Kólik jýý, qoqys órteý, mangal jaǵý: aýlada ne isteýge bolmaıdy

Qoqys órteý men káýap pisirý

Kúz kelisimen kópqabatty úılerdiń de, jeke turǵyn úılerdiń de aýlalarynda túsken japyraq kóbeıedi. Ony jınap, órtep jiberý kópshilik úshin úırenshikti ádetke aınalǵan. Alaıda mundaı áreket úshin ákimshilik jaýapkershilik qarastyrylǵanyn bári bile bermeıdi.

— Órt qaýipsizdigi qaǵıdalarynyń 59-tarmaǵyna sáıkes, ǵımarattar men qurylystardan keminde 50 metr qashyqtyqta ǵana qaldyqtar men qoqysty órteýge ruqsat etiledi. Alaıda saıajaı ýchaskeleri men turǵyn úılerdiń aýlalarynda mundaı araqashyqtyqty saqtaý kóbine múmkin emes. Sondyqtan, ásirese órt qaýpi joǵary kezeńde qoqys órteýge qatań tyıym salynady, — dedi Aqmola oblysy Tótenshe jaǵdaılar departamenti Órt sóndirý jáne profılaktıkalyq jumystar basqarmasynyń aǵa ınjeneri, azamattyq qorǵaý aǵa leıtenanty Sáken Salpyqov.

Bul talapty buzǵandarǵa Ákimshilik quqyq buzýshylyq týraly kodekstiń 336-baby, ıaǵnı «Qaldyqtardy jınaý nemese jaǵý kezinde atmosferalyq aýany qorǵaý jáne órt qaýipsizdigi talaptaryn saqtamaý» baby boıynsha aıyppul salynady. Jeke tulǵalar úshin aıyppul mólsheri — 20 AEK (86 500 teńge), laýazymdy adamdar úshin — 50 AEK (216 250 teńge).

Mamannyń aıtýynsha, jyl basynan beri Aqmola oblysynda osy bap boıynsha 76 ákimshilik hattama toltyrylyp, jalpy somasy 6 mln 141 myń 500 teńge aıyppul salynǵan.

Al aýlada káýap pisirýdiń de ózindik talaptary bar. Mangaldy kez kelgen jerge ornalastyrýǵa bolmaıdy.

— Mangal ǵımarattan keminde 10 metr qashyqtyqta ornalasýy kerek. Onyń aınalasy janǵysh materıaldardan tazartylyp, arnaıy jabdyqtalýy qajet. Mangal metalldan jasalyp, aıaqtary bolýy tıis. Sonymen qatar janynda órt sóndirýge arnalǵan sý nemese qum sııaqty quraldar turǵany jón. Bul talaptar buzylǵan jaǵdaıda ÁQBtK-niń 410-babynyń 1-bóligi («Órt qaýipsizdigi talaptaryn buzý») qoldanylady. Jeke tulǵalarǵa 5 AEK (21 625 teńge) mólsherinde aıyppul salynady, — dedi Sáken Salpyqov.

Kópqabatty úıdiń aýlasynda kólik jýýǵa bolmaıdy

Keıbir kólik ıeleri úıiniń aldyna shelek sý alyp shyǵyp, kóligin jýyp jatady. Alaıda kópqabatty turǵyn úıdiń aýmaǵynda kólik jýýǵa ruqsat joq.

— Eger aýla jeke úıdiń qorshalǵan aýmaǵy bolsa, kólik jýý zań buzýshylyq bolyp sanalmaıdy. Al kópqabatty turǵyn úıdiń aýlasynda kólik jýýǵa bolmaıdy. Mundaı jaǵdaıda azamat eki bap boıynsha jaýapqa tartylýy múmkin. Birinshisi — ÁQBtK-niń 434-2-baby, ıaǵnı ortaq paıdalanylatyn oryndardy lastaý. Bul bap saıabaqtar men basqa da qoǵamdyq aýmaqtardy lastaýǵa, qoqysty belgilenbegen jerge tastaýǵa qatysty qoldanylady. Oǵan kópqabatty úıdiń aýlasynda kólik jýý da jatady. Alǵash ret quqyq buzǵan adamǵa 10 AEK (43 250 teńge) aıyppul salynady nemese qoǵamdyq jumystarǵa tartylýy múmkin. Eger osy áreket bir jyl ishinde qaıtalansa, aıyppul 20 AEK-ke (86 500 teńge) deıin ósedi, — dep túsindirdi Aqmola oblysy Polıtsııa departamenti Qoǵamdyq qaýipsizdik basqarmasynyń erekshe tapsyrmalar jónindegi aǵa ınspektory, polıtsııa podpolkovnıgi Valentına Serkına.

Budan bólek kólikti belgilenbegen jerde jýǵan adamǵa ÁQBtK-niń 505-baby, ıaǵnı «Abattandyrý qaǵıdalaryn buzý» baby boıynsha da shara qoldanylýy múmkin. Bul jaǵdaıda polıtsııa qyzmetkeri quqyq buzýshylyqtyń sıpatyna qaraı eskertý jasaýy nemese 20 AEK (86 500 teńge) kóleminde aıyppul salýy múmkin. Eger qorshaǵan ortaǵa zııan keltirmegen quqyq buzýshylyq bolsa, eskertýmen shektelýi yqtımal.

Polıtsııa qyzmetkerleriniń aıtýynsha, turǵyndardyń jaýapkershiligi artyp, kópqabatty úılerdiń aýlasynda kólik jýý derekteri azaıǵan. Jyl basynan beri mundaı jaǵdaılar jekelegen oqıǵalar retinde ǵana tirkelgen.

Aıta keteıik, qoqysty belgilenbegen jerge tastaǵany úshin de azamat ÁQBtK-niń 434-2 jáne 505-baptary boıynsha jaýapqa tartylýy múmkin.

