Qoǵam dertin kóp bolyp jumylǵanda ǵana jeńemiz
ASTANA. QazAqparat - Sybaılas jemqorlyq kez kelgen jańarý úrdisterine qater tóndiredi desek, oǵan eshkim daý aıtpas. Soǵan oraı, Elbasy bastamasymen tıisti organdar jemqorlarmen aıaýsyz kúres júrgizýde.
Sonda da onyń aldyn alý múmkin bolmaı otyrǵany jasyryn emes. Mysaly, ótken jyly 1 568 sybaılas jemqorlyq faktisi anyqtalǵan. Bul kórsetkishtiń aldyńǵy jylmen salystyrǵanda 5,5 paıyzǵa óskeni de buqaralyq aqparat quraldarynda aıtyldy. Budan uǵarymyz, bul keselmen kúres tetikterin qataıtýdy ómirdiń ózi qajet etip otyr. Bul máselede elimizde az jumystar jasalyp jatqan joq. Deıturǵanmen, onyń ózi jetkiliksizdigin kórsetip otyr.
Statıstıkalyq málimetterge júginsek, sybaılas jemqorlyq qylmystardyń jartysynan kóbin paraqorlyq pen bıýdjet qarajatyn talan-tarajǵa salý faktileri quraıdy eken. Bul turǵydaǵy qarjy polıtsııasynyń tizimine kóz salsaq, mınıstrlikter men ákimshilikterden bastap, elimizdegi úlkendi-kishili laýazym ıeleriniń paraqorlyqtan «ket ári emesin» baıqaımyz. Mundaı áreketke el sengen jandardyń barýy, árıne, ókinishti. Bul qubylystyń, ásirese, jańa tolqyn jastarǵa keri áserin tıgizeri de aıdan anyq.
Dante óziniń «Qudiretti komedııasynda» qazyna urlaýshylar men paraqorlardy tamuqtyń sońǵy aınalymyna qoıady. Sharıǵat turǵysynan da kisi aqysyn jeý - úlken qylmys. Bul keseldi túp-tamyrymen joıý nemese keńinen taralýynyń deńgeıin tómendetý qıyn, árıne. Sondyqtan kúres belgili bir ýaqyt aralyǵyndaǵy ekonomıkalyq, quqyqtyq, uıymdastyrý sharalary kesheninde júzege asyrylýǵa tıis. Onyń basty joly - kóleńkeli ekonomıkaǵa, adal jolmen tabylmaǵan aqsha aǵysyna qarsy tıimdi kúres júrgizý bolyp tabylady. Sol sebepti, bul dertten arylýǵa qoǵamymyzdyń árbir azamaty atsalysqany abzal.
Jemqorlyqtyń túptep kelgende adamnyń ózine zııan ekenin uǵyndyratyn jarnamalar áli de kóbeıe tússe. El qazynasyna kóz súzgenderdiń erteńi bulyńǵyr ekendigi aıtpasa da túsinikti. Tek, osy qaǵıdatty azamattar sanasyna tereńirek jetkizý jaǵyn áli de jetildire tússek, nur ústine nur bolar edi. Zańnyń ústemdigi men sybaılas jemqorlyq - ózara kereǵar uǵymdar. Elimiz azamattyq qoǵam qurý ústinde, ol óz kezeginde atqarýshy bılik organdaryna qoǵamdyq baqylaýdy damytýdy qajet etedi.
Al sybaılas jemqorlyqtyń qoǵamdyq baqylaýdy qolaıly kóre qoımasy anyq. Saıasatkerlerdiń pikirine súıensek, eger biz osy áleýmettik keseldiń yqpalynan shyqqymyz kelse, onymen kúresýdi qoǵam bolyp qolǵa alǵan jón.
Atam qazaq «Kóp túkirse kól», «Kóp qorqytady, tereń batyrady» degendi beker aıtpaǵan. Sondyqtan atalǵan qoǵam dertin kóp bolyp jumylǵanda ǵana jeńemiz.
