Kórnekti qalamger Qajyǵumar Shabdanuly «Qazaq ádebıetine qosqan zor úlesi úshin» ataǵymen marapattaldy

"Bul Qajyǵumar Shabdanulynyń týǵan jerinde alǵan alǵashqy ádebı syılyǵy jáne osy syılyqty biz uıymdastyrǵanymyzdy mártebe ári maqtanysh sanaımyz", -dedi «Altyn qalam» ádebı júldesi uıymdastyrý komıtetiniń atqarýshy dırektory Kenje Jumanuly.

Qazaqtyń arda azamaty, talantty qalamger, búkil ǵumyry azattyq úshin kúrespen ótken Qajyǵumar Shabdanuly saıası qylmysker dep aıyptalyp, Qytaı túrmelerinde 40 jyldaı otyrǵan, «Qylmys» atty 6 tomdyq kitapty abaqtyda jazyp shyqqan, Qytaı ókimeti tarapynan saıası sebepterge baılanysty qýdalanǵan. Qazir seksenniń seńgirindegi qazaq qalamgeri Qytaıdaǵy Shyńjań ólkesinde, Sháýeshek qalasynda turyp jatyr.

Kórnekti qazaq jazýshysy Qajyǵumar Shabdanulynyń jasy bıyl seksenniń beseýinde. Ol 1925 jyly burynǵy Semeı oblysynyń Aıagóz aýdanyna qarasty Tańsyq aýylynda dúnıege kelgen. Qarshadaıynan taǵdyrdyń tálkegine túsip, mańdaıyna jazylǵan talaı qıyndyqtardy moıymaı kóterip, jeńe bilgen Qajyǵumar aǵanyń ómiri eshkimge uqsamaıdy. Jeti jasynda, sol kezde Qazaqstandy basqarǵan Goloşekınniń qoldan jasaǵan asharshylyǵyna ushyraǵan jurtpen birge 1932 jyly shekara asyp, Qytaı jerine ótedi. Ol jaqta Sháýeshek qalasynda turaqtap, úzbeı oqý, úırený nátıjesinde shyǵarmashylyq jolǵa túsedi. Elýinshi jyldardyń sońyna qaraı Qytaıda bastalǵan Mádenı revolıýtsııa naýqany búkil Qytaı halqyna, ásirese Shyńjań qazaqtaryna óte aýyr tıgeni belgili. Onyń arty kóteriliske ulasty. Osy naýqan kezinde qýǵyn-súrginge ushyrap, qaıǵy qushqan qazaqtardyń aýyr taǵdyryn Qajyǵumar Shabdanuly óz basynan ótkerdi. Saıası tutqyn retinde sottalyp, Taklamakan shólindegi Tarym túrmesinde tabany kúrekteı jıyrma jyl jatady. Odan shyqqannan keıin Keńester Odaǵynyń tyńshysy degen jalamen Úrimshiniń túrmesinde taǵy on bes jylyn ótkizgen. Osylaısha Qajyqumar aǵa ómiriniń jartysyn saıası qylmysker retinde qytaı túrmelerinde ótkizdi. Sanaly ǵumyryn ata jurttan jyraqta, bóten eldiń qapasynda ótkizgen Qajyǵumar Shabdanulynyń ómir boıǵy armany Qazaq eline jetip, keýdesin kere bir tynystaý eken. Aqsaqal sol armanyna búgingi kúnge deıin jete almaı keledi.