Komıtette Ákimshilik quqyq buzýshylyq týraly, Qylmystyq-atqarý jáne Qylmystyq kodeksterdiń jobalary qaraldy

ASTANA. QazAqparat - Búgin Qazaqstan Respýblıkasy Parlamenti Senaty Konstıtýtsııalyq zańnama, sot júıesi jáne quqyq qorǵaý organdary komıtetinde «Ákimshilik quqyq buzýshylyq týraly» Qazaqstan Respýblıkasy kodeksiniń jobasy qaraldy.

Komıtette Ákimshilik quqyq buzýshylyq týraly, Qylmystyq-atqarý jáne Qylmystyq kodeksterdiń jobalary qaraldy

Ákimshilik quqyq buzýshylyq týraly kodekstiń jańa redaktsııadaǵy jobasy ákimshilik quqyq buzýshylyq týraly zańnamany eleýli túrde reformalaýdy, sybaılas jemqorlyq tártip buzýshylyqtaryna yqpal etetin erejelerdi alyp tastaýdy, ákimshilik-quqyqtyq áreketterdi jáne ákimshilik jaýaptylyqqa tartýdyń teńgerimdi tártibin meılinshe naqty aıqyndaýdy maqsat etedi.

Ákimshilik quqyq buzýshylyqtar úshin tólenetin aıyptardyń memleket bıýdjetine túsý jıiligin yntalandyrýǵa áser etý, sondaı-aq ákimshilik quqyq buzýshylyq týraly zańnamanyń tıimdiligin arttyrý maqsatynda kodeks jobasymen ákimshilik quyq buzýshylyq týraly ister boıynsha qysqartylǵan óndiristiń jańa tártibi bekitiledi, oǵan sáıkes kórsetilgen aıyp somasynyń elý paıyzy mólsherinde jeti táýlik ishinde tóleý quqyǵy (811 bap) engiziledi.

Jobamen ákimshilik quqyq buzýshylyqtar týraly ister jáne olarǵa jańadan ashylǵan jaǵdaılar boıynsha shaǵymdar men qarsylyqtardy qaraý nátıjelerin aıqyndaýlar boıynsha zańdy kúshine engen qaýlyny qaıta qaraý ınstıtýty engiziledi, sóıtip, aryz berý arqyly jeke jáne zańdy tulǵanyń quqyqtaryn qorǵaýdy iske asyrý múmkindigi beriledi.

Qujatta aıyptyń naqty belgilengen mólsheri qarastyrylǵan, ol ákimshilik jaza kesý barysynda sybaılas jemqorlyqqa jol berilmeýine yqpal etedi.

Sondaı-aq komıtette «Qazaqstan Respýblıkasynyń keıbir zańnamalyq aktilerine ákimshilik quqyq buzýshylyq týraly zańnama máseleleri boıynsha ózgerister men tolyqtyrýlar engizý týraly» zań jobasy birinshi oqylymda qaraldy.

Qujatta kollızııalardy, qaıshylyqtardy jáne olqylyqtardy boldyrmaý úshin Azamattyq protsestik, Qazaqstan Respýblıkasyndaǵy keden isi týraly, Neke (erli-zaıyptylyq) jáne otbasy týraly kodeksterge jáne birqatar zańdarǵa túzetýler engiziletin boldy.

Odan basqa, komıtette Qazaqstan Respýblıkasynyń Qylmystyq-atqarý kodeksiniń jobasy ekinshi oqylymda qaraldy. Kodeks jobasy sottalǵandardyń quqyqtary men zańdy múddeleriniń qorǵalý deńgeıin aıtarlyqtaı arttyrý maqsatynda qylmystyq-atqarý zańnamasyn odan ári jetildirýge jáne qylmystyq jazalardyń oryndalý tıimdiligin arttyrýǵa baǵyttalǵan. Qujat bas bostandyǵynan aıyrýmen baılanysty emes jazalardy neǵurlym keń qoldaný, penıtentsıarlyq jáne penıtentsıarlyqtan keıingi qylmystyń qaıtalaný deńgeıin tómendetý, sottalǵandardyń áleýmettik beıimdelýi úshin jaǵdaı jasaıdy, sondaı-aq sottalǵandarmen júrgiziletin tárbıe protsesine jurtshylyqtyń qatysý tetigin qalyptastyrady.

Komıtet otyrysynda sondaı-aq elimizdiń Qylmystyq kodeksiniń jobasy da (ekinshi oqylymda) qaraldy. Zań jobasyn talqylaý barysynda aıtylǵan eskertpeler men usynystardy eskere kelip, Májiliste maquldanǵan zań jobasyna ózgerister men túzetýler engizý qajettigi týyndady. Kodeks jobasy osyǵan deıin qabyldanǵan «Qazaqstan Respýblıkasynyń keıbir zańnamalyq aktilerine qylmystyq jolmen alynǵan kiristerdi zańdastyrýǵa (jylystatýǵa) jáne terrorızmdi qarjylandyrýǵa qarsy is-qımyl máseleleri boıynsha ózgerister men tolyqtyrýlar engizý týraly» zańǵa sáıkes jazylǵan 229 jáne 230 baptarmen tolyqtyryldy. Tolyqtyrylǵan jańa eki bapqa baılanysty qarastyrylyp otyrǵan jobanyń tutastaı mátinine silteme erejelermen túzetýler engizildi. Qylmystyq zańnamany izgilendirýge sáıkes, 403 baptyń keıbir bólikteri alynyp tastalyp, ol ákimshilik quqyq buzýshylyqtyń túri retinde elimizdiń Ákimshilik quqyq buzýshylyq týraly kodeksine beriledi. Qylmystyq zańnamany izgilendirýge baılanysty 45 baptan qosymsha jaza retindegi múlikti tárkileý alynyp tastalady.

Sondaı-aq komıtet otyrysynda «Qazaqstan Respýblıkasynyń keıbir zańnamalyq aktilerine qylmystyq zańnamany jetildirý máseleleri boıynsha ózgerister men tolyqtyrýlar engizý týraly» zań jobasy da qaraldy. Talqylaý barysynda komıtetterdiń eskertýleri men usynystaryn eskere kelip, Májiliste maquldanǵan zań jobasyna ózgerister men tolyqtyrýlar engizý usynyldy. Qujatta «Qazaqstan Respýblıkasynyń Ulttyq Banki týraly», «Qazaqstan Respýblıkasynyń ulttyq qaýipsizdik organdary týraly», «Turǵyn úı qatynastary týraly», «Memlekettik satyp alýlar týraly» sekildi toǵyz zańǵa túzetýler bar. Ekstremıstik jáne terrorıstik baǵyttaǵy qylmysy úshin sottalǵan adamdar úshin, sondaı-aq kámeletke tolmaǵandarǵa qarsy qylmys jasaǵany úshin qylmystyq qýdalaýlar aqtalmaǵan negizder boıynsha qysqartylǵan adamdarǵa qatysty balalarmen jumys isteýge tyıym salý maqsatynda elimizdiń Eńbek kodeksiniń 26 babynyń redaktsııasyna ózgerister engiziledi.

Zań jobalary Palatanyń qaraýyna jiberildi.