Qol kúres sheberi: Sport adamdy namysqa tárbıeleıdi
ÓSKEMEN. QazAqparat – Baıraqty básekelerde el abyroıyn asqaqtatyp júrgen azý tisi balǵadaı sportshylarymyz jeterlik. Sonyń biri armrestlıngten Qazaqstan Respýblıkasynyń birneshe dúrkin jeńimpazy, Ortalyq Azııanyń chempıony, jastar arasynda álem chempıony Baýyrjan Ábúıirov. QazAqparat tilshi Sport kúnine oraı qol kúrestiń qyr-syryn jetik meńgergen halyqaralyq dárejedegi sport sheberimen suhbattasyp qaıtty.
- Áńgimemizdi týyp-ósken jerińizden bastasaq...
- 1990 jyly Shyǵys Qazaqstan oblysy Tarbaǵataı aýdanyndaǵy Quıǵan aýylynda dúnıe esigin ashtym. Osy aýyldaǵy mektepte bilim nárimen sýsyndadym. Otbasymyzben qalaǵa 2006 jyly kóship keldik.
- Armrestlıngke qaı jyldan bastap qatystyńyz? Dál osy sport túrin tańdaýyńyzǵa ne túrtki boldy?
- 2005 jyldan beri aýylda aınalysa bastadym. Oǵan birden-bir sebepker bolǵan mektep dırektory Nurmuhamet Álibek edi. Sporttyń osy túrimen aınalysýymyzǵa kóp múmkinshilik jasady. Talǵat Namyshan degen jerlesimiz 2005 jyly armrestlıngten Qazaqstan chempıony ataǵyna ıe bolyp, keıin aýdandyq jarys uıymdastyrǵan bolatyn. Sol kezde alǵashqy jattyqtyrýshym Bolat Joldınniń demeýimen bizdiń mekteptiń namysyn qorǵaýǵa attandym. 38 keli salmaqta baǵymdy synap birinshi oryndy ıelendim.
Árıne, kez-kelgen nárse qyzyǵýshylyqtan bastalady ǵoı. Jańaǵy aıtqan Talǵat Namyshannyń jetistikterine qarap bizde sondaı belesterdi baǵyndyrsaq qoı dep armandaıtynbyz. Ol ár jarystan júldeli oryn alyp kelgende mektep bolyp qarsy alatyn edik. Dırektor jáne ustazdarymyz suqbat retinde kezdesýler uıymdastyryp turatyn. Sol sharalar maǵan erekshe áser etti. Mende sondaı bolsam, chempıon atansam dep qııaldap armrestlıng jaıly qyzyǵyp suraǵanymda osy kisiler úıretip, baǵyt baǵdar berdi. Ary qaraı óz yntammen eńbektenip, daıyndala bastadym.
- 2008 jyly Kanadanyń Vankýver qalasynda bolǵan álem chempıonatynda birinshi oryn alyp ánuranymyzdy shyrqatyp, kók týymyzdy jelbirettińiz. 2010 jyly AQSh-tyń Las-Vegas qalasynda ótken jarysta qola júldeni ıelendińiz. Aıta bersek alǵan asýlaryńyz az emes. Osyndaı bıik shyńdarǵa shyqqanda qandaı sezimde boldyńyz?
- Sport adamdy namysqa, ultshyldyqqa tárbıeleıdi. Topyraǵynda asyr sap oınaǵan týǵan jerdiń shekarasynan ótip shetelge barǵannan keıin «pálen jerde altyn bar, óz jerińdeı qaıda bar» degendeı birden týǵan mekenińdi saǵynady ekensiń. Qolyńnan kelgen sport túrimen aınalysyp táýelsizdigin alǵanyna kóp bolmaǵan, aıaǵynan endi ǵana turyp kele jatqan Qazaqstanymyzdyń abyroıyn asqaqtatyp, kók týymyzdy kóterý óte úlken maqtanysh. Árıne, erekshe bir sezimde bolady ekensiń. Qalaı aıtsamda sol kezdegi júrek tebirenisin sózben jetkize almaıtyn sııaqtymyn. Jarys aldynda birinshi oryn alatynyma senimim mol edi. Óıtkeni daıyndyǵym da soǵan sáıkes bolatyn. Tájirıbesi óte joǵary, birneshe álem chempıonyn daıyndaǵan jattyqtyrýshym Satybaldy Qydyrhanulynyń ár ótken jarystarǵa jasaǵan saraptamasy boıynsha kem degende úshtikke kiremiz degen jospar boldy. Sóıtip 55 keli salmaqta barymdy salyp, eshkimge des bermeı birinshi oryndy ıelendim.
