlekettik tirkeýden bas tartý týraly sheshim qabyldaıdy. Oń sheshim bolǵan jaǵdaıda memlekettik organ 1 jumys kúni ishinde ótinish berýshige ýaqytsha tirkeý kýáligin beredi. Teris sheshim qabyldanǵan jaǵdaıda memlekettik organ 1 jumys kúni ishinde ótinish berýshige vaktsınany ýaqytsha memlekettik tirkeýden bas tartý sebepterin kórsete otyryp, jazbasha (erkin) nysanda habarlaıdy», - delingen qujatta.