Kollektorlardyń quqyǵy men mindetteri qandaı

PETROPAVL. KAZINFORM - Kollektorlyq qyzmet – qarjy naryǵynda qaryzdy sotqa jetkizbeı óndirip alý jáne qaryz alýshy men kredıtor arasyndaǵy qarjylyq qatynastardy retteýdiń zańdy quraly. Sondyqtan kollektorlyq agenttikterdiń quqyqtary men mindetteri týraly bilý mańyzdy.

Kollektorlar kimder, olar qandaı jaǵdaıda áreket etedi jáne qaryz alýshylardyń quqyqtary qandaı? Bul suraqtarǵa Soltústik Qazaqstan oblysy advokattar alqasynyń advokaty Olga Gavrık jaýap berdi.

- Kollektor degen kim jáne kim kollektor bola alady?

- Kollektorlyq agenttik – bul zańdy tulǵa. Kollektorlyq qyzmetpen aınalysý úshin kompanııa memlekettik tirkeýden (qaıta tirkeýden) ótken kúnnen bastap úsh aı ishinde Azamattarǵa arnalǵan úkimet memlekettik korporatsııasy arqyly eseptik tirkeýden ótýi tıis.

Eseptik tirkeýden ótken kollektorlyq agenttikterdiń tizilimi ýákiletti organnyń - Qazaqstan Respýblıkasy Qarjy naryǵyn retteý jáne damytý agenttiginiń ınternet-resýrsynda jarııalanǵan.

Kollektorlyq agenttikter tizilimine engizilmegen zańdy tulǵa kollektorlyq qyzmetti júzege asyrýǵa, ózin kollektorlyq qyzmetpen aınalysatyn uıym retinde tanystyrýǵa, sondaı-aq óz ataýynda «kollektorlyq agenttik» degen sózderdi nemese osy qyzmetti júzege asyratynyn bildiretin sózderdi qoldanýǵa quqy joq.

Eger de qońyraý shalyp, ózin kollektorlyq agenttik qyzmetkeri retinde tanystyrsa, uıym týraly barlyq derekterdi jazyp alyńyz. Kollektorlyq qyzmet týraly zańnyń 5-babynyń 2-tarmaǵynyń 1-tarmaqshasyna sáıkes agenttik qyzmetkeri árbir baılanys kezinde boryshkerge ózi jumys isteıtin uıymnyń atyn, onyń tizilimdegi nómirin jáne mekenjaıyn habarlaýǵa mindetti. Bul derekti Qazaqstan Respýblıkasy Qarjy naryǵyn retteý jáne damytý agenttigi saıtynyń «Basqa qarjy uıymdary» / «Ruqsattar men habarlamalar tizilimderi» bóliminde teksere alasyz. Eger kompanııa qoldanystaǵy kollektorlyq agenttikter tiziminde bolsa, onda ol zańdy túrde jumys istep otyr. Al eger tizilimde bolmasa, siz olarǵa qaıta qońyraý shalmaýyn talap etýge quqylysyz.

- Kollektorlyq agenttikter qandaı qyzmet kórsetedi?

- Kollektorlyq qyzmet kredıtor men kollektorlyq agenttik arasynda jasalǵan kelisimshart negizinde júzege asyrylady. Bul kelisimshart boıynsha kollektorlar kredıtorǵa qaryzdy sotqa jetkizbeı óndirip alýǵa kómektesedi, qaryzdy retteý jumystaryn júrgizedi jáne qaryzǵa qatysty qajetti aqparattardy jınaıdy.

Kollektorlyq agenttik tek belgili bir jaǵdaıda ǵana jumysqa tartylady. ıAǵnı qaryz alýshy bankten nemese mıkrokredıt uıymynan alǵan nesıesin ýaqytynda tólemeı keshiktirse jáne kelisimshartta kredıtordyń kollektorlyq agenttikti tartýǵa quqyǵy kórsetilse ǵana kollektorlar iske kirise alady.

Sondyqtan ár azamat nesıelik kelisimshartyn qarap, onda bankke kollektorlyq agenttikti tartýǵa ruqsat beretin tarmaq bar ma, joq pa, sony teksergeni durys.

Eger kelisimshartta mundaı tarmaq bolmasa, onda ýákiletti organǵa — Qazaqstan Respýblıkasy Qarjy naryǵyn retteý jáne damytý agenttigine shaǵym túsirýge bolady.

Zań boıynsha kollektorlyq agenttik qaryzdy óndirip alý qyzmetin keminde alty aı, al eń kóbi bes jyl ǵana júrgize alady.

