Qyzylordalyq ańshylar eti de, terisi de jaramsyz shıbórini nege atyp jatyr

Kazinform tilshisiniń zertteýinshe, buǵan oblystyq sanıtarııalyq-epıdemıologııalyq baqylaý departamenti joldaǵan hat sebep bolǵan. Hatta keıbir eldi mekenderde jyrtqyshtyń qaptap ketkeni, qaýiptiń aldyn alý qajet ekeni keltirilgen.

– Aqpan aıynda Jańaqorǵan aýdany turǵynynyń qutyrma aýrýyna kúdikpen aýrýhanaǵa túskeni, oblystyq veterınarııa basqarmasynan Syrdarııa aýdanynda múıizdi iri qaradan qutyrma aýrýyna kúdikti derek tirkelgeni týraly habarlama tústi. Osyǵan oraı oshaqtarda tolyq indetke qarsy profılaktıkalyq sharalar júrgizildi. Kúdikti naýqas pen maldan laboratorııalyq zertteý úshin qutyrma aýrýyna baılanysty materıaldar alynyp, Jańaqorǵan aýdany boıynsha nátıje teris bolyp shyqty. Syrdarııa aýdanyndaǵy jáıt anyqtalyp jatyr, - dedi oblystyq sanıtarııalyq-epıdemıologııalyq baqylaý departamentiniń basshysy Gúlmıra Syzdyqova. 

Epıdemıologııalyq zertteý barysynda Jańaqorǵan aýdanynyń eldi mekenderinde shıbórilerdiń shamadan tys kóbeıip ketkeni anyqtaldy. Qyzylorda oblysy qutyrma aýrýynyń tabıǵı oshaǵy, al jabaıy jyrtqyshtar aýrýdyń kózi ekenin eskergen vedomstvo oblystyq tabıǵı resýrstar jáne tabıǵat paıdalanýdy retteý basqarmasy men quzyretti organdarǵa jabaıy jyrtqyshtardyń sanyn retteýdi usynǵan. Osydan keıin jyrtqyshtyń sanyn rettep, qutyrma aýrýynyń aldyn alý úshin jumysshy top quryldy. Orman jáne janýarlar dúnıesin qorǵaý baǵytynda jumys isteıtin mekemeler júrgizgen reıd sharalary nátıjesinde 13 qańtardan beri 444 shıbóri aýlandy. Onyń basym bóligi Jańaqorǵan, Jalaǵash jáne Qazaly aýdandaryna tıesili.

– Ekologııa mınıstrliginiń Orman sharýashylyǵy jáne janýarlar dúnıesi komıteti barlyq oblysqa, sonyń ishinde Qyzylorda oblysyna belgili bir mólsherde qasqyr men shıbóri ańdaryn retteýge lımıt bóledi. Basqarmaǵa qarasty orman sharýashylyǵy jáne janýarlar dúnıesi mekemesi jyrtqyshtan bastap áýesqoılyq negizde atylatyn basqa da ańdardyń sanaǵyn júrgizedi. Ol kóbeıip ketken jaǵdaıda basqarmaǵa habarlaıdy. Halyqqa qyzmet kórsetý ortalyǵy arqyly ótinish qaldyryp, ruqsat ıelengen jergilikti áýesqoı ańshylar lımıtke sáıkes ony tegin atýǵa ruqsat alady. Bizdiń tájirıbemizde mundaı jaǵdaı ekinshi ret kezdesip tur. Byltyr Jańaqorǵan aýdanynyń birneshe aýylynda shıbóriler malǵa shabýyldap, aýrý juqtyrǵan bolatyn, - dedi oblystyq tabıǵı resýrstar jáne tabıǵat paıdalanýdy retteý basqarmasynyń mamany Kúndibaı Qystaýbaev.

Jabaıy janýarlar arasynda qutyrma aýrýyn adamdarǵa juqtyrýdyń negizgi kózi – osy shıbóri. Halyqtyń «malǵa shapty» dep, jyrtqyshtyń qaptap ketkenine alańdaıtyny sodan. Onyń terisi de, eti de paıdaǵa asyrýǵa kelmeıdi. Sondyqtan ólekseni tek órtep jiberýden basqa amal joq.

Aıta keteıik, Ekologııa jáne tabıǵı resýrstar mınıstrligi 2025 jyl men 2026 jyldyń 15 aqpany aralyǵynda Qyzylorda oblysyna 109 128 janýarlar dúnıesi obektisin alyp qoıý lımıtin bekitti. Onyń ishinde qaban, túlki, qoıan, borsyq, qaz, úırek, qasqaldaq, qyrǵaýyl sııaqty ań-qustar bar.