Qoǵam qaıratkeri, aǵartýshy, ǵalym Qońyrqoja Qojyqovtyń týǵanyna 130 jyl toldy
ALMATY. Mamyrdyń 21-i. QazAqparat /Erbol Azanbek/ - Búgin Almatydaǵy QR Ulttyq kitaphanasynda «Qońyrqoja Qojyqov - qoǵam qaıratkeri, aǵartýshy, ǵalym» taqyrybynda «dóńgelek ústel» májilisi ótti,
dep habarlaıdy QazAqparat.
Aldaǵy qýǵan-súrgin qurbandaryn eske alý kúnine oraılastyryp ótkizilgen sharany Ulttyq kitaphana men «Ádilet» tarıhı-aǵartý qoǵamy birlesip uıymdastyrǵan. QR Ulttyq kitaphanasynyń dırektory Orynbasar Isaqovtyń aıtýynsha, Qońyrqoja Qojyqov 20 ǵasyr basynda ult múddesi úshin kúresken Alash qozǵalysynyń kórnekti qaıratkerleriniń biri. «Ókinishke oraı Qojyqov esimi kópke belgili bolmaı, tasada qalyp keldi. Búgingi «dóńgelek ústel» barysynda onyń qyzmeti men ult úshin istegen isterin kópshilikke pash etýdi maqsat tutamyz», deıdi Ulttyq kitaphana dırektory.
«Ádilet» tarıhı-aǵartý qoǵamy tóraǵasynyń orynbasary Beıbit Qoıshybaıdyń aıtýynsha, Qońyrqoja Qojyqov Túrkistan avtonomııasyn qurýǵa, onyń Ortalyq atqarý komıtetiniń túrli komıssııalarynda qyzmet atqaryp, Áýlıeata, Jetisý ýezderinde jer reformasyn júrgizýge, Ortalyq Azııadaǵy ulttyq mejeleý naýqanyna qatysqan. Qazaq balalary úshin 1912 jyly jádıd úlgisimen «Álippe» jazyp, Orynborda shyǵarǵan. S.Asfendııarovpen birge Ulttyq mádenıet ǵylymı-zertteý ınstıtýynyń negizin qalaýshylardyń biri, ǵylymı hatshysy bolǵan. Keńes Odaǵy Ǵylym akademııasynyń Qazaq fılıalynda qyzmet ete júrip, Jetisý óńirindegi kóne tarıhı qorǵandar men eskertkishterdi zertteý ekspedıtsııalaryna qatysyp, Orhon jazýy, Qozy Kórpesh-Baıan sulý, Aqtas mazarlary týraly ǵylymı eńbekter jazyp, olardy memleket tarapynan qorǵaýǵa alý týraly máseleni kótergen tulǵa. Sonymen qatar Qazaqstannyń Ulttyq kitaphanasynyń sırek kezdesetin kitaptar men qoljazbalar qory bóliminde qyzmet atqaryp, Saıram qazba ornynan Súleımen Baqyrǵanıdyń «Hıkmet haziret Sultan ál-ǵarıfın» qoljazbasyn tabýǵa atsalysqan.
«1938 jyly tutqyndalyp atý jazasyna kesildi. Ol týraly Stalınge berilgen málimette M.Shoqaıdyń kómekshisi, Hodjanovpen, Asfendııarovpen bir úıdiń qyzyn alǵan adam retinde Qazaqstandy birlesip basqaryp otyr dep kórsetilgen. Tek 1957 jyly jeltoqsannyń 23-de aqtaldy», deıdi Beıbit Qoıshybaı. Qońyrqoja Qojyqovtyń jary Látıpa Qojyqova Qazaqstannyń sándik qoldanbaly óneriniń kórnekti tulǵalarynyń biri. Áýezov teatrynyń alǵashqy sahna jasaýshysy, kıim jasaýshysy bolǵan. Al artynda qalǵan uldary Qojahmet, Qulahmet, Nurahmet, Sultanahmet Qojyqovtar qazaq ónerinde ózindik órnegi qalǵan tulǵalar boldy.