Sondyqtan eger sizge kollektorlar habarlassa, óz qaryzyńyzǵa qatysty barlyq qujatty talap etýge quqylysyz. Onyń ishinde kredıtor men kollektorlyq agenttik arasynda jasalǵan kelisimshart ta bolýy kerek. Sonymen qatar kelisimsharttyń jasalǵan kúnine nazar aýdaryńyz. Eger ol bes jyldan asyp ketse, kollektorlyq agenttiktiń qaryzdy óndirip alýǵa quqy joq.

- Kollektorlar ne isteýge quqyly, olardyń baılanys jasaý tártibi qandaı?

- Kollektorlyq agenttiktiń qyzmetkerleri boryshkerdiń ózimen, onyń ókilderimen, qosalqy qaryz alýshylarmen jáne kepilgerlermen qaryzdy óndirip alý týraly sóılese alady. Kredıt shartynda kórsetilse, olar týystaryna, áriptesterine nemese kredıtke qatysy joq basqa adamdarǵa boryshkerdiń baılanys derekterin bilý úshin habarlasýy múmkin.

Kollektorlar boryshkermen birneshe tásil arqyly baılanysa alady. Atap aıtqanda, olar ózderiniń resmı telefon nómirleri arqyly qońyraý shala alady, boryshkermen jeke kezdesý ótkizýi múmkin, poshta arqyly jazbasha habarlama jibere alady. Eger boryshker jeke tulǵa bolsa, mundaı hattar onyń turǵylyqty mekenjaıyna jiberiledi, al zańdy tulǵa bolǵan jaǵdaıda onyń ornalasqan jerine nemese naqty mekenjaıyna joldanady. Sonymen qatar kollektorlar uıaly baılanys arqyly mátindik nemese daýystyq habarlamalar jiberýge, sondaı-aq ınternet jelisi arqyly, mysaly elektrondyq poshta arqyly da baılanysýǵa quqyly.

Degenmen árbir qońyraý shalǵan kezde nemese habarlama jibergen kezde kollektorlyq agenttik mindetti túrde ózi týraly tolyq aqparat berýi tıis. ıAǵnı kollektorlyq agenttiktiń ataýyn, ornalasqan jerin, boryshkermen baılanysqa shyǵyp otyrǵan qyzmetkerdiń tegi, aty, ákesiniń aty (jeke kýáliginde kórsetilgen bolsa) men laýazymyn, sondaı-aq qaı kredıtordyń atynan habarlasyp otyrǵanyn aıtýy qajet.

Sonymen qatar zańnamada kollektorlardyń boryshkermen baılanysýyna ýaqyt boıynsha da shekteýler belgilengen. Olar boryshkermen tek jumys kúnderi tańǵy saǵat 08:00-den keshki 21:00-ge deıin ǵana habarlasa alady.

Kollektorlyq agenttiktiń bastamasymen jeke kezdesýler aptasyna úsh retten aspaýy tıis jáne kúnine bir retten artyq ótkizilýine jol berilmeıdi. Mundaı kezdesýler boryshkerdiń turǵylyqty jerinde, ornalasqan jerinde, tirkelgen mekenjaıynda nemese kollektorlyq agenttiktiń keńsesinde uıymdastyrylýy múmkin.

Telefon arqyly sóılesý de osy ýaqyt aralyǵynda júrgiziledi jáne kollektorlyq agenttikke aptasyna úsh retten artyq qońyraý shalýǵa ruqsat etilmeıdi.

- Kollektorlarǵa ne isteýge tyıym salynǵan?

- Kollektorlarǵa qaryz týraly aqparatty boryshkerdiń jazbasha kelisiminsiz jarııa etýge, tyıym salynǵan. Sondaı-aq olar qaryz mólsheri týraly jalǵan aqparat bermeýi tıis, mysaly, qaryz somasyn ádeıi kóbeıtip aıtý zańǵa qaıshy.

Budan bólek, kollektorlarǵa boryshkerge qatysty kúsh qoldanýǵa, onyń múlkine zııan keltirýge, qorlaýǵa, qorqytýǵa, bopsalaýǵa nemese adamnyń ar-namysy men qadir-qasıetine nuqsan keltiretin áreketter jasaýǵa qatań tyıym salynady. Mundaı áreketterdiń barlyǵy - zańsyz.

Buǵan deıin Aqmola oblysy advokattar alqasynyń advokaty Nurlan Jańabaevtyń alashaqty óndirip alýǵa qatysty keńesin jazǵan edik.