Kıizden pıma jasaıtyn óskemendik sheber ulttyq aıaq kıim óndirisin damytqysy keledi
ÓSKEMEN. KAZINFORM – Óskemendik Farhat Qadyrbaev sońǵy tórt jylda etik tigip, kásibin dóńgeletip keledi. Bala kúnnen teri ılep, kıiz basýdyń qyr-syryna qanyqqan onyń qolynan shyqqan pımalar men bylǵary etikterge suranys joǵary. Sheber aldaǵy ýaqytta teri óńdeıtin tseh ashyp, qazaqy naqyshtaǵy aıaq kıim óndirisin keńeıtýdi josparlap otyr.
— Etik tigý isimen qashannan beri aınalysyp kelesiz?
— Katonqaraǵaı aýdany Topqaıyń aýylynyń týmasymyn. Óskemen qalasyna 2001 jyly kóship keldik. Zań jáne ınjenerııa salasynda eńbek ettim. Al etik tigýdi qolǵa alǵanyma 4 jyldaı boldy. Apam aýylda jazdy kúni shımen kıiz basatyn, teri ıleıtin. Sol kisiniń qasynda júrip biraz dúnıeni úırendik. Bala kezde pımanyń ókshesi tesilip qalǵanda ózim tabandap alatynmyn. Qaıystan erturman da isteıtinmin.
— Etik tigý barysynda qandaı materıaldardy qoldanasyz?
— Óskemen irgesindegi Predgornoe aýylynda kıiz basatyn zaýyt bar. Sodan alamyn. Ol tehnıkalyq kıiz dep atalady. Pıma tikkende qoldanamyn. Al ishine salatyn qoıdyń júnine Semeıden tapsyrys beremin. Ilengen, daıyn kúıde keledi. Bolashaqta ózim qoı terisin óńdeıtin tseh ashqym keledi. Qazir oblysta mal basy bar, sýbsıdııa da bólinip jatyr. Biraq jún jáne teri jınaıtyn tseh áli joq.
— Bir jup etik tigýge orta eseppen qansha ýaqyt ketedi?
— Áýeli kıizdi kesip, formasyn piship, tapsyrys bergen adamnyń ólshemine qaraı jasaımyz. Odan soń qoıdyń terisin kesip alyp, jelimdep qatyramyz. Ol 2-3 saǵattaı qatyp turýy tıis. Osynyń bárin eseptegende bir pıma jasaýǵa 1 kún ýaqyt ketedi.
— Qazir qandaı úlgidegi etikterge suranys kóp?
— Stıldi, qydyrýǵa kıetin etikter tikpeımin. Meniki kúndelikti jumysqa kıetin aıaq kıimder. Sol úshin kóbine balyqshylar, qystyń kúni dalada bazarda turatyn saýdagerler alyp jatady. Sýyq qoımalarda jumys isteıtin adamdar da tapsyrys beredi. Sebebi bul etikter aıaqty jyly ustaıdy.
— Ónimderińizdiń ortasha baǵasy qandaı?
— Óz qolymmen istegennen keıin etikterdiń sapasyna kepildik bere alamyn. Satyp alǵan adamdar 6 jyl kıdik dep rızashylyqtaryn bildirip jatady. Sondyqtan eń qymbat degen pıma 30 myń teńge turady. Al kishi ólshemdegi aıaq kıimder 15-20 myń teńgeden bolady. Bylǵary etikter qymbattaý. Onyń materıalyn Semeı men Pavlodardan aldyrtamyz. Sapasy joǵary. Klıenttiń suranysyna sáıkes keıde qasqyrdyń terisin de qosyp beremiz. Baǵasy — 40 myń teńge.
Kóbine saýda kúz, qys mezgilderinde júredi. «Qystyń qamyn jaz oıla» deıdi ǵoı. Jaz boıy tikken etikterimizdi sýyq túskende satyp alyp jatatyndar az emes. Biraq aldaǵy ýaqytta jyl on eki aı satýǵa bolatyn bylǵarydan qazaqy oıý-órnektermen sándelgen aıaq kıimder tigýdi kózdep otyrmyn.
— Qolmen tigilgen etiktiń fabrıkada shyǵarylǵan etikten qandaı artyqshylyqtary bar?
— Bizde de, shetelde de qolmen jasalǵan dúnıeler qashanda qymbat bolady. Odan keıin óz ónimin saýdalaıtyn adam sapaǵa árkez mán beredi. Al alyp-satarlar bolsa taýardy satyp jiberýdi oılap turady. Sondyqtan fabrıkada shyǵarylǵannan góri qolmen tigilgen etikter sapaly, jyly ári uzaqqa shydaıtyn bolady, ylǵalda jatyp qalsa kógermeıdi, shirimeıdi.
— Jumysyńyzda este qalǵan erekshe tapsyrys nemese qyzyqty oqıǵa boldy ma?
— Birde Serebrıansk qalasynan bir egde jastaǵy kisi pımaǵa tapsyrys berdi. «Tańerteń kelip, keshke ketip qalamyn. Etikti alyp ketýim kerek» dep asyqtyrdy. Sodan meılinshe tez bitirip berdim. Kelesi kúni maǵan foto jiberdi. Qarasam jibi sógilip ketip, etiktiń basynan aıaǵy shyǵyp tur. «Baýyrym, asyqtyryp jibergenim durys bolmady» dep kúldi. Sosyn basqa pıma tigip berip, anany alyp qaldym. Sóıtip klıentim asyqtyrǵannyń durys emestigin túsindi.
— Bolashaqta kásibińizdi keńeıtý nemese jańa baǵyttardy damytý josparyńyz bar ma?
— Iá. Sebebi suranys óte kóp bolyp jatyr. Aldaǵy ýaqytta teri ıleıtin tseh ashýdy josparlap otyrmyn. Tek aıaq kıim emes, ton tigýge de bolady. Qoıdyń júninen eresekter de, balalarǵa da ton tige alamyn. Bylǵarydan sómke de jasaımyz. Bizde bul kásipti damytýdyń múmkindikteri óte zor. Talapty, eńbekqor, qolynan is keletin jastar da bar.
— Ózińiz sııaqty is bastaǵysy keletin sheberlerge qandaı keńes berer edińiz?
— Qashanda adam aıaq kıim kıedi. Onsyz bolmaıdy. Sondyqtan bul ónimge suranys árkez bola beredi. Jastarǵa aıtar aqylym, arnaıy oqýyn oqyp, sheberlikterińizdi shyńdap, bilimderińizdi jan-jaqty arttyryp alyńyzdar. Sapaǵa basa mán berińizder. Sonda nátıje bolady.
Eske salsaq, osyǵan deıin óskemendik áıel úıinde mıkrojasyl ósimdik ósirip, tabys taýyp otyrǵanyn jazǵanbyz.