— Aqmola oblysynda abattandyrý qaǵıdalary bekitilgen. Onda qandaı áreketterdiń zań buzýshylyq sanalatyny kórsetilgen. Máselen qazir avtoturaqtaǵy oryndy ıelenip qalý úshin oǵan eski kólik dóńgelekterin qoıyp ketý jıilegen. Bul da abattandyrý qaǵıdalaryn buzý bolyp sanalady. Oblysta mundaı jaǵdaılar kóp kezdesedi. Sondaı-aq qoqysty konteınerge salmaı, janyna tastaý, iri kólemdi zattardy, ıaǵnı shkaf, ústel, matras sekildi buıymdardy qoqys alańyna shyǵaryp qoıý da zańǵa qaıshy. Qoqys alańy tek turmystyq qatty qaldyqtarǵa arnalǵan. Al iri kólemdi zattardy turǵyn ózi shyǵaryp, kommýnaldyq qyzmettermen kelisimshart jasaýy kerek, — dedi Valentına Serkına.

Onyń aıtýynsha, jyl basynan beri Aqmola oblysynda abattandyrý qaǵıdalaryn buzǵany úshin ÁQBtK-niń 505-baby boıynsha 11 myńnan astam adam jaýapqa tartylǵan.

Úı janýarlarymen serýendeý tártibi

Úı janýarlarynyń ıelerine de aıyppul salynýy múmkin.

— Eger azamat úı janýarlaryn serýendetý jáne ustaý qaǵıdalaryn buzsa, ÁQBtK-niń 407-2-baby boıynsha jaýapqa tartylady. Jeke tulǵalarǵa 10 AEK (43 250 teńge), zańdy tulǵalarǵa 30 AEK (129 750 teńge) mólsherinde aıyppul qarastyrylǵan, — dedi Valentına Serkına.

Eń aldymen úı janýaryn qaraýsyz jiberýge bolmaıdy, ıaǵnı ıt ıesiniń baqylaýynsyz kóshede nemese jol boıynda erkin júrmeýi kerek.

Itti serýenge shyǵarǵanda ıesi ony mindetti túrde qarǵybaýǵa baılaýǵa tıis. Al tóbeleske beıim tuqymdy ıtterge tumyldyryq kıgizý qajet.

Aqmola oblysynda jyl basynan beri ıtterdi serýendetý qaǵıdalaryn buzǵany úshin 283 adam ákimshilik jaýapkershilikke tartylǵan.

Tynyshtyqty buzý

Turǵyndardyń jıi shaǵymdanatyn taǵy bir máselesi — túngi shý. Kórshilerdiń tynyshtyǵyn buzǵany úshin de ákimshilik jaza qarastyrylǵan.

ÁQBtK-niń 437-babyna sáıkes, saǵat 22:00–den tańǵy 09:00–ge deıin tynyshtyqty buzýǵa bolmaıdy. Bul talap turǵyn úıdiń ishinde de, syrtynda da shuǵyl qajettilikke qatysy joq, adamdardyń demalýyna kedergi keltiretin shýly jumystarǵa qoldanylady.

Sondaı-aq turǵyn úılerdiń ishinde nemese olarǵa jaqyn ornalasqan oıyn-saýyq oryndary da tynyshtyq tártibin saqtaýy kerek. Jumys kúnderi saǵat 22:00–den tańǵy 09:00–ge deıin, al demalys jáne mereke kúnderi saǵat 23:00–den tańǵy 10:00–ge deıin shýlaýǵa tyıym salynady.

Bul talapty buzǵan jeke tulǵalarǵa 5 AEK (21 625 teńge) aıyppul salynady. Shaǵyn kásipkerlik sýbektileri men kommertsııalyq emes uıymdar úshin aıyppul — 20 AEK (86 500 teńge), orta kásipkerlik sýbektilerine — 30 AEK (129 750 teńge), al iri kásipkerlik sýbektilerine 100 AEK (432 500 teńge) kóleminde belgilengen.

Aqmola oblysynda jyl basynan beri tynyshtyqty buzǵany úshin 4 myńǵa jýyq adam jaýapqa tartylǵan.

Aýladaǵy kólik turaǵy

Qazaqstannyń jol júrisi qaǵıdalaryna sáıkes, kólikti trotýarǵa, kógalǵa, gúlzarǵa, balalar jáne sport alańdaryna qoıýǵa bolmaıdy.

— Mundaı quqyq buzý úshin ÁQBtK-niń 597-babynyń 2-bóligi boıynsha 10 AEK (43 250 teńge) mólsherinde aıyppul qarastyrylǵan, — dep túsindirdi polıtsııa ókilderi.

Demek jeke úıdiń nemese kópqabatty turǵyn úıdiń aýlasynda da kólik qoıý tártibin saqtaý qajet. Avtomobıldi tek arnaıy belgilengen orynǵa qoıyp, jaıaý júrginshilerdiń, sonyń ishinde balalardyń, qart adamdar men múmkindigi shekteýli azamattardyń qozǵalysyna kedergi keltirmeý kerek.

Jeke úıdiń aýlasy bolǵan kúnniń ózinde kez kelgen áreketke ruqsat joq. Qoqys órteý, kólik jýý, janýarlardy qaraýsyz jiberý, túngi tynyshtyqty buzý nemese kólikti belgilenbegen jerge qoıý ákimshilik jaýapkershilikke ákelýi múmkin. Sondyqtan aýladaǵy tártipti saqtap, ózge turǵyndardyń da quqyǵyn eskergen jón.

Aıta keteıik, buǵan deıin, kólikti úı aýlasynda jýý ne sebepti qaýipti ekenin jazǵan edik.