Kongo Demokratııalyq Respýblıkasynda Ebola indeti órship barady
ASTANA. KAZINFORM - Kongo Demokratııalyq Respýblıkasynda Ebola indetiniń órshýi jalǵasyp, eldiń jańa aýdandaryn qamtyp jatyr, dep habarlaıdy BUU Jańalyqtary.
Erekshe qaýipke áıelder, medıtsına qyzmetkerleri jáne májbúrli qonys aýdarǵan adamdar ushyrap otyr. Bul týraly juma kúni Jenevada ótken brıfıngte Birikken Ulttar Uıymynyń gýmanıtarlyq mekemeleriniń ókilderi málimdedi.
Dúnıejúzilik densaýlyq saqtaý uıymynyń málimetine sáıkes, qazirgi ýaqytta Kongo Demokratııalyq Respýblıkasynda aýrýdyń 896 rastalǵan jaǵdaıy tirkelgen, onyń ishinde 232 adam qaıtys bolǵan.
Vırýstyń taralýy
Dúnıejúzilik densaýlyq saqtaý uıymynyń Afrıka óńiri boıynsha tótenshe jaǵdaılar jónindegi dırektory Marı-Rozelın Belızer Kongo Demokratııalyq Respýblıkasynyń shyǵysyndaǵy Býnııa qalasynan beınebaılanys arqyly sóılep, mamandar eldiń ártúrli aýdandarynda jańa aýrý jaǵdaılaryn anyqtaýdy jalǵastyryp jatqanyn aıtty.
Onyń aıtýynsha, Dúnıejúzilik densaýlyq saqtaý uıymy zardap shekken óńirlerge 115-ten astam maman jiberip, 110 tonnadan astam medıtsınalyq júk jetkizgen. Dıagnostıka jáne emdeý múmkindikteri keńeıtilip jatyr, alaıda kúrdeli másele saqtalyp otyr. Keıbir aýdandarda qaýipsizdik jaǵdaıyna baılanysty gýmanıtarlyq qyzmetkerlerdiń jumysy shektelgen, al naýqastarmen baılanysta bolǵan adamdardy anyqtaý jumystary áli de jetkilikti deńgeıde júrgizilmeı otyr.
Dúnıejúzilik densaýlyq saqtaý uıymynyń málimetinshe, vırýs juqtyrǵandardyń arasynda 75 medıtsına qyzmetkeri tirkelgen, olardyń 17-si qaıtys bolǵan.
Qosymsha qıyndyq týǵyzyp otyrǵan jaıttyń biri — naýqastardyń shamamen 90 paıyzynda Ebolaǵa tán qantalaý belgileriniń bolmaýy. Kóptegen adam óz betinshe emdelýge nemese halyq emshilerine júginedi, bul ınfektsııanyń kesh anyqtalýyna ákelip soǵady.
Sarapshylar Eboladan qaıtys bolǵan adamnyń denesi óte juqpaly bolyp qala beretinin eske salyp, qaýipsiz jerleý rásimderin uıymdastyrý indetpen kúrestiń mańyzdy bóligi ekenin atap ótti.
Eboladan bólek, elde bezgek sekildi basqa da aýrýlar úlken qaýip tóndirip otyr. Mamandardyń aıtýynsha, indetke qarsy kúrestiń tabysty bolýy jergilikti halyqtyń medıtsına qyzmetine degen senimine tikeleı baılanysty.
Áıelder men qyzdarǵa tóngen qaýip
Birikken Ulttar Uıymynyń Halyq qonystanýy qorynyń Kongo Demokratııalyq Respýblıkasyndaǵy ókiliniń orynbasary Noemı Dalmonte Ebola indeti áıelder úshin erekshe qaýip tóndiretinin aıtty. Óıtkeni kóbine áıelder naýqas týystaryna kútim jasap, naýqastarmen tikeleı baılanysta bolatyn medıtsına qyzmetkerleriniń eleýli bóligin quraıdy.
