Kórnekti qalamger Aqseleý Seıdimbek dúnıeden ozdy

sp;   ASTANA. Qyrkúıektiń  16-sy. /QazAqparat/  -  Qazaq  mádenıeti  men  ǵylymy  aýyr  qazaǵa  ushyrady. Halqymyzdyń   kórnekti  qalamgeri, QR Memlekettik syılyǵynyń laýreaty,  fılologııa   ǵylymynyń  doktory,  professor   Aqseleý  Seıdimbek  búgin   tańerteń  dúnıeden  ozdy. Otyzǵa tarta kórkem, ǵylymı-kópshilik jáne monografııalyq kitaptardyń  avtorynyń  júregi  kenetten  soǵýyn  toqtatty.  

Kórnekti  qalamger   Aqseleý  Seıdimbek   dúnıeden  ozdy

             Ol  1942  jylǵy  jeltoqsannyń  12-si  kúni   Qaraǵandy  oblysy  Jańaarqa  aýdanyndaǵy  Baıdaly  bı  aýylynda  dúnıege  keldi. Qazirgi  Qazaq   ulttyq  ýnıversıtetiniń   jýrnalıstıka  fakýltetin  bitirgen  soń  «Jas Alash»,  «Ortalyq  Qazaqstan», «Egemen  Qazaqstan»  gazetterinde   menshikti  tilshi, jaýapty  hatshy,  bólim  meńgerýshisi,  «Zerde»  jýrnaly men «Álem» almanaǵynda bas redaktor boldy. M.O.Áýezov atyndaǵy Ádebıet jáne óner ınstıtýtynda Qoljazba bóliminiń meńgerýshisi, Y.Altynsarın atyndaǵy bilim problemalary ınstıtýtynyń dırektory, Qazaq Bilim akademııasynyń tuńǵysh prızıdenti, QR Prızıdenttik Mádenı ortalyǵy dırektorynyń  ǵylym jónindegi orynbasary qyzmetterin atqardy. Kóz  jumǵanǵa  deıin L.N.Gýmılev atyndaǵy Eýrazııa ulttyq ýnıversıtetiniń profesory  bolyp  istedi.

           Aqseleý  Slanuly  Seıdimbektiń  ǵylymı-shyǵarmashylyq eńbeginiń  bederli tustaryn bylaısha atap ótýge bolady: ol prozalyq shyǵarmalary arqyly ulttyq tóltýmalyqty aıǵaqtaýǵa eleýli úles qosty; buryn  jınalmaǵan da zertelmegen qazaqtyń qara óleńderi men kúı ańyzdaryn alǵash ret rýhanı aınalymǵa túsirdi; Qazaqstanda etnografııalyq jáne etnologııalyq izdenisterdiń jandanýyna yqpal etti; «kóshpelilerdiń tóltýma mádenıeti», «kóshpeliler órkenıeti» sııaqty sanattyq (kategorııalyq) uǵymdardyń aıqyndalýyna jáne ornyǵýyna tegeýrindi úles qosty; «qazaqtyń aýyzsha tarıhy» dep aıtýǵa ábden laıyq shejirelik derekterdi keń kólemde paıdalana otyryp, tuńǵysh ret qazaq halqynyń rý-taıpalyq qurylymyn tolyq qalpynda saralap berdi jáne dástúrli qazaq qoǵamynyń memleket jasaqtaý úlgisine, quqyqtyq júıesine, ishki áleýmettik-etnıkalyq baılanystaryna qatysty túbegeıli tyń tujyrymdar jasap, ony tegeýrindi dáleldermen ornyqtyra aldy; alǵash ret qazaq epostarynyń qara sózben nasıhattalýyna muryndyq boldy; alǵash ret Gomer týyndylaryn qazaq oqyrmanyna tanystyrdy; ártúrli pikir-baǵaǵa qaramastan halyq murasy retinde qazaqtyń erotıkalyq folkloryn jınap, onyń ǵylymı basylymyn alǵash ret jaryqqa shyǵardy; Qazaqstan tarıhyn jeke tulǵalar arqyly zerdeleý ıdeıasyn usynyp, onyń naqtyly júzege asýyna ózindik úles qosa bildi; qazaqtyń dástúrli ánshilik ónerin tuǵyr ete otyryp, «Saryarqa», «Dáýren-aı», «Tolǵaý» («Aqtanberdiniń tolǵaýy») sııaqty ult rýhyn kóteretin tamasha ánder shoǵyryn dúnıege keltirdi; onyń pýblıtsıstıkalyq eńbekteri qazaq jýrnalıstıkasyn jańa deńgeıge kóterýge  tolymdy  úles  qosty.

       A. Seıdimbek Qazaqstan Respýblıkasy Ulttyq Keńesiniń, Qazaqstan Respýblıkasynyń Termınologııa jáne onomastıka komıssııasynyń, Qazaqtyń Tarıh jáne mádenıet eskertkishterin qorǵaý qoǵamy ortalyq keńesi tóralqasynyń, Ǵylymı qyzmetkerlerdi attestatsııalaý departamentinde zertteý komıssııasynyń, «Mádenı mura» memlekettik baǵdarlamasy qoǵamdyq keńesiniń, Qazaqstan Jazýshylar odaǵy basqarmasynyń, PEN-klýbtyń múshesi.  Qaraǵandy oblysyndaǵy Jańaarqa, Shet aýdandarynyń qurmetti azamaty.     

                        *          *           *

           "QazAqparat"  anyqtamasy:

        A.Seıdimbektiń negizgi ádebı-kórkem jáne ǵylymı-zertteý eńbekteri: «Aqqyz» (1991), «Kúńgir-kúńgir kúmbezder» (1981), «Sonar» (1989), «Myń bir marjan» (1989), «Kúı shejire». Birinshi kitap (1992), «Kúı shejire». Ekinshi kitap (1997), «Baltaly-baǵanaly el aman bol» (1993), «Kóshpeliler tarıhy» (1995), «Qazaq álemi» (1997), «Eltutqa» (2001), «Qazaqtyń kúı óneri» (2002), «Qazaqtyń aýyzsha tarıhy» (2008 bet). Merzimdi baspasózde myńǵa tarta maqalalary jaryq kórgen. Shyǵarmalary onnan astam shetel tilderine aýdarylǵan