Qyzamyqtyń qaýpi nede jáne odan qalaı qorǵanýǵa bolady
ASTANA. KAZINFORM — Qyzamyq jeńil ótip, keı jaǵdaıda baıqalmaı qalýy múmkin. Alaıda ınfektsııa júkti áıelder men olardyń qursaǵyndaǵy balalary úshin úlken qaýip tóndiredi. Bul týraly Prezıdent Іs basqarmasy Medıtsınalyq ortalyǵynyń Sanıtarııalyq-epıdemıologııalyq saraptama ortalyǵy asa qaýipti bakterııalyq jáne vırýstyq ınfektsııalar zerthanasynyń meńgerýshisi Sanııa Sarsenǵalıeva málimdedi.
Qyzamyq — aýadaǵy tamshylar arqyly juǵatyn, kóbinese balalar men jas eresekterdi zaqymdaıtyn juqpaly vırýstyq aýrý. Naýqastardyń basym bóliginde ol jeńil ótedi: dene qyzýy asa joǵary bolmaıdy, teri bórtpesi shyǵady, kóz qabyǵy jeńil qabynady, qulaq artyndaǵy jáne moıyndaǵy lımfa túıinderi ulǵaıady. Degenmen dál osy jeńil ótýiniń saldarynan qyzamyq jıi baıqalmaı qalady, al vırýs bul kezde bir top adamǵa — júkti áıelder men olardyń qursaqtaǵy nárestelerine — úlken qaýip tóndiredi.
— Eger áıel júktiliktiń erte merziminde qyzamyqqa shaldyqsa, vırýstyń uryqqa berilý qaýpi 90 paıyzǵa deıin jetedi. Saldary aýyr bolýy múmkin: túsik tastaý, uryqtyń qaza bolýy nemese týa bitken qyzamyq sındromy (TQS) — estý qabiletiniń buzylýyn, júrektiń týa bitken aqaýlaryn, katarakta men psıhomotorlyq damý kesheýildeýin qamtıtyn kemistikter kesheni. DDU baǵalaýynsha, qyzamyq — vaktsınamen aldyn alýǵa bolatyn týa bitken damý aqaýlarynyń jetekshi sebebi bolyp qala beredi jáne jyl saıyn álemde shamamen 100 000 nárestede TQS týdyrady.
Klınıkalyq kórinis dıagnoz qoıýǵa jetkiliksiz: teri bórtpesi jaǵdaılardyń nebári 50–80 paıyzynda ǵana baıqalady ári basqa vırýstyq ınfektsııalardyń belgilerine uqsas keledi, al adam eń juqpaly kezeńine bórtpe shyqqanǵa deıin-aq jetedi. Qyzamyqty, ásirese júkti áıelde, tek zerthanalyq ádistermen ǵana anyqtaýǵa nemese joqqa shyǵarýǵa bolady, — dedi Sanııa Sarsenǵalıeva.
Arnaıy aldyn alýdyń jalǵyz tásili — vaktsınatsııa.
— Qyzamyqqa qarsy josparly egý 1 jasta jáne 6 jasta júrgiziledi; buǵan qosa, reprodýktıvti jasqa deıin eki jynystyń da ımmýnıteti qalyptasýy úshin buryn aýyrmaǵan, buryn egilmegen nemese bir ret qana egilgen 18–25 jastaǵy qyzdar men jigitter qosymsha egiledi, — dedi ol.
SESO-nyń asa qaýipti bakterııalyq jáne vırýstyq ınfektsııalar zerthanasynda qyzamyqty ımmýnofermenttik taldaý (IFT) ádisimen jedel dıagnostıkalaý júrgiziledi. Zertteý qanda qyzamyq vırýsyna tán IgM jáne IgG klasty antıdenelerdi anyqtaıdy: IgM ótkir, aǵymdaǵy juqpany bildirse, IgG buryn ótken aýrýdy nemese vaktsınatsııadan keıin qalyptasqan ımmýnıtetti kórsetedi. Mundaı tirkesim bir ǵana taldaý arqyly eki suraqqa birden jaýap berýge múmkindik beredi — adam qazir aýrý ma jáne ol qaıta juǵýdan qorǵalǵan ba.
Prezıdent Іs basