Qyzylordalyq oqýshy kózge kóriner-kórinbes asteroıdtardy anyqtaıtyn JI júıesin oılap tapty
QYZYLORDA. KAZINFORM — Qyzylorda qalasyndaǵy Nazarbaev zııatkerlik mektebiniń 10-synyp oqýshysy Aıaýlym Táýekel fızıka pániniń muǵalimi Aınur Quraqbaevanyń jetekshiligimen jyldam qozǵalatyn ári kózge kóriner-kórinbes asteroıdtardy anyqtaıtyn jasandy ıntellekt júıesin oılap tapty.
Syntharion jobasy dástúrli ádispen baıqaý qıynǵa soǵatyn NEO-obektilerdi tabady. Sondaı-aq naqty asteroıd izderin modeldeýge múmkindik beredi.
— Asteroıdtar óte kishkentaı, jaryǵy álsiz, tez qozǵalady. Sondyqtan qarapaıym baqylaý kezinde nazarǵa ilinbeı qalýy múmkin. Zamanaýı tehnologııalar men kompıýterlik taldaý mundaı obektilerdi anyqtaýǵa múmkindik beredi. Asteroıdtardy tabý úshin aspannyń bir aımaǵyn birneshe ret sýretke túsiremiz. Sýretterdi salystyrǵan kezde juldyzdar ornynda qalady, al asteroıdtardyń orny ózgeredi. Osylaısha qozǵalyp turǵan nysandar anyqtalady, — dedi Aıaýlym Táýekel.
Joba avtorlary baqylaý nátıjesinde tórt jańa asteroıdty tapqan.
— Biz tórt tún boıy aspandy baqylap, buryn ǵylymı katalogtarǵa engizilmegen asteroıdtardy tirkedik. Aspan denelerin qosymsha zertteý qajet. Mundaı zertteý Kún júıesiniń paıda bolýyn túsinýge jáne Jerge jaqyndaıtyn qaýipti nysandardy erte anyqtaýǵa kómektesedi, — dedi oqýshy.
Óte shaǵyn asteroıdtar atmosferada janyp ketkenimen, irileri jarylys, órt, tsýnamı jáne klımattyń ózgerýi sııaqty jergilikti nemese jahandyq deńgeıdegi zardapqa ákep soǵady. Adamzat qaýipsizdigi úshin mańyzdy jobanyń avtorlary jýyrda NASA International Space Apps Challenge halyqaralyq baıqaýynda 1-oryndy ıelendi.
Al buǵan deıin Qyzylorda qalasyndaǵy Nazarbaev zııatkerlik mektebiniń 12-synyp oqýshylary Danııar Aqdáýletov, Áltaıyr Tólegen jáne Romanqul Álisher qala turǵyndaryna tótenshe oqıǵa týraly habarlap, aqparatty saralaıtyn veb-platforma oılap tapqan edi.
