Kóktóbe aýylynda asa qundy jádigerlerge toly tarıhı-ólketaný mýzeıi ashyldy - Pavlodar oblysy
ASTANA. 8 sáýir. QazAqparat - Pavlodar oblysy Kóktóbe aýylynda ashylǵan tarıhı-ólketaný mýzeıi El Táýelsizdiginiń 20 jyldyq mereıtoıynda arnaldy,
dep habarlaıdy egemen.kz saıty.
Táýelsizdik jyldary týǵan búgingi urpaqtyń-óz eliniń, jeriniń tarıhyn bilip ósýi zańdylyq. Kereký-Baıan óńiri, Ertis ózenin jaǵalaı ornalasqan ár aýdannyń ózindik tarıhy, shejireli joly bar ekeni sózsiz. Solardyń biri-oblystaǵy Maı aýdany. Aýdannyń aýmaǵynda ótken dáýirlerden jetken arheologııalyq jáne orta ǵasyrlyq eskertkish-qorǵandar, «Qarabalǵasun» jońǵar munarasynyń qıraǵan orny jáne otqa shydamdy sazbalshyq óndirilgen alǵashqy ken-zaýyty- Maı kenishi, Moıka bolǵany belgili.
Osydan alty jyldaı buryn jergilikti tarıhshy ǵalymdar, zertteýshiler aýdannyń Maı atalyp turǵan ataýyn osy jerdi jońǵardan alyp qalǵan Malaısary batyrdyń 300 jyldyǵyna arnap ataıyq degen usynys ta jasaǵan bolatyn. Kúnderdiń bir kúni bul usynys qabyl bolsa, el men jerdiń, urpaqtarynyń ótkenge degen paryzy óteler dep oılaımyz. Negizi, Jetisýda jatqan Malaısary batyrdyń tuqymdarynyń qonysy osy Maı aýdanynyń jeri delinedi. Syrymnyń balalary erteden-aq, qazaq-jońaǵr soǵystarynyń kezinen Ertis ózeni jaǵalaýyn mekendegen kórinedi. Burynǵy kezde aýdan Omby oblysynyń, odan keıin 1833 jyldan bastap biraz bóligi Baıanaýyl okrýginiń quramyna bolǵan eken. Al, 1938 jyly 15 qańtarda oblysy qurylyp, Ertis ózeniniń oń jáne sol jaǵalaýynda ornalasqan aýdandar jańa aýmaqtyq birliktiń qataryna bolady. Maı aýdany 1939 jyly quryldy.
Ótken demekshi, 1949 jyly bastalǵan atom bombalarynyń synyqtary osy Maı aýdanynyń jerinde ótti. Degeleń dalasy mańynda bolyp jatqan alapat jarylystar qaıran, bizdiń aýyldardyń esinde máńgi qaldy. Bomba jarylǵanda aýyldyqtar Ertis ózeniniń jar qabaǵyna baryp jasyrynǵan eken.
Al, birazy elderine qaıtyp ketkenderi bolmasa, aýyldarynda turǵan nemis halqy da az bolmady. Qazaq bolyp ketkenderi osy jerdi otanym dep aýyldarynda qaldy. Osynyń bári-árıne, búgingi jastar bilip júrer jadynama sııaqty. Bul kúnderi mýzeı qorynda erteden búginge deıingi aýdan tarıhyn baıandaıtyn 750 -ge jýyq jádiger bar. Mýzeı qyzmetkerleriniń aıýtynsha, tarıhy san qyrly aýyr joldardan ótken aýdanǵa baılanysty jádigerler sany da qupııasyn ashyp, aldaǵy ýaqytta odan saıyn kóbeıe túspekshi. Bul kúnderi jınaqtalǵan mýzeı jádigerleri halqymyzdyń ulttyq salt-dástúrleri, oıý-órnekteri, sondaı-aq aýdannyń ár jyldardaǵy aýyl sharýashylyǵy salasyndaǵy jetistikteri týraly, soǵys jyldary, tyldaǵy halyqtyń eńbekteri jaıly baıan etedi.
