Qyzylsha nege qaýipti jáne balany ınfektsııadan qalaı qorǵaý kerek

Aýrýdyń belgilerin qalaı bilýge jáne balany qalaı qorǵaýǵa bolatyny týraly Almatydaǵy №36 qalalyq emhananyń ınfektsıonıst dárigeri, medıtsına ǵylymdarynyń kandıdaty Janat Dosbaeva aıtyp berdi. Mamannyń aıtýynsha, naýqaspen baılanysta bolǵan jaǵdaıda ekpe almaǵan adamnyń juqtyrý yqtımaldyǵy shamamen 100% jýyq.

Naýqaspen baılanystan keıin alǵashqy belgiler paıda bolǵanǵa deıin 7-21 kúnge deıin ınkýbatsııalyq kezeń ótedi. Aýrý birneshe kezeńmen damıdy. Birneshe kúnge sozylatyn prodromaldy kezeńde balanyń dene qyzýy 38-40 gradýsqa deıin kóteriledi, álsizdik baıqalady, murynnan sý aǵyp, qurǵaq jótel paıda bolady, kóz qyzaryp, jaryqqa sezimtaldyq artady. Qyzylshaǵa tán negizgi belgilerdiń biri – urttyń shyryshty qabyǵynda paıda bolatyn Belskıı-Fılatov-Koplık daqtary, ıaǵnı qyzyl jıekti usaq aq núkteler.

Kelesi kezeńde bórtpe paıda bolady. Áýeli ol bette jáne qulaqtyń artyna shyǵyp, keıin birtindep búkil denege taraıdy. Bul kezde dene qyzýy 39-40 gradýsqa deıin kóterilýi múmkin, ýlaný belgileri kúsheıedi. Saýyǵý kezeńinde bórtpe birtindep joǵalady, alaıda teride ýaqytsha pıgmentatsııa men qabyrshaqtaný saqtalýy múmkin. Aýrýdan keıin eki-úsh apta boıy ımmýnıtet álsireıdi, sondyqtan aǵza basqa ınfektsııalarǵa osal bolady.

Qyzylsha aýyr asqynýlarǵa ákelýi múmkin. Olardyń qatarynda osy aýrýdan bolatyn ólim-jitimniń negizgi sebepteriniń biri sanalatyn pnevmonııa, mı qabynýy – entsefalıt, estý qabiletiniń tómendeýine ákelýi múmkin otıt, sondaı-aq larıngıt, traheıt jáne bronhıt sııaqty tynys joldarynyń aýrýlary bar.

Janat Dosbaevanyń sózinshe, qyzylsha vırýstyq ınfektsııa bolǵandyqtan, oǵan qarsy arnaıy dári joq.

– Emdeý negizinen aýrý belgilerin jeńildetýge jáne asqynýlardyń aldyn alýǵa baǵyttalady. Balanyń tósekte tynyǵýyn qamtamasyz etip, bólmeni jıi jeldetip, aýany ylǵaldandyryp jáne sýdy kóp ishkizgen jón. Jaryqqa sezimtaldyq bolǵan jaǵdaıda bólmede jaryqty báseńdetken durys. Dárigerdiń nusqaýymen qyzý túsiretin dáriler, antıgıstamındik preparattar jáne A dárýmeni qoldanylýy múmkin. Antıbıotıkter qyzylsha vırýsyna áser etpeıdi jáne tek bakterııalyq asqynýlar paıda bolǵan jaǵdaıda ǵana taǵaıyndalady, - deıdi ol.

Bala qyzylshamen aýyrǵan adammen baılanysta bolsa, ony balabaqshaǵa, mektepke jáne qoǵamdyq oryndarǵa aparmaý qajet. Dárigerdi úıge shaqyryp, balanyń dene qyzýyn jáne jalpy jaǵdaıyn baqylap, ınfektsııanyń taralýyn boldyrmaý úshin ony basqa balalardan ýaqytsha oqshaýlaý mańyzdy.

Qyzylshanyń aldyn alýdyń eń senimdi joly – vaktsınatsııa. Ekpe qyzylsha, parotıt jáne qyzamyqtan qorǵaıtyn biriktirilgen QQP vaktsınasynyń quramyna kiredi. Vaktsına balalarǵa 1 jasta jáne 6 jasta salynady. Eki doza vaktsına 97%-ǵa deıin qorǵanys qalyptastyryp, turaqty ımmýnıtet beredi. Ekpeden keıin keı jaǵdaıda dene qyzýynyń azdap kóterilýi nemese qysqa merzimdi bórtpe syndy aǵzanyń jeńil reaktsııalary baıqalýy múmkin.

Mamannyń aıtýynsha, keıbir ata-analar dinı kózqarastarǵa baılanysty nemese áleýmettik jelilerdegi jalǵan aqparattyń áserinen vaktsınadan bas tartady.

– Sondaı-aq ekpe aýtızmge ákeledi degen jańsaq pikir de bar. Alaıda aýtızm belgileri árdaıym birden baıqalmaıdy, sondyqtan dıagnoz keıin qoıylǵan kezde keıbir ata-analar ony buryn jasalǵan vaktsınamen baılanystyryp, qatelesedi, - deıdi Janat Dosbaeva.

Qazaqstandaǵy epıdemıologııalyq jaǵdaıdy turaqtandyrý maqsatynda QR Bas memlekettik sanıtarııalyq dárigeriniń qaýlysy qabyldanǵan. Qujatqa sáıkes qyzylsha, qyzamyq jáne parotıtke qarsy vaktsınatsııa 6 aıdan 10 aı 29 kúnge deıingi balalarǵa, ekpe almaǵan 2-5 jáne 7-18 jastaǵy balalarǵa, sondaı-aq ekpe almaǵan 30 jasqa deıingi medıtsına qyzmetkerleri men densaýlyq saqtaý uıymdarynyń qyzmetkerlerine júrgiziledi.

Vaktsınatsııa egiletin adamnyń nemese onyń zańdy ókiliniń aqparattandyrylǵan kelisimi alynǵannan keıin ǵana salynady.

Eske salaıyq, buǵan deıin Almatyda jyl basynan beri qyzylsha juqtyrǵan 591 adam tirkelgenin jazǵanbyz.