Kópqabatty úıdiń turǵyndary neni bilýi kerek

ASTANA. KAZINFORM – Kópqabatty turǵyn úıde turatyn árbir azamat óz quqyqtary men mindetterin bilýi tıis. Kazinform agenttiginiń tilshisi zańnamadaǵy keıbir mańyzdy normalardy saralap, kópqabatty úılerdiń turǵyndaryna arnalǵan jadynama ázirledi.

Bul – ortaq, al mynaý – jeke múlik

Kórshilermen jáne úıdi basqarý organymen qarym-qatynas barysynda kópqabatty turǵyn úıde turatyndar jıi «qaı múlik jeke, qaısysy ortaq» degen suraq qoıady.

Bul suraqtyń jaýaby QR «Turǵyn úı qatynastary týraly» zańynda naqty kórsetilgen.

– Kondomınıým obektisiniń ortaq múlki – kondomınıým obektisiniń bólikteri (qasbetter, kireberister, holldar, dálizder, baspaldaq marshtary men alańdary, lıftiler, shatyrlar, mansardtar, tehnıkalyq qabattar, jertóleler, úıge ortaq ınjenerlik júıeler men jabdyqtar, abonenttik poshta jáshikteri, kópqabatty turǵyn úı ornalasqan jer ýchaskesi jáne irgeles jer ýchaskesi, abattandyrý elementteri jáne ortaq paıdalanýdaǵy ózge de múlik), jeke menshikke jatatyn páterlerdi, turǵyn emes úı-jaılardy, avtoturaq oryndaryn, qoımalardy qospaǵanda, – delingen zańda.

Bul jalpy alǵanda túsinikti. Alaıda ınjenerlik jelilerge – ystyq jáne sýyq sý qubyrlaryna, káriz júıesine, jylý, gaz jáne elektr jelilerine qatysty máseleler týyndaǵanda jaǵdaı kúrdelene túsedi.

Zańǵa sáıkes, úıge ortaq ınjenerlik júıeler dep kópqabatty turǵyn úıde ornalasqan jáne eki nemese odan da kóp páterge, turǵyn emes úı-jaıǵa, avtoturaq oryndaryna, qoımalarǵa qyzmet kórsetetin, páterdiń ishinde nemese odan tys ornalasqan júıeler tanylady.

Degenmen, bul jerde de óz erekshelikteri bar. Bul týraly Kazinform agenttiginiń resmı saýalyna jaýap bergen QR Ónerkásip jáne qurylys mınıstrliginiń Qurylys jáne turǵyn úı-kommýnaldyq sharýashylyq isteri komıteti túsindirdi.

Osylaısha, úıge ortaq ınjenerlik júıelerge mynalar jatady:

• sýyq jáne ystyq sýmen jabdyqtaý júıeleri – tikqubyrlar, tikqubyrlardan birinshi ajyratqysh qurylǵyǵa deıingi tarmaqtardan, úıge ortaq sý esepteý quraldarynan, ishki órtke qarsy sý qubyrynan jáne osy jelilerde ornalasqan jabdyqtardan turady;
• jylytý júıeleri – tikqubyrlardan, jylytý elementterinen, retteýshi jáne bekitkish armatýradan, jylý energııasyn esepke alý quraldarynan jáne páterdegi birinshi ajyratqysh qurylǵyǵa deıingi ózge de jabdyqtardan turady;
• sý burý júıeleri – tikqubyrlardan, káriz shyǵarý jelilerinen, syrtqy bólshekterden, tyǵyndardan, jeldetý qubyrlarynan, sý qabyldaǵyshtardan jáne páterdegi alǵashqy qosylysqa deıingi ózge de elementterden turady;
• elektrmen jabdyqtaý júıeleri – kiris shkaftarynan, taratý qurylǵylarynan, qorǵaý jáne basqarý apparattarynan, elektr energııasyn esepke alý quraldarynan, qabattyq qalqandardan, ortaq paıdalanýdaǵy jaryqtandyrý júıelerinen, lıftiler men tútin shyǵarý júıelerinen jáne jeke esepteý quraldaryna deıingi jelilerden turady;
• gazben jabdyqtaý júıeleri – gaz kózinen nemese gaz taratý jelisine qosylý núktesinen bastap, páter ishindegi gaz jabdyqtaryna deıingi qubyrlardan, retteýshi jáne saqtandyrǵysh qurylǵylardan, gazdy esepke alý quraldarynan turady;
• qoqys shyǵarý, salqyndatý, termoretteý jáne basqa da ınjenerlik júıeler – páterdegi birinshi ajyratqysh qurylǵyǵa deıingi jabdyqtardy qamtıdy;
• tómen voltty ınjenerlik júıeler – gazdaný, tútin, sý basý datchıkteri, órt dabyly, domofon, beınebaqylaý, telefon, teledıdar jáne ınternet júıeleri, páter ishindegi jabdyqtardy qospaǵanda.

