Qoqysty qaıta óńdeýge 349 mlrd teńge: Qazaqstan 2030 jylǵa deıin qandaı maqsat qoıdy
ASTANA. KAZINFORM — Bir eldegi ekologııalyq másele kórshiles memleketterge de áser etedi. Sondyqtan Ortalyq Azııa elderi qaldyqtardy jınaý men qaıta óńdeý isin birlese damytýǵa múddeli. Bul másele Astanada ótken óńirlik semınarda talqylandy. Jıynda Qazaqstannyń osy baǵyttaǵy jumystary men aldaǵy josparlary da aıtyldy.
Іs-sharaǵa Qazaqstan men Ortalyq Azııa elderiniń memlekettik organdary, halyqaralyq uıymdar, sarapshylar, kásipkerler men salalyq qaýymdastyq ókilderi qatysty. Japonııadan qaıta óńdeý salasynda jumys isteıtin kompanııalardyń ókilderi de keldi.
Qatysýshylar qaldyq kóleminiń artýy, tabıǵı resýrstardy tutynýdyń kóbeıýi jáne qorshaǵan ortanyń lastanýy máselelerin talqylady. Mamandar bul túıtkilderdi sheshý úshin qaldyqtardy jınaýmen ǵana shektelmeı, olardy suryptap, qaıta óńdeıtin kásiporyndardy kóbeıtý qajet ekenin atap ótti. Ol úshin salaǵa ınvestıtsııa tartyp, kásipkerlerge qolaıly jaǵdaı jasaý mańyzdy.
QR Ekologııa jáne tabıǵı resýrstar vıtse-mınıstri Jomart Álıevtiń aıtýynsha, Qazaqstan 2030 jylǵa qaraı qaldyqtardy qaıta óńdeý úlesin 40 paıyzǵa jetkizýdi kózdep otyr. Osy maqsatta mınıstrlik qaldyqtardy basqarý salasynda jalpy quny 349 mlrd teńge bolatyn 67 jobany maquldaǵan.
— Búginde «Jasyl Damý» operatory 4 jobany qarjylandyrýǵa 122 mlrd teńge bóldi. Qarajat jyldyq 3 paıyzdyq mólsherlememen, 15 jylǵa deıingi merzimge beriledi. Bul qarjy qaldyqtardy qaıta óńdeý úlesin 2030 jylǵa qaraı 40 paıyzǵa jetkizýge baǵyttalǵan, — dedi ol.
Semınarda óndirýshilerdiń keńeıtilgen mindettemeleri (ÓKJ) júıesin jetildirý máselesi de sóz boldy. Qazir mınıstrlik «Jasyl Damýmen» birlesip, kádege jaratý tólemderiniń mólsherin qaıta qaraýdy josparlap otyr. Ol úshin qaldyqtardy tasymaldaý, suryptaý jáne qaıta óńdeý shyǵyndary zerttelmek.
Vıtse-mınıstrdiń aıtýynsha, tólem mólsherin eseptegende kásiporyndardyń naqty shyǵyny men óńirlerdiń ereksheligi eskerilýi kerek. Ásirese Qazaqstannyń aýmaǵy úlken bolǵandyqtan, qaldyqtardy tasymaldaý shyǵyny qaıta óńdeý qunyna tikeleı áser etedi. Sondyqtan tólem mólsheri óndirýshiler men ımporttaýshylarǵa da, qaıta óńdeý kásiporyndaryna da tıimdi bolýǵa tıis.
Qazaqstannyń Qaptaýshylar qaýymdastyǵynyń tóraǵasy Batyrbek Áýbákirov te ÓKJ júıesin damytýdyń mańyzyn atap ótti. Onyń pikirinshe, qorshaǵan ortany qorǵaý bir memlekettiń ǵana emes, búkil óńirdiń ortaq mindeti.
— Qazir Qazaqstanda ÓKJ júıesi jolǵa qoıylǵan. Al Ortalyq Azııanyń basqa elderinde bul baǵyt áli de damýdy qajet etedi. Ekologııalyq másele memlekettik shekaramen shektelmeıdi. Mysaly, Ózbekstan men Qyrǵyzstandaǵy lastaný Qazaqstanǵa da áser etýi múmkin. Sol sııaqty bizdiń eldegi ekologııalyq jaǵdaı kórshilerimizge yqpal etedi. Óıtkeni sýymyz ben topyraǵymyz, tabıǵı ortamyz ózara baılanysty. Sondyqtan qorshaǵan ortany qorǵaýǵa bárimiz birdeı jaýaptymyz, — dedi ol.
Jıynda qaldyqtardy basqarýǵa arnalǵan biryńǵaı tsıfrlyq platforma qurý máselesi de kóterildi. Byltyr jyl sońynda bekitilgen tujyrymdamaǵa sáıkes, beıorganıkalyq qaldyqtardy túgendep, olardyń kólemi, quramy men ornalasqan jeri týraly málimetterdi bir júıege jınaý josparlanyp otyr. Bul aqparat ınvestorlarǵa qaıta óńdeýge jaramdy shıkizat kózderin anyqtap, jańa óndiris oryndaryn ashýǵa múmkindik beredi.
Semınarda Japonııanyń aınalymdy ekonomıkany damytý tájirıbesi de tanystyryldy. Japonııanyń Qazaqstan Respýblıkasyndaǵy dıplomatııalyq mıssııasy basshysynyń orynbasary Sae Sýzýkı bul baǵytta Qazaqstan men Ortalyq Azııa elderiniń áleýeti joǵary ekenin aıtty.
— Qazaqstan men Ortalyq Azııa elderinde memlekettiń qoldaýymen tsıfrlandyrý men jasandy ıntellektini qosa alǵanda, ozyq tehnologııalar keńinen engizilip keledi. Bul elderdiń jańa bastamalarǵa tez beıimdeletinin kórsetedi. Sondyqtan aınalymdy ekonomıka qaǵıdattaryn memlekettik basqarý men bızneske engizý qıyndyq týǵyzbaıdy dep oılaımyn. Japonııanyń osy baǵyttaǵy tájirıbesi óńirde turaqty júıe qalyptastyrýǵa úles qosady dep senemin, — dedi Sae Sýzýkı.
Aıta keteıik, ShQO-da qoqys tastaǵandar dron arqyly anyqtalyp jatyr.
