Kóne túrki jazbalary: Qosshy qalasynda rýhanııat pen tarıh toǵysqan jıyn ótti
QOSShY. KAZINFORM - Qosshyda kóne túrki murasy men ulttyq rýhanııat máseleleri keńinen talqylanǵan aýqymdy konferentsııa ótti. Túrki jazýy kúnine arnalǵan «Kóne túrki jazbalary: tarıh pen taǵylym» atty respýblıkalyq jıyn Qoǵamdyq-mádenı sport kesheninde uıymdastyrylyp, oǵan ǵalymdar, sarapshylar, zııaly qaýym ókilderi men jastar qatysty.
Shara bastalmaı turyp-aq keshen foıesinde erekshe qozǵalys baıqaldy. Qonaqtar kóne túrki jazbalarynyń kóshirmeleri qoıylǵan kórmeni tamashalap, tarıhı jádigerler men tanymdyq materıaldardy qyzyǵa qarap júrdi. Ásirese rýnıkalyq tańbalar beınelengen stendter kópshiliktiń nazaryn aýdardy.
Konferentsııa basynda Qosshy qalasy ákiminiń orynbasary Bergen Jumkeı qatysýshylardy Túrki jazýy kúnimen quttyqtap, jıyn jumysyna sáttilik tiledi.
Aqmola oblysy ishki saıasat basqarmasynyń basshysy Gúlmıra Kárimova kóne túrki jazbalary ulttyń tarıhı jady men rýhanı negiziniń ajyramas bóligi ekenin atap ótti.
– Osyndaı taǵylymdy muralar arqyly biz ata-babalarymyzdyń dúnıetanymyn, eldik ustanymyn, memleket qurýdaǵy danalyǵyn tereńirek túsinemiz. Bul – jastar tárbıesi úshin asa mańyzdy, – dedi ol.
Sonymen qatar basqarma basshysy Qosshy qalasynyń rýhanı-mádenı bastamalar ótetin mańyzdy ortalyqtardyń birine aınalyp kele jatqanyn aıtty.
Jıynda Qazaqstan Respýblıkasy Ǵylym jáne joǵary bilim mınıstrligi Til saıasaty komıteti tóraǵasynyń orynbasary Elmıra Asan da sóz sóılep, kóne túrki murasynyń ulttyq biregeılikti saqtaýdaǵy ornyna toqtaldy.
Konferentsııa barysynda ǵalymdar túrki órkenıetiniń tarıhy, jazý mádenıeti men rýhanı sabaqtastyǵy týraly mazmundy baıandamalar jasady.
Tarıh ǵylymdarynyń doktory Tursynhan Zakonuly kóne túrki eskertkishterindegi memlekettilik ıdeıasyna toqtalyp, Kúltegin, Bilge qaǵan jáne Tonykók jazbalarynda túrki halqynyń el birligi, táýelsizdigi men memleket saqtaý jolyndaǵy kúresi kórinis tapqanyn aıtty.
Onyń pikirinshe, bul muralar búgingi qazaq memlekettiliginiń tarıhı negizderiniń biri sanalady.
Túrki akademııasynyń sarapshysy, fılologııa ǵylymdarynyń kandıdaty Aqedil Toıshanuly kóne túrki jazýlary men jyraýlyq dástúr arasyndaǵy sabaqtastyq týraly sóz qozǵady. Ǵalym túrki halyqtarynyń aýyz ádebıeti men kóne jazba muralarynda eldik rýh, batyrlyq saryn men halyqtyq dúnıetanym keń kórinis tapqanyn atap ótti.
Al L.N.Gýmılev atyndaǵy Eýrazııa ulttyq ýnıversıtetiniń dotsenti Talǵat Moldabaıuly kóne túrki bitig jazýynyń qalyptasýy men jazý tarıhynyń evolıýtsııasyna toqtaldy. Ol Esik qorǵanynan tabylǵan kúmis tostaǵandaǵy jazýdy kóne túrki jazý mádenıetiniń mańyzdy muralarynyń biri retinde atady.
«Baluan tas» ulttyq sport túrleri jáne mádenıeti akademııasynyń prezıdenti Abylaıhan Qalnazarov óz baıandamasynda túrki halyqtarynyń dástúrli kúsh mádenıeti men rýhanı bolmysynyń sabaqtastyǵyna toqtaldy. Ol kóne túrki dáýirinen kele jatqan batyrlyq rýh, kúsh pen tózimdilik uǵymdary ulttyq sport pen mádenıette búginge deıin saqtalǵanyn aıtty. Sonymen qatar álemdegi alyp tastardy kóterý dástúri men túrki halyqtarynyń kúsh óneri arasyndaǵy tarıhı baılanystar týraly da sóz qozǵady.
Al Shoqan Ýálıhanov atyndaǵy Kókshetaý ýnıversıtetiniń qaýymdastyrylǵan professory Baqtygúl Shaǵyrbaeva kóne túrki jazýlaryndaǵy ulttyq dúnıetanym men mádenı jad máselesin kóterdi. Ol túrki halyqtaryna ortaq til, tarıh pen rýhanı qundylyqtardyń búgingi urpaq tárbıesindegi mańyzyna erekshe toqtaldy.
Konferentsııa barysynda qatysýshylar arasynda erkin pikir almasý júrip, jastardyń tarıhı muraǵa qyzyǵýshylyǵy jaıly da aıtyldy.
Shara sońynda dástúrli ánder shyrqalyp, ulttyq óner men rýhanııat úndesken kontserttik baǵdarlama usynyldy. Kesh sońynda kópshilik zaldan erekshe ásermen tarady. Sebebi bul jıyn tek ǵylymı basqosý ǵana emes, túrki dúnıesiniń tereń tamyryn taǵy bir márte sezindirgen rýhanı kezdesý boldy.
