Qolǵa alynǵan sharalar ekonomıkalyq ósýge jol ashty

ASTANA. QazAqparat - Jańa ómir shyndyǵy únemi qosymsha sharalardy qarastyrýdy talap etedi. Soǵan saı atqarylar jumystardy naqtylap, alǵa qadam bekitý kerek. Memleket basshysy Nursultan Nazarbaevtyń tóraǵalyǵymen ótken Úkimettiń keńeıtilgen otyrysynda aǵymdaǵy jalpy ahýal baǵamdalyp, ekonomıkalyq ósimdi qamtamasyz etý boıynsha josparlar pysyqtaldy.

Qolǵa alynǵan sharalar ekonomıkalyq ósýge jol ashty

Álemdegi ekonomıkalyq jaǵdaıdyń jaqsaratyndyǵy jóninde ázirge batyl boljam joq. Halyqaralyq valıýta qory men Dúnıejúzilik bank álemdik ekonomıka úsh paıyzdyń tóńireginde ǵana bolatynyn alǵa tartty.  Munaı baǵasynyń qyryq qubylýy, sanktsııalyq teketirester talaı elderdiń qadamyna tusaý bolyp, tózimderin sarqýda. Osyndaı kúrdeli de synaqty kezeńde tyǵyryqtan jol taýyp, keleshektiń qamyn jasaý - tóńirektegi tejelisterden tys qalmaǵan elimizdiń syndarly betalysy bolyp otyr.

Qıyn jaǵdaıda Qazaqstan ózekti sheshimderdi der kezinde qabyldaǵanyna toqtalǵan Elbasy qolǵa alynǵan sharalardyń nátıjesinde ekonomıkalyq ósýdiń oń dınamıkasyn kórsetkenin atap ótti. Memlekettik qoldaý esebinen ınvestıtsııalyq ózektilikti saqtaı bildik. Sonymen qatar, jańa jaǵdaıda damý boıynsha aldaǵy mindetterdi jyldyń aıaǵyna deıin jáne kelesi jyly anyqtaýymyz kerek, dedi Memleket basshysy.

Ekonomıkanyń oń ósimi daǵdarys dúmpýi sezilmeı turyp aldyn ala jasalǵan saqtandyrý sharalarynyń jemisi edi. Tamyz aıynda ekonomıkanyń 0,1 paıyzǵa bolsa da ósim kórsetýi osynyń dáleli. Bıyldyń 8 aıynyń kórsetkishi boıynsha Qazaqstannyń ІJÓ ósimi 0,3 paıyzdy quraǵan.

Keńeıtilgen otyrysta qazirgi ekonomıkalyq jaǵdaı jóninde esep bergen ulttyq ekonomıka mınıstri Qýandyq Bıshimbaev «Nurly Jol» baǵdarlamasy  men daǵdarysqa qarsy sharalar jumys isteı bastaǵanyn atap ótti. Ósim úlken bolmaǵanymen Qazaqstandaǵy ahýal áriptes elderdegi ahýaldan birshama jaqsy. Mysaly, osy kezeńde Reseı, Belarýs, Qyrǵyzstanda jáne taǵy birqatar elderde ishki jalpy ónim tómendegen. Ekonomıkany ártaraptandyrý men ındýstrııalandyrý baǵdarlamasynyń arqasynda búginde shıkizattyq emes sektor taý-ken ónerkásibindegi óndiristiń tómendeýiniń óteýi bolyp otyr.

Ekonomıka ósimi qurylysta, kólik salasynda, aýyl sharýashylyǵynda, óńdeý ónerkásibinde, qyzmet sektorynda ónim kóleminiń ósýi esebinen qamtamasyz etildi. Tek taý-ken óńdeý ónerkásibinde munaı, kómir, temir kenderin óndirýdiń qysqarýyna baılanysty 4,8 paıyzǵa artta qalý baıqalady. Dese de, tabıǵı gazdy óndirý kólemi artqan, sondaı-aq, túrli-tústi metaldardy óndirý Bozshakól men Aqtoǵaı ken oryndarynyń iske qosylýy arqyly ósip otyr.

Mınıstrdiń aıtýynsha, jyl sońyna deıin «Nurly Jol» baǵdarlamasy boıynsha tolyq ıgerý qamtamasyz etilip, daǵdarysqa qarsy sharalar tolyq oryndalady. Taýarlar men qyzmetterge baǵanyń negizsiz ósýi toqtatylady. Jalpy, ekonomıkadaǵy oń ózgeristerge oraı, ІJÓ ósimi josparlanǵan 0,5 paıyzda kútilýde.

Alqaly jıynda elimizdiń qarjylyq jaǵdaıy týraly baıandaǵan qarjy mınıstri Baqyt Sultanov bıyldyń 8 aıyndaǵy el bıýdjeti kólemi boıynsha rekordtyq kórsetkishke jetkenin atap ótti. Memlekettik qarjy turaqty, al kirister boıynsha alǵa jyljý bar, sondaı-aq, tapshylyq tómendep keledi.

Ulttyq bank qysqa ýaqyttyń ishinde aqsha jáne valıýta naryqtaryndaǵy jaǵdaıdy turaqtandyrsa, oǵan birneshe sebep yqpal etken. Buǵan, birinshiden, shıkizat naryqtaryndaǵy álemdik konıýnktýranyń jaqsarýy sebep boldy. Ekinshiden, Úkimet pen Ulttyq banktiń daǵdarysqa qarsy birlesken jedel sharalary áser etti. Ulttyq banktiń altyn valıýta rezervteri tamyzdyń sońynda 30,7 mlrd. dollardy qurady. Osy jyl basynan bastap 10 paıyzdy nemese 2,8 mlrd. dollardy kórsetti. Ulttyq qordyń valıýtalyq aktıvteri 64,9 mlrd. dollar bolsa, búginde onyń deńgeıi ózgermedi, ıaǵnı turaqtylyq bar, dedi bas bankır D.Aqyshev.

Jınalǵandarǵa arnaǵan sózinde Nursultan Nazarbaev búginde memleket aldynda turǵan ne­gizgi mindet - halyqtyń turmys deńgeıin kóterý ekenin basa aıtty. Osy rette Memleket basshysy otyrysty qorytyndylaı kele, Úkimetke birqatar tapsyrmalar júktedi. Elbasy álemdik ekonomıkanyń qazirgi qolaısyz ahýalyna qaramastan, el Úkimeti halyqtyń jaǵdaıyn tómendetpeýi tıis ekendigin atap kórsetti. Ózgerister jaǵdaıynda tosyn qıyndyqtarǵa tótep berý úshin qosymsha sharalar qaperde bolýy kerek. Osyǵan baılanysty Memleket basshysy aldaǵy kezeńdegi baǵyttar boıynsha birqatar naqty mindetter qoıdy.