Konstıtýtsııalyq Keńes «Qazaqstan Respýblıkasyndaǵy konstıtýtsııalyq zańdylyqtyń jaı-kúıi týraly» Joldaýyn jarııa etti

Bul jyly Konstıtýtsııalyq Keńestiń Joldaýy erekshe tarıhı oqıǵaǵa - Qazaqstan Respýblıkasy Memlekettik Táýelsizdiginiń jıyrma jyldyǵyna arnaldy.

I.Rogov óz sózinde atap ótkendeı, 1991 jylǵy 16 jeltoqsannan bergi ótken ýaqyt ishinde Qazaqstan Respýblıkasynda memleket jáne qoǵam ómiriniń barlyq salalarynda derlik reformalar júrgizildi. Memlekettilikti, qoldanystaǵy quqyqty, tulǵanyń, qoǵamnyń jáne memlekettiń damýyn qamtamasyz etetin tıimdi ári ashyq bılik mehanızmin nyǵaıtýǵa, halyqtyń turmys deńgeıin arttyrýǵa erekshe nazar aýdarylýda.

Ózi qurylǵan sátten beri Konstıtýtsııalyq Keńes memlekettiń táýelsizdigi men egemen quqyǵy týraly; memlekettiliktiń konstıtýtsııalyq negizderi týraly; aýmaǵynyń tutastyǵy týraly; shekarasyna qol suǵylmaıtyndyǵy jáne aýmaǵynyń ıelikten aırylmaıtyndyǵy týraly; memlekettiń birtutastyǵy jáne prezıdenttik basqarý nysany týraly; halyq pen memlekettik bıliktiń birligi týraly; azamattyq týraly jáne basqa da kóptegen konstıtýtsııalyq normalarǵa resmı túsindirme berdi.

Joldaýda Konstıtýtsııalyq Keńestiń Negizgi Zań ústemdigin qamtamasyz etý jónindegi qyzmeti zańnamanyń sapasyn baqylap-baǵalaýmen qabat júrip otyrady, Konstıtýtsııalyq Keńestiń normatıvtik qaýlylaryndaǵy quqyqtyq pozıtsııalardyń, jyl saıynǵy joldaýlaryndaǵy uıǵarymdar men usynystardyń júzege asyrylýy osynyń bir kórsetkishi bolyp tabylady, dep atap kórsetildi.

Taldaý nátıjeleri kórsetkendeı, memlekettik organdar tarapynan Konstıtýtsııalyq Keńestiń qorytyndy sheshimderin oryndaý jóninde birqatar sharalar qolǵa alynyp,Respýblıkanyń qoldanystyǵy quqyqtyq bazasyna ózgerister men tolyqtyrýlar engizildi.Atap aıtqanda,mynadaı:memlekettik tilde zań jobalaryn daıyndaýdyń ári memlekettik jáne orys tilderindegi zań jobalary mátinderiniń teń túpnusqalyǵy jaı-kúıin jaqsartý jónindegi (Respýblıkanyń Zań shyǵarý ınstıtýty janynan Lıngvıstıkalyq ortalyq quryldy); menshik quqyǵyn onyń nysanyna qatyssyz qorǵaý jáne qalpyna keltirý úshin teń jaǵdaı jasaý máselesi boıynsha is-sharalar qolǵa alynýda; májbúrlep emdeý oryndaryndaǵy adamdardy, sondaı-aq ákimshilik qamaýǵa alynǵan adamdardy ustaýdyń negizderi men tártibi, olardyń quqyqtary bekitildi.

Basqalarymen qatar, Konstıtýtsııalyq Keńestiń zańdarda adamnyń quqyqtary men bostandyqtaryn shekteýlerdiń tizbesin ǵana emes, olardy qoldaný mehanızmderin de bekitý qajettigi; zań shyǵarmashylyǵy protsesine qatysýshylar qyzmetiniń úılesimdiligi deńgeıin arttyrý, sonyń ishinde Parlamenttiń Konstıtýtsııada kózdelgen jaǵdaılarda Úkimettiń oń qorytyndysyn alýy rásimin, sondaı-aq úkimettik zań jobalaryna túzetýler engizý kezinde depýtattardyń osy zań jobalarynyń tujyrymdamasyn saqtaýy týraly talapty zańnamamen retteý arqyly deńgeıin arttyrý týraly memlekettik organdarǵa usynystary ózekti kúıde qalýda.

Parlament QR Konstıtýtsııalyq Keńestiń «Qazaqstan Respýblıkasyndaǵy konstıtýtsııalyq zańdylyqtyń jaı-kúıi týraly» Joldaýy nazarǵa alynsyn degen ortaq sheshim shyǵardy.