- Daıyndyq barysynda nemese jarys aldynda qandaı da bir qıyndyqtarǵa tap bolǵan kezder kezdesti me?
- «Erte turǵannyń bir isi artyq» deıdi ǵoı, eń aldymen tańerteń erte oıanyp jattyǵýǵa barý qajet. Uıqyny qıyp turýdyń ózi bir eńbek qoı. Sosyn 2-3 saǵat jattyǵý jasap daıyndalasyń. Sol jattyǵýlardyń qıynshylyqtary bir bólek. Basty másele demeýshilik kómektiń azdyǵynda. Jarysqa saqadaı saı daıyndalyp turǵan adamǵa memleket tarapynan aqsha bólinbeı qalǵan kezder de boldy. Maǵan Tarbaǵataı aýdanynyń ákimdigi demeýshilik jasap talaı múmkindikterdiń esigin ashty. Olarǵa alǵys aıtamyn. Qandaı qıyndyq bolsa da sabyrlyq tanytyp, tózimdi bolýǵa belimdi bekem býdym. Jattyqtyrýshymnyń demeýi, maǵan artqan senimi úlken áserin tıgizdi.
- Ár jarys aldyndaǵy júrek dúrsilin, kóńil ýaıymyn qalaı basasyz?
- Bul suraqqa árkim ár-túrli jaýap berýi múmkin. Boıyńdaǵy qobaljýdy der kezinde basý adamnyń rýhyna baılanysty dep oılaımyn. Biz qazaq kezinde jaýynger bolǵan halyqpyz. Qazir endi qolǵa naıza alyp jaýǵa shabatyn kez emes qoı. Árkim ár túrli jolda, ár túrli salada óz múmkindigin dáleldáp, ózge jurtqa qazaq degen eldi tanytyp júr. Men sport arqyly elimizdiń abyroıyn kóterýge tyrysamyn. Shynynda da jarys aldynda ýaıym bolady. Bireý psıholog mamandarǵa barady, endi biri úlken sportshylardan aqyl-keńes suraıdy. Óz basym Qobylandy batyr jyry men Mahambettiń óleńderin oqyp erik-jigerimdi qaıraımyn. Jarysta bireýdi jeńbes buryn aldymen ózińdi jeńýiń qajet.
- Bolashaqta ózińiz taǵy da úlken jarystarǵa baryp baǵyńyzdy synaısyz ba?
- Árıne, osy jetken jetistikterimmen toqtap qalǵym kelmeıdi. Biraq, ókinishke qaraı sport bolǵannan keıin onyń jaraqaty bolady. Jattyǵý barysynda abaısyzda jaraqat alyp qalyp, birneshe jyl emdeldim. Qazir Óskemen qalasyndaǵy №45 orta mektepte dene shynyqtyrý páninen sabaq beremin. Qudaı qalasa alda áli Qazaqstannyń namysyn talaı márte qorǵaımyn dep senemin.
- Búgin - Sport kúni. Jalpy osy merekeniń mańyzdylyǵy qandaı?
- Bul merekeni tek sportshylar emes, buqara halyq bolyp atap ótken jón. Sebebi osynyń arqasynda sportty nasıhattap, jurtty salaýatty ómir saltyna shaqyramyz. Adam sportpen aınalysý arqyly densaýlyǵyn jaqsartyp, aýrý-syrqattan ada bolady. Al azamattardyń deni saý bolsa memlekettiń de bolashaǵy jarqyn bolary anyq.
