Klımattyń ózgerýine qarsy jahandyq kúres: Qazaqstan Parıj kelisimine qandaı úles qosady
ASTANA. KAZINFORM — Elordada Parıj kelisimi aıasynda Qazaqstanda kómirtegi jobalaryn damytýǵa arnalǵan eki kúndik semınar bastaldy. Oǵan memlekettik organdardyń, halyqaralyq uıymdardyń, qarjy ınstıtýttarynyń jáne bıznestiń ókilderi, sondaı-aq, sarapshylar qatysyp jatyr.
Halyqaralyq mindettemeler qalaı oryndalyp jatyr
Іs-sharada eń aldymen sóz alǵan QR Ekologııa jáne tabıǵı resýrstar mınıstri Erlan Nysanbaev jıynnyń elimiz úshin óte mańyzdy ekenin málimdedi. Sonymen qatar, Qazaqstan kómirtegi naryǵyn damytýdyń praktıkalyq kezeńine kóship jatqanyn atap ótti.
Odan bólek, qazir Parıj kelisiminiń 6-babyndaǵy mehanızmderdi qoldanysqa engizý de basty nazarda. Buǵan qajetti zań normalary ótken aıda qabyldandy.
— Bıyl shilde aıynda Qazaqstan Respýblıkasynyń Ekologııalyq kodeksine túzetýler engizildi. Atap aıtqanda, kómirtegi jobalaryn iske asyrýdyń halyqaralyq tetikterin, kómirtegi birlikteriniń aınalymyn jáne qorytyndy nátıjelerdi halyqaralyq uıymdarǵa berýdi júzege asyrýǵa baǵyttalǵan zańnamalyq normalar qabyldandy. Sonymen qatar, tıisti zańǵa qosymsha normatıvtik-quqyqtyq aktiler bekitildi. Osylaısha, búgingi tańda Qazaqstanda Parıj kelisiminiń 6-babynda kózdelgen naryqtyq tetikterdi iske qosý úshin qajetti normatıvtik quqyqtyq baza jasaldy, — dedi mınıstr.
Sonymen birge, ol Qazaqstannyń Parıj kelisimi aıasyndaǵy mindettemelerin eske saldy. Elimiz 2030 jyly parnıktik gazdar shyǵaryndylaryn 1990 jylǵy deńgeımen salystyrǵanda 15%-ǵa azaıtýy kerek. Al 2035 jyly bul kórsetkish 25%-ǵa tómendeýi tıis.
Aıta keteıik, Parıj kelisimin júzege asyrýda, ıaǵnı klımat ózgerýine qarsy jahandyq árekette memleketterdiń ulttyq úlesi esepteledi. Erlan Nysanbaevtyń sózinshe, bıyl shilde aıynda qabyldanǵan normalarda bul másele de qamtylǵan.
— Parnıktik gazdardy sińirýdiń jalpy kóleminiń keminde 10%-y jáne parnıktik gazdar shyǵaryndylaryn qysqartýdyń jalpy kóleminiń keminde 30%-y Qazaqstannyń ulttyq úlesin oryndaý esebine engiziledi, — dedi ol.
Klımattyq jobalar — ınvestıtsııa kózi
Erlan Nysanbaevtyń málimdeýinshe, memlekettiń negizgi maqsaty — ınvestorlar múddesi, jobalardyń ekonomıkalyq tıimdiligi jáne ulttyq klımattyq baǵyt arasyndaǵy ózara tepe-teńdikti qamtamasyz etý. Tarqatyp aıtqanda, Qazaqstanǵa qarjy quıatyn ınvestorlardyń jobalary ári tabys túsirip, ári ekologııaǵa da oń áserin tıgizýi qajet. Bul rette, ınvestorlardyń da qamy eskerilýi shart. Óıtkeni, ózderine paıda bolmasa, eshbir sheteldik kompanııa respýblıkamyzǵa ınvestıtsııa salmaıtyny anyq.
Qýanyshqa oraı, halyqaralyq ınvestorlar basym baǵyttardaǵy jobalardy, onyń ishinde orman sharýashylyǵy, aýyl sharýashylyǵy jáne energııa tıimdiligin arttyrý bastamalaryn iske asyrýǵa daıyn ekenin bildirip keledi.
— Qazaqstannyń bul salada aıtarlyqtaı áleýeti bar. Atap aıtqanda, jalpy aýmaǵy 31 mln gektar memlekettik orman qorynyń taqyr jerlerindegi kómirtegi jobalarynyń áleýeti 5,2 mln gektar dep baǵalanady. Qazir ınvestorlar úshin shyǵaryndylardy qysqartý jáne sińirý, sondaı-aq, kómirtegi birlikterin qalyptastyrý jónindegi jobalarǵa qatysý úshin jańa múmkindikter ashylyp jatyr, — dedi Ekologııa jáne tabıǵı resýrstar mınıstri.
Onyń sózinshe, mundaı is-sharalar ınvestorlarǵa Qazaqstandaǵy búkil úderisti túsinýge múmkindik beredi. Olar Qazaqstanda qandaı jobalardy iske asyrýǵa bolatyny, qandaı talaptar qoıylatyny, avtorızatsııalaý rásimi qalaı júrgiziletini, nátıjelerdi monıtorıngteý jáne verıfıkatsııalaý qalaı júzege asyrylatyny, sondaı-aq halyqaralyq talaptarǵa saı, jobalardyń qalaı esepke alynatyny t. b. máselelerdi egjeı-tegjeıli túsinedi.
Syrtqy ister mınıstrligi Investıtsııalar komıtetiniń tóraǵasy Ardaq Zebeshev te ekologııalyq bastamalar ınvestıtsııa tartýǵa zor septigin tıgizetinin atap ótti.
— Búginde klımattyq kún tártibi ekologııalyq máselelermen shektelmeıdi. Bizdiń kóz aldymyzda búkil álemde ekonomıkanyń jańa joǵary tehnologııalar salasy, kómirtegi birlikteri naryǵy qalyptasyp keledi. Bul naryq tikeleı ınvestıtsııa tartýǵa, ónerkásipti jańǵyrtýǵa, jańa jumys oryndaryn ashýǵa jáne óńirlerdiń turaqty damýyna úlken múmkindik beredi, — dedi ol.
Ardaq Zebeshev halyqaralyq sarapshylarǵa silteme jasaı otyryp, aldaǵy jyldary sapaly klımattyq jobalarǵa degen suranys tek arta túsetinin málimdedi. Sondyqtan bul baǵyt halyqaralyq mindettemelerdi oryndaýmen qatar, el ekonomıkasyn damytýǵa jáne jańa tehnologııalardy engizýge jol ashady.
Sondaı-aq, Investıtsııalar komıtetiniń tóraǵasy Qazaqstannyń teorııadan naqty iske kóship jatqanyn atap ótti.
— Mysaly, koreıalyq áriptesterimizben birlesip, Ekologııa jáne tabıǵı resýrstar mınıstrligimen jáne «Kazakh Invest» kompanııasynyń qoldaýymen Almaty oblysy Qarasaı aýdanynda jáne Shymkent qalasynda polıgon gazyn ustaý boıynsha halyqaralyq jobalar júzege asyrylaıyn dep jatyr. Bul jobalar jyl saıyn shamamen 200 myń tonna kómirtegi kólemin qysqartýǵa múmkindik beredi, — dedi ol.
Odan bólek, maman basqa da jobalarǵa keńirek toqtaldy.
Aıta keteıik, buǵan deıin Qazaqstanda parnıktik gazdar shyǵaryndylaryna qatysty jańa erejeler engizilgenin jazǵanbyz.
