Klımat konferentsııasynda 28 qujatqa qol qoıý máselesi pysyqtalyp jatyr
ASTANA. KAZINFORM — 9–20 qarashada Antalıada (Túrkııa) BUU-nyń Klımattyń ózgerýi týraly negizdemelik konventsııasy taraptarynyń 31-konferentsııasy (COP31) ótedi.
«Jasyl damý» AQ QR Ekologııa jáne tabıǵı resýrstar mınıstrliginiń qoldaýymen Qazaqstannyń ulttyq pavılonynyń iskerlik baǵdarlamasyn ázirlep jatyr. Baǵdarlama klımattyq sheshimderge, jasyl tehnologııalarǵa jáne ınvestıtsııa tartýǵa arnalady.
COP31 konferentsııasyna álem elderiniń kóshbasshylary, memlekettik delegatsııalar, bıznes pen ǵylym ókilderi, jastar jáne azamattyq qoǵam ókilderi qatysady. Konferentsııada parnıktik gazdar shyǵaryndylaryn azaıtý, klımattyń ózgerýine beıimdelý jáne Parıj kelisimin iske asyrý jóninde halyqaralyq kelissózder júrgiziledi.
Qazaqstan pavılonynda klımattyq saıasat, jasyl tehnologııalar jáne ornyqty damý salasyndaǵy ulttyq jáne óńirlik bastamalar tanystyrylady. Aldyn ala baǵdarlama boıynsha halyqaralyq sarapshylardyń, BUU júıesindegi uıymdar men qarjy ınstıtýttary ókilderiniń qatysýymen 36 is-shara ótkizý josparlanyp otyr.
Negizgi is-sharalardyń biri Ortalyq Azııanyń bes eliniń ekologııa mınıstrleriniń kezdesýi bolmaq. Kezdesýde óńirlik yntymaqtastyqty nyǵaıtý, birlesken klımattyq bastamalar jáne ortaq ekologııalyq máselelerdi sheshý jolyndaǵy is-qımyldy úılestirý máseleleri talqylanady dep josparlanǵan.
Baǵdarlamada klımattyq qarjylandyrý men kómirtegi naryqtaryn damytýǵa basa nazar aýdarylady. Qatysýshylar Parıj kelisiminiń tetikterin, jasyl jobalarǵa ınvestıtsııa tartý múmkindikterin, ádiletti energetıkalyq aýysý jáne Qazaqstannyń klımattyq ınvestıtsııalyq platformasyn qalyptastyrý máselelerin qarastyrady.
Birqatar is-shara tsırkýlıarlyq ekonomıkany, qaldyqtardy qaıta óńdeý salasyn damytýǵa jáne taza tehnologııalardy engizýge arnalady. Atap aıtqanda, Ortalyq Azııada tsırkýlıarlyq ekonomıka salasyndaǵy áriptestikti damytýǵa arnalǵan negizdemelik baǵdarlamany talqylaý kózdelgen. Sondaı-aq qalalardyń ornyqty ınfraqurylym qurý jáne ınvestıtsııa tartý tájirıbesi qarastyrylady.
Klımattyń ózgerýine beıimdelý taqyryby aıasynda óńir úshin mańyzdy máselelerge kóńil bólinedi. Olar Soltústik Aral teńizin qalpyna keltirýdi, Kaspıı ekojúıelerin saqtaýdy, sý resýrstaryn utymdy paıdalanýdy, aýyl sharýashylyǵynyń klımattyń ózgerýine tózimdiligin arttyrýdy, ormandar men dalalardy qorǵaýdy jáne qalpyna keltirýdi qamtıdy.
Tehnologııalarǵa arnalǵan kezdesýlerde jasandy ıntellekt pen ǵaryshtyq tehnologııalardy qoldaný, metan shyǵaryndylaryn baqylaý, ǵımarattardyń energııa tıimdiligin arttyrý jáne klımatqa qatysty sheshimder qabyldaýda ǵylymı derekterdi paıdalaný máseleleri talqylanady. Klımattyń ózgerýiniń halyq densaýlyǵyna áseri, ekologııalyq bilim berý jáne jastardyń klımattyq saıasatqa qatysýy jóninde de is-sharalar ótkizý kózdelgen.
COP31 aıasynda 28-ge jýyq qujatqa qol qoıý máselesi de pysyqtalyp jatyr. Olardyń qatarynda 19 memorandým, sondaı-aq yntymaqtastyq týraly kelisimder, sharttar jáne ózge de qujattar bar. Aldyn ala tizbege meteorologııa, energetıkalyq aýysý, klımattyq ınvestıtsııalar, taza tehnologııalar, qorshaǵan ortany qorǵaý jáne densaýlyq saqtaý salalary boıynsha qujattar engizilgen.
«Jasyl damý» AQ da halyqaralyq áriptestikti keńeıtýge, klımattyq saıasat, klımattyń ózgerýine beıimdelý jáne ornyqty damý salalaryndaǵy yntymaqtastyqty nyǵaıtýǵa baǵyttalǵan birqatar memorandýmǵa qol qoıýdy josparlap otyr. Qol qoıylatyn qujattardyń túpkilikti tizbesi áriptestermen kelisilgennen keıin aıqyndalady.
Qazaqstan pavılonynyń jumysy halyqaralyq áriptestikti keńeıtýge, qarjylandyrý tartýǵa jáne Qazaqstan men Ortalyq Azııanyń klımattyq ári ekologııalyq basymdyqtaryna saı praktıkalyq sheshimderdi ilgeriletýge baǵyttalady.
Halyqaralyq qonaqtar men áriptesterdi, memlekettik organdardyń, bıznes pen ǵylymı qaýymdastyqtyń ókilderin jáne COP31 konferentsııasynyń barlyq múddeli qatysýshylaryn Antalıadaǵy Qazaqstan Respýblıkasynyń ulttyq pavılonyna shaqyramyz. Pavılonda klımattyq sheshimder men yntymaqtastyq múmkindikterin birge talqylaýǵa bolady.
Aıta ketelik Bangkok qalasynda Kaspıı teńiziniń ekologııalyq jaǵdaıy talqylanǵan edi.