Kórshi tikqubyrdy tekserýge kirgizbese, kimniń quqyǵy basym?

Eger kórshińiz ortaq múlikke jatatyn, biraq onyń páterinde ornalasqan tikqubyr men ınjenerlik júıelerdi tekserý úshin kirgizýden bas tartsa, oǵan zańnyń 38-babyn eske salýǵa bolady. Bul bapqa sáıkes, menshik ıesi kórshilerdi, úı keńesiniń múshelerin, múlik ıeleri birlestiginiń tóraǵasyn nemese basqarýshy sýbekt ókilin ortaq múlikti tekserý, jóndeý nemese aýystyrý qajet bolǵan jaǵdaıda kirgizýge mindetti.

Sonymen qatar, kelýshiler zań boıynsha aldyn ala páter ıesin nemese jalǵa alýshyny habardar etýi tıis.

Al apat bolsa ne isteý kerek?

Apattyq jaǵdaılar nemese adamnyń ómiri men densaýlyǵyna qaýip tóndiretin tótenshe jaǵdaılar kezinde ortaq múlikke qol jetkizý aldyn ala eskertýsiz de qamtamasyz etilýi tıis.

Apattyń aldyn alý nemese ony joıý maqsatynda múlik ıeleri birlestiginiń tóraǵasy nemese basqarýshy sýbekt ókili apat tolyq joıylǵanǵa deıin ortaq ınjenerlik júıelerge nemese kommýnaldyq qyzmetterge qoljetimdilikti ýaqytsha shekteýge quqyly.

Bul rette ortaq múlikke qol jetkizýge kedergi keltiretin qurylymdardy demontajdaý páter nemese ózge de úı-jaı ıesiniń óz kúshimen jáne óz qarajaty esebinen júzege asyrylady.

Múlik ıeleri birlestigi (OSI) tóraǵasy bolý úshin arnaıy bilim kerek pe?

Zańǵa sáıkes, múlik ıeleri birlestiginiń tóraǵasy úsh jyl merzimge menshik ıeleriniń jalpy jınalysynda saılanady jáne úı keńesiniń múshesi bolyp tabylady.

Tóraǵa retinde páter nemese turǵyn emes úı-jaı ıesiniń otbasy músheleri de saılana alady. Zańda bilim deńgeıine nemese arnaıy biliktilikke qatysty talaptar kózdelmegen.

Komıtet ókilderiniń aıtýynsha, tóraǵa qarjy shyǵystary týraly esepti turǵyndarǵa aı saıyn jáne jyl saıyn zańmen bekitilgen úlgide usynýy tıis.

Tereze aldyndaǵy aǵash pen shópti kim sýarady?

Kondomınıým obektisi memlekettik tirkeýden ótken kezde qurylys salýshy jobalyq-smetalyq qujattamaǵa sáıkes barlyq ortaq múlikti, sonyń ishinde irgeles aýmaqty da engizýge mindetti.

Eger ekinshi naryqtaǵy turǵyn úı týraly sóz bolsa, qujattardy tekserý qajet. Eger aýla aýmaǵy jobaǵa sáıkes ortaq múlik retinde kórsetilse, ony kútip ustaý múlik ıeleri birlestiginiń mindetine jatady jáne bul shyǵyndar barlyq menshik ıeleriniń ortaq jarnalary esebinen óteledi.

Bul jumystarǵa aýmaqty sanıtarlyq kútip ustaý, kógaldandyrý, aǵashtardy otyrǵyzý jáne kútý, japyraq, qar men muzdy tazalaý, sondaı-aq ózge de abattandyrý sharalary kiredi.

Aıta keteıik, turǵyn úı-kommýnaldyq sharýashylyqta biryńǵaı tsıfrlyq júıe usynyldy.