Uıymnyń málimetine sáıkes, ótken jyldary vırýs juqtyrǵan júkti áıelder arasyndaǵy ólim-jitim deńgeıi 90 paıyzǵa jetken, al jańa týǵan náresteler arasyndaǵy ólim kórsetkishi 100 paıyzǵa deıin barǵan.
— Áıelder bosanǵanǵa deıingi tekserýlerdi keıinge qaldyrady, medıtsınalyq mekemelerden qashqaqtaıdy nemese asqynýlarǵa qaramastan úıde bosanýdy jón kóredi. Olar Ebolanyń ózinen emes, qajetti medıtsınalyq kómektiń qoljetimsiz bolýynan nemese oǵan senimsizdik tanytýynan kóz jumýy múmkin, — dedi Noemı Dalmonte.
Qazirgi ýaqytta uıym perzenthana bólimsheleriniń jumysyn qoldap, medıtsına qyzmetkerlerin ınfektsııalyq baqylaý sharalaryna úıretip, medıtsınalyq mekemelerdi jeke qorǵanys quraldarymen qamtamasyz etip otyr. Eldiń shyǵys bóliginde qordyń qoldaýymen 153 akýsher jumys isteıdi jáne qosymsha mamandar jiberý josparlanǵan.
Qor halyqaralyq donorlardy reprodýktıvtik densaýlyq saqtaý qyzmetteri men genderlik zorlyq-zombylyqtan qorǵaý sharalaryn jalǵastyrý úshin 17,1 mıllıon AQSh dollaryn bólýge shaqyrdy.
Halyqtyń qonys aýdarýy vırýstyń taralý qaýpin arttyrady
Birikken Ulttar Uıymynyń Bosqyndar isi jónindegi Joǵarǵy komıssary basqarmasynyń ókili Allen Maına qaýip aımaqtarynda eki mıllıonnan astam májbúrli qonys aýdarǵan adam, onyń ishinde 320 myńnan astam bosqyn turatynyn habarlady.
Onyń aıtýynsha, jalǵasyp jatqan qarýly qaqtyǵys halyqtyń jappaı qonys aýdarýyna yqpal etip, vırýstyń odan ári taralý qaýpin kúsheıtip otyr.
Medıtsına qyzmetterine degen senimsizdik te eleýli kedergi bolyp qala beredi. Itýrı provıntsııasyndaǵy Kpangba májbúrli qonys aýdarýshylar lagerinde Eboladan eki adam qaıtys bolǵannan keıin lager turǵyndary medıtsınalyq brıgadalardyń zardap shekken aýdanǵa kirýin ýaqytsha buǵattaǵan.
— Senimsizdik asa mańyzdy is-sharalardyń júzege asýyna tikeleı kedergi keltirýi múmkin, — dedi Allen Maına.
Ol aýrýdyń taralý qaýpi Kongo Demokratııalyq Respýblıkasynyń shekarasynan áldeqaıda asyp túsetinin atap ótti. Óıtkeni óńir Ýganda, Rýanda, Býrýndı, Tanzanııa jáne Ońtústik Sýdanmen saýda joldary, otbasylyq baılanystar jáne bosqyndar aǵyny arqyly tyǵyz baılanysty.
Halyqaralyq kóshi-qon uıymy Kongo Demokratııalyq Respýblıkasynda jáne kórshiles Ýgandada óz jumysyn keńeıtetinin málimdedi. Uıym ókili Zoı Brennannyń aıtýynsha, kóshi-qon uıymy óńir elderindegi shekara beketteri men halyqtyń negizgi qozǵalys baǵyttarynda bir mıllıonnan astam adamnyń densaýlyq jaǵdaıyn teksergen.
Aıta ketelik Kongodan Eboladan 200 adamnyń kóz jumǵany anyqtalǵany týraly jazǵan edik.
