Qoqysqa tastalǵan penoplast qalaı qurylys materıalyna aınalady
ASTANA. KAZINFORM – Kúndelikti turmysta jıi kezdesetin penoplast kóbine basqa qaldyqtarmen birge qoqysqa tastalady. Alaıda ojny bólek jınap, qaıta óńdeýge ótkizýge bolady. Óńdelgen penoplasttan qurylysqa qajetti materıaldar jasalady.
Penoplastty qaıda tapsyrýǵa bolady? Ony qabyldaýǵa qandaı talap qoıylady jáne qaıta óńdeý protsesi qalaı júredi? Bul týraly GreenUp KZ qoǵamdyq qorynyń koordınatory Gúldana Oraqbaeva Jibek Joly telearnasynyń «Búgin.LIVE» baǵdarlamasynda aıtyp berdi.
Onyń sózinshe, qor Almatynyń ár jerinde qaldyqtardy bólek jınaýǵa arnalǵan ekoaktsııalar uıymdastyrady. Sharanyń ótetin orny, ýaqyty men qabyldanatyn qaldyq túrleri áleýmettik jelilerde aldyn ala jarııalanady.
– Turǵyndar ekoaktsııalarǵa penoplast pen basqa da suryptalǵan qaldyqtaryn ákelip tapsyra alady. Qaıda, qashan ótetini jáne qandaı qaldyqtar qabyldanatyny týraly aqparatty áleýmettik jelidegi paraqshalarymyzdan bilýge bolady, – dedi Gúldana Oraqbaeva.
Penoplast qalaı qaıta óńdeledi?
Ekoaktsııalarda jınalǵan penoplast arnaıy kásiporynǵa jiberiledi. Onda ol aldymen usaq túıirshikterge aınaldyrylady. Keıin arnaıy qospalar qosylyp, qurylysqa arnalǵan bloktar jasalady.
– Penoplast zaýytta usaq túıirshikterge aınaldyrylady. Oǵan qurylysqa arnalǵan arnaıy qospalar qosylyp, blok jasalady. Bir bloktyń salmaǵy shamamen 20-25 keli bolady. Ony jylý men dybysty oqshaýlaýǵa paıdalanýǵa bolady, – dedi qor ókili.
Qaıta óńdeýge ótkiziletin penoplast taza ári qurǵaq bolýy kerek. Oǵan basqa qoqys aralaspaǵany jón. Lastanǵan nemese sýlanǵan materıaldy qaıta suryptaýǵa qosymsha ýaqyt pen qarajat qajet.
– Penoplasttyń taza bolýy mańyzdy. Eger penoplast basqa qaldyqtarmen aralassa nemese sýlansa, qaıta suryptaýǵa týra keledi. Budan basqa erekshe talap joq, – dedi ol.
Ekoaktsııaǵa qatysýshylar kóbeıgen
GreenUp KZ qoǵamdyq qory bul baǵytta 2019 jyldan beri jumys istep keledi. Alǵashqy aktsııalarǵa shamamen 500 adam qatysqan. Qazir bir sharaǵa 2 myńnan 2,5 myńǵa deıin turǵyn keledi.
– Úsh-alty saǵattyń ishinde 4,5 tonnaǵa jýyq qaldyq jınaımyz. Aktsııalarǵa turaqty keletin turǵyndardyń birazyn qazir tanıtyn boldyq, – dedi Gúldana Oraqbaeva.
Onyń aıtýynsha, keıingi jyldary qaldyqty suryptaýǵa qyzyǵýshylyq arta túsken. Ásirese jastar belsendi. Buǵan áleýmettik jelilerdiń de yqpaly bar.
Qaldyqty suryptaýdy neden bastaǵan durys?
Qaldyqty suryptaýdy endi bastaǵan adamǵa onyń barlyq túrin birden ajyratý qıyn bolýy múmkin. Sondyqtan qor koordınatory qarapaıymynan bastaǵan jón ekenin aıtady.
– Aldymen shyny, qaǵaz jáne plastıkti bólek jınaýǵa bolady. Ýaqyt óte kele plastıktiń birneshe túri baryn, olardyń bári birdeı qabyldanbaıtynyn túsine bastaısyz. Eń bastysy – qarapaıym qadamnan bastaý, – dedi ol.
Ekoaktsııalarda penoplastpen qatar plastık, qaǵaz, shyny, paıdalanylǵan batareıkalar men maı qabyldanady. Turǵyndar kitap pen úı ósimdikterin almastyra alady. Balalar úshin túrli sheberlik sabaqtary uıymdastyrylady.
Mundaı sharalar jylyna shamamen 9-11 ret ótkiziledi.
Kezekti ekoaktsııa 4 qazanda ótedi
Kezekti shara 4 qazan kúni saǵat 12:00-den 15:00-ge deıin Almatydaǵy Qazaq-Brıtan tehnıkalyq ýnıversıtetiniń aldynda ótedi. Turǵyndar suryptalǵan turmystyq qaldyqtaryn sol jerge ákelip tapsyra alady.
Qor qoǵamdyq negizde jumys isteıtindikten, qaldyq tapsyrǵandarǵa aqy tólenbeıdi.
– Metall, karton nemese makýlatýra qabyldaıtyn keıbir oryndarda aqy tólenýi múmkin. Bizdiń maqsatymyz – qaldyqtardy qaıta óńdeýge baǵyttap, ekologııalyq mádenıetti qalyptastyrý, – dedi Gúldana Oraqbaeva.
Buǵan deıin Qazaqstanda 2030 jylǵa qaraı kommýnaldyq qaldyqtardy qaıta óńdeý deńgeıin 40%-ǵa deıin jetkizý josparlanyp otyrǵanyn jazdyq.
