«Qolda iPhone, keshki asqa makaron»: qazaqstandyqtar qymbat smartfonǵa nege qumar
ASTANA. KAZINFORM – Baǵasy birneshe aılyq jalaqyǵa teń bolsa da qazaqstandyqtar jańa iPhone-nan bas tarta qoımaıdy. Buǵan ne sebep? Kazinform tilshisi máseleni sarapshylarmen birge taldady.
Bir smartfon naryqta ártúrli baǵamen satylady
Apple – álemdegi eń tanymal smartfon óndirýshileriniń biri. 2026 jyldyń ekinshi toqsanynda kompanııa álemdik smartfon jetkizilimderiniń 20%-yn ıelenip, Samsung-tan keıingi ekinshi orynǵa shyqty.
Alaıda iPhone baǵasy barlyq naryqta birdeı emes. Deutsche Bank-tiń Mapping the World's Prices 2026 zertteýinde 256 GB iPhone 17 Pro baǵasy 41 naryqta salystyrylǵan. AQSh-ta onyń baǵasy shamamen 1,2 myń dollar bolsa, Túrkııada – 2,6 myń, Brazılııada – 2,3 myń, Mysyrda – 1,9 myń, Vengrııada – 1,8 myń dollarǵa jetedi. Eń tómen baǵa Japonııada – shamamen 1,1 myń dollar.
Qazaqstan bul zertteýge kirmegen. Degenmen bıyl maýsymda elde iPhone 17 Pro 256 GB nusqasy 837 myń teńge nemese shamamen 1,7 myń dollar boldy. Bul AQSh-taǵy baǵadan 45% joǵary. Numbeo dereginshe, salyqtan keıingi ortasha aılyq tabys 629,4 dollar. Osy eseppen smartfon quny shamamen 2,7 aılyq jalaqyǵa teń.
Qazaqstannyń ózinde de bir modeldiń baǵasy jady kólemine qaraı aıtarlyqtaı ózgeredi. Qazir jańadan shyqqan iPhone 18 Pro 849 990 teńgeden 1 698 990 teńgege deıin, al Pro Max 909 990 teńgeden 1 769 990 teńgege deıin satylady, ıaǵnı bir serııanyń ishinde baǵa aıyrmasy 900 myń teńgeden asady.
Bul aıyrmashylyqtyń sebebin túsiný úshin aldymen baǵanyń qalaı qalyptasatynyna nazar aýdarý kerek.
Baǵa qalaı qalyptasady?
QazExpertClub sarapshysy ári qarjyger Venera Janalına baǵaǵa ónimniń ózindik qunymen qatar, tutynýshy úshin qalyptasqan qundylyq pen naryqtaǵy jaǵdaı áser etetinin aıtady.
– Ózindik qunǵa komponentter, jınaqtaý, logıstıka, salyq, dıstrıbýtsııa jáne qyzmet kórsetý shyǵyndary kiredi. Al tutynýshy úshin qundylyqqa Apple ekojúıesi, qolaılylyq, qaýipsizdik, kamera, mártebe, uzaq merzimdi jańartýlar men ekinshi naryqtaǵy ótimdilik jatady. Baǵa – naryqtyń osy qundylyq úshin tóleýge daıyn somasy, – dedi ol.
Ónimniń ózindik quny qalyptasqannan keıin oǵan salyq, logıstıka jáne saýda shyǵyndary qosylady. Bul ásirese ımportqa táýeldi naryqtarda mańyzdy.
Sarapshynyń aıtýynsha, baj salyǵy, saýda shekteýleri, óndiristiń aýysýy jáne Azııadaǵy jetkizýshilerge táýeldilik kompanııa shyǵynyna áser etedi. iPhone komponentteri birneshe elde óndiriledi, al jınaqtaý jumystary basqa naryqta júrgiziledi.
Qazaqstanda buǵan teńge baǵamy men ishki shyǵyndar qosylady. AQSh-taǵy jarııa baǵa ádette satylym salyǵynsyz kórsetiledi. Al elimizdegi túpkilikti baǵaǵa 16% QQS, ımport, logıstıka jáne saýda ústemeleri kiredi.
– iPhone ımporttalatyndyqtan, onyń teńgedegi baǵasy dollarlyq qunmen anyqtalmaıdy. Valıýta baǵamy, QQS, logıstıka jáne dıstrıbıýtorlar men satýshylardyń marjasy da eskeriledi. Sondyqtan dollar baǵasy 10%-ǵa ósip, teńge qatar álsirese, Qazaqstandaǵy túpkilikti baǵa 10%-dan da joǵary kóterilýi múmkin, – dedi Venera Janalına.
Bir iPhone qansha jalaqyǵa teń?
Qarjy sarapshysy Baýyrjan Ysqaqovtyń aıtýynsha, iPhone baǵasynyń halyq úshin qanshalyqty qoljetimdi ekenin tek ortasha jalaqyǵa qarap baǵalaý jetkiliksiz.
