Kógaldandyrýdaǵy kemshilik: Atyraýda munaı-gaz kompanııalary mindettemesin 0,4–18,5% ǵana oryndaǵan
ATYRAÝ.KAZINFORM – TShO, NCOC, Embimunaıgaz jáne AMÓZ men Atyraý oblysy ákimdigi arasyndaǵy memorandýmnyń oryndalýy 0,4 pen 18,5 paıyz aralyǵynda. Kompanııa ókilderiniń biri kórsetkishtiń tómen bolýyn 2 jyl burynǵy tasqynmen baılanystyrsa, ekinshisi ákimdik bólip bergen ýchaskelerge aǵash jersinbedi dep otyr .
Atyraý oblysynyń mamandandyrylǵan tabıǵat qorǵaý prokýratýrasynyń málimetinshe, munaı-gaz kompanııasy arasynda jasalǵan memorandýmǵa sáıkes «Teńizshevroılǵa» 1722 ga, NCOC-ǵa 1373 ga, AMÓZ-ge 1420 ga, al «Embimunaıgaz» kompanııasyna 243 ga jer berilgen.
Prokýrorlardyń sózinshe, TShO 31656 aǵash egip, jumystyń 6,8 paıyzyn oryndaǵan. Al Atyraý munaı óńdeý zaýyty 2500 tal egip, jospardyń 0,4 paıyzyna qol jetkizgen. Al NCOC 248 myń terek otyrǵyzyp, 18 paıyzǵa jetse, Embimunaıgaz 56 227 aǵash egip, 18,5 paıyzben kósh bastap tur.
Atyraý oblysynyń mamandandyrylǵan tabıǵat qorǵaý prokýrory Mıras Jalmýrzın kompanııalar tarapynan ketken olqylaqtarǵa toqtaldy. Onyń biri NCOC men «Jer ana» JShS arasyndaǵy kelisimge baılanysty. 2020 jyly NCOC «Jer ana» JShS arasynda kógaldandyrý jumysyn atqarýǵa jylǵa kelisimshart jasaqtalǵan. Kógaldandyrý kólemi – 308 gektar. Kelisimsharttyń 8-shi tarmaǵyna sáıkes, aǵashtardyń jasy kem degende 2-3 jyl , bıiktigi 1 metr bolýy shart. Alaıda is júzinde Sokolok kanalynyń mańy men Erkinqala okrýginde egilgen aǵashtardyń shamamen 15-20 paıyzynyń bıiktigi 1 metrden tómen ekeni anyqtalǵan. Buǵan qosa, satyp alynatyn jáne otyrǵyzylatyn aǵashtardyń barlyǵy Atyraý oblysynda nemese oǵan jaqyn oblystardyń klımatyna beıimdelgen, jersingen bolýy tıis. Alaıda kóshetter RF satyp alynǵany belgili bolǵan.
- Sokolok kanalynyń mańynda 107 gektarǵa otyrǵyzylǵan jasyl jelektiń 30 gektary kútip-baptalmaǵanynyń kesirinen qýrap, ólip qalǵan. Merdiger mekeme qýraǵan aǵashtardyń ornyna jańasyn ekpegen. Jasyl jelekter kútip baptalmaǵan. Kompanııa men merdiger arasyndaǵy qarjy nysanaly maqsatta jumsalmaǵany, kógaldandyrý jumysy sapasyz júzege asqany, tapsyrys berýshi tarapynan tıisti baqylaýdyń bolmaǵany, al jergilikti atqarýshy organ men Ekologııa departamenti tarapynan tekseris jasamaǵany belgili boldy, - dedi Mıras Jalmýrzın.
Atyraý oblystyq máslıhatynyń depýtaty Arman Haırýllınnyń aıtýynsha, AMÓZ-diń kógaldandyrý jumysyna bóletin qarjysyn «Qazmunaıgaz» AQ retteıdi. Qaralǵan qarjy mardymsyz bolǵandyqtan, tenderge sapaly jumys isteıtin kompanııalar qatysa bermeıdi.
Memorandýmda jyl saıyn oryndalýy tıis jumys kórsetilmegen. Tek jalpy jumys kólemi bekitilgen. Kógaldandyrý mindettemesin alǵan tórt kompanııa ókilderi de istelgen jumysqa toqtaldy.
- Júıeli túrde jumys atqarylýyn qoldaımyz. Qala ishinde bolsa biz úshin tıimdi bolar edi. Keı jaǵdaılarda ýchaskeler qalanyń shetki jaǵynda, alys jerde bolady. Ol jerlerdi ári qaraı óspeıtini belgili, - dedi TShO bas dırektorynyń orynbasary Qýanyshkerek Muhtarov.
Qazir iri munaı-gaz kompanııalary tarapynan atqarylyp jatqan kógaldandyrý jumysynyń oryndalý barysyna jergilikti atqarýshy organ nemese Ekologııa departamenti tarapynan baqylaý joq. Ákimdik pen prokýratýra osy másele boıynsha arnaıy komıssııa quryp, jumys isteý algorıtmin jasaqtaý kerektigin aıtty.
- TShO men AMÓZ-de jumys joǵy ras.Kezinde AMÓZ-de jańǵyrtý jumysy bolǵan kezde sanıtarlyq aımaq dep saıajaı ýchaskelerindegi turǵyn úılerdi kóshirdik. Al ol saıajaılarda neshe túrli aǵash ósti. Jalpy memorandým aıasynda júrgiziletin jumysqa algorıtm isteýimiz kerek. Bolashaqta qoldanatyn sharalar qarastyrylady. Árıne, AMÓZ-diń strategııalyq mańyzy bolǵandyqtan onyń jumysyn toqtata almaspyz. Degenmen shybyn shaqqandaı emes, barlyǵynda jaýapkershilik bolýy qajet, - dedi Atyraý oblysynyń ákimi Serik Shápkenov.
Jalpy óńirde 551 myń aǵash bar. Onyń 215 myńy Atyraý qalasynda egilgen.
Buǵan deıin Atyraýda jasyl jelekter esepke alynbaǵan, dendrologııalyq jospar jasalmaǵanyn jazǵan edik.
