Kooperatıvter qurý eńbek ónimdiligin arttyrady
ASTANA. QazAqparat - Aýylsharýashylyq taýaryn óndirýshilerdi ekonomıkalyq turǵyda biriktirý eń aldymen eńbek ónimdiligin arttyrady. Ótkizetin taýar mol bolsa, ónimge suranys turaqtalady, óndiris qýaty tıimdi paıdalanylyp, shyǵyn azaıady, marketıngtik aqparatqa qol jetkiziledi. Eń bastysy, memlekettik qoldaý sharalary kórsetiledi.
Osyǵan baılanysty, Elbasy tapsyrmasymen Aýyl sharýashylyǵy mınıstrligi aldyna kooperatıvterdi keń kólemde qoldaý jáne jeke qosalqy sharýashylyqtardy paıdalaný arqyly aýyl turǵyndaryn jumyspen qamtý mindeti qoıyldy.
Aýyl sharýashylyǵy kooperatıvteri aýyl sharýashy¬lyǵy ónimin óndirýshiden tutynýshyǵa deıin ilgeriletý protsesinde elimizdiń agroónerkásiptik kesheniniń ártúrli salalarynda, máselen, et, sút, kókónis-jemis, maqta sharýashylyǵy, maı, toń maı jáne basqa da salalarda qurylatyn bolady. Kooperatıvterdi qalyptastyrý kezinde aýyl sharýashylyǵy óniminiń, shıkizatynyń, azyq-túliktiń jekelegen túrleriniń ózderine tán erekshelikterin jáne olardyń naryqtaryn eskerý qajet.
Et jáne sút naryǵynda kooperatıvter qurý ónimniń tez buzylý sıpaty, jeke qosalqy jáne sharýa qojalyqtarynda mal basynyń jáne ónim óndirisiniń joǵary úlesi, mal basynyń tómen shoǵyrlanýy, azyqtyq bazaǵa táýeldiliktiń joǵary bolýy sııaqty faktorlardyń yqpalynda bolady.
Kartop jáne jemis-kókónis naryǵynda ótkizý júıesi onyń jekelegen túrlerin (jylý súıetin kókónister men jemister, erte pisetin ónim) el aýmaǵy boıynsha, negizgi kólemdi qala mańy aımaǵynda mamandandyrylǵan iri ujymdyq kásiporyndar men jylyjaı sharýashylyǵy bolǵan jaǵdaıda halyq sharýashylyqtarynda oqshaý óndirý, ónimniń tez buzylatyn kólemdik sıpaty, maýsymdylyq jáne ýaqyt boıynsha turaqty tutyný, balamaly ónim túrleri - keptirilgen, muzdatylǵan, konservilengen ónimderdiń, onyń ishinde shyryndardyń bolýy sııaqty faktorlardyń áserinen qalyptasady. Bul faktorlar onyń jekelegen túrlerin jyldam ótkizýdi uıymdastyrý qajettiligin aıqyndaıdy.
Aýyl sharýashylyǵy kooperatsııasyn uıymdastyrý kezinde ónimdi qaıta óńdeý boıynsha qolda bar óndiristik qýattylyqtar barynsha jumyldyrylatyn bolady. Qaıta óńdeýshi kásiporyndary joq aýdandar aýmaǵynda jańa qýattylyqtardy salý kezinde qaıta óńdeletin aýyl sharýashylyǵy óniminiń erekshelikterin - massa birligindegi kóliktik shyǵyndardy, kapıtal syıymdylyǵyn, shıkizattyń yqtımal kólemin jáne kelip túsý maýsymdylyǵyn eskergen jón.
Jergilikti atqarýshy organdar tarapynan aýyl shar-ýashylyǵy kooperatıvteri úshin qajetti ınfraqury-lymmen qamtamasyz etýde (jer ýchaskeleri: onyń ishinde azyq daıyndaý, bazarlardaǵy saýda oryndary, mal soıý pýnktteri, qajetti kommýnıkatsııalar úshin) járdem kórsetiletin bolady. Budan basqa qaıta óńdeýshi kásiporyndarmen jetkizý sharttaryn jasasý, bıznes josparlar qurý men kredıt alýǵa qujattar jınaýdy qamtamasyz etý túrinde kómek kórsetiledi.
Sonymen qatar, veterınarııalyq qyzmetter tarapynan kooperatıvterdegi qaýipsiz epızootııalyq ahýaldy qamtamasyz etý boıynsha kómek kórsetiledi. Kooperatıvterdi aýyl sharýashylyǵy ónimin daıyndaý jáne bastapqy qaıta óńdeý, servıstik jáne kredıttik qyzmet kórsetý boıynsha memlekettik qoldaý sheńberinde qarjylyq jáne qarjylyq emes sıpattaǵy sharalar qoldanylatyn bolady.
Eksporttyq saıasat ónimdi áleýetti ótkizý naryqtaryna ilgeriletýdi maqsatty túrde qoldaý negizinde júrgiziletin bolady. Osy maqsattar úshin «QazAgro» UBH» AQ-nyń óz qarajaty esebinen «Azyq-túlik korporatsııasy» UK» AQ «QazAgroKepil» AQ-men jáne «KAZNEX INVEST» eksport jáne ınvestıtsııalar jónindegi ulttyq agenttigi» AQ-men, sondaı-aq Qazaqstan Respýblıkasynyń shet elderdegi dıplomatııalyq ókildikterimen ózara tyǵyz is-qımylda agroónerkásiptik keshenniń eksporttyq ortalyǵy rólin atqarady dep kútilýde.