– Halyqtyń tabysyn baǵalaýda medıanalyq jalaqyǵa nazar aýdarǵan jón. Bul kórsetkish boıynsha qyzmetkerlerdiń jartysy tómen, jartysy joǵary jalaqy alady. Ulttyq statıstıka bıýrosynyń derekterine sáıkes, 2026 jyldyń I toqsanynda Qazaqstandaǵy ortasha aılyq jalaqy 461 myń teńge boldy. Al medıanalyq jalaqy 331 myń teńgeni qurady. Osy eki kórsetkishti qatar qarastyrý iPhone baǵasynyń halyq tabysyna araqatynasyn naqty kórsetedi, – dedi Baýyrjan Ysqaqov.
Degenmen telefonnyń qoljetimdiligin tek jalaqyǵa shaqqandaǵy qunymen ólsheý jetkiliksiz. Adamnyń tabysynyń edáýir bóligi turǵyn úıge, azyq-túlikke, kommýnaldyq tólemderge jáne nesıege jumsalady. Otbasy shyǵyny men jınaq kólemi de mańyzdy.
Mysaly, 600 myń teńgelik telefondy alaıyq. Adam aı saıyn 50 myń teńgeden jınasa, qajetti somany 12 aıda jınaıdy. Sondyqtan mańyzdysy – telefonnyń qansha jalaqy turatyny emes, ony satyp alǵannan keıin kúndelikti qajettilikterge qansha qarajat qalatyny.
Bul jerde tutynýshylardyń tabys deńgeıi mańyzdy ról atqarady.
– Tabysy joǵary adamdar úshin baǵanyń ósýi aıtarlyqtaı kedergi bolmaýy múmkin. Al ortasha jáne tómen tabysy bar adamdar jańa modeldi satyp alýdy keıinge qaldyrýy yqtımal, – dedi sarapshy.
Bólip tóleý suranysty ustap tura ala ma?
Elimizde qymbat taýarlardy bólip tóleý arqyly satyp alý múmkindigi tutynýshynyń tańdaýyna áser etetinin aıtý kerek. Biraq bul tásildiń ózi nesıe sharttaryna baılanysty.
Telefon qymbattaǵan saıyn aı saıynǵy tólem ósedi. Al nesıe talaptary qatańdasa, keıbir satyp alýshylar qajetti somany ala almaýy múmkin. Mundaı jaǵdaıda qymbat smartfon satyp alýdy keıinge qaldyrýǵa nemese arzanyraq model tańdaýǵa týra keledi.
Onyń ústine 2027 jyldan bastap qaryzdyń tabysqa qatynasynyń shekti koeffıtsıentin engizý josparlanyp otyr.
– Eger bólip tóleý men tutynýshylyq qaryzdarǵa qoıylatyn talaptar qatańdasa, iPhone satyp alý qoljetimsiz bola túsýi múmkin, – dedi Baýyrjan Ysqaqov.
Qarjylyq múmkindikpen qatar, qymbat smartfon tańdaýǵa tutynýshynyń jeke ustanymy da áser etedi. Bul ásirese premıým segmentindegi taýarlarǵa qatysty.
iPhone ustaý mártebe me?
Klınıkalyq psıholog Erkejan Muratqyzynyń pikirinshe, keı jaǵdaıda qymbat smartfon satyp alýdyń artynda ózgelerge jaqsy áser qaldyrý nemese ózin joǵary kórsetýge umtylys turýy múmkin. Ásirese, mundaı qadam jas býynǵa tán.
– Keıbir qazaqstandyqtar maqtan ómirdi unatady. Mysaly, adamnyń qolynda jańa iPhone bolýy múmkin, al keshki asqa ol qarapaıym makaron jeıdi, – dedi maman.
Psıhologtyń aıtýynsha, mundaı tańdaý adamnyń naqty qarjylyq múmkindigimen árdaıym sáıkes kele bermeıdi.
– Kóbine tabysty adamdar ózine senimdi jáne ózgelerge bir nárseni dáleldeýge muqtaj emes. Al qaltasy kótermeıtin zatty satyp alýǵa tyrysatyn adam keıde ózgelerdiń ózi týraly kózqarasyn ózgertkisi kelýi múmkin, – dep qosty sarapshy.
Smartfonnyń ornyna ne alýǵa bolady?
iPhone-nyń baǵasynyń qanshalyqty qomaqty soma ekenin kúndelikti shyǵyndarmen salystyrǵanda ańǵarýǵa bolady.
Sarapshylardyń esebinshe, ol shamamen úsh jylǵa jýyq kommýnaldyq tólemge nemese Astana men Almatydaǵy bir bólmeli páterdiń birneshe aılyq jaldaý aqysyna teń.
Turmystyq tehnıkamen salystyrǵanda da aıyrmashylyq baıqalady. Mysaly, 790 myń teńgege kir jýǵysh jáne keptirgish mashına, tońazytqysh, shańsorǵysh, mıkrotolqyndy pesh, elektr sháınek, útik jáne mýltıpisirgish nemese aerogrıl sekildi birneshe qajetti zat alýǵa bolady. Olardyń jalpy quny shamamen 1,04 mln teńgeni quraıdy.
Buǵan deıin iPhone 18-ge qatysty jańa alaıaqtyq shema paıda bolǵanyn jazǵan edik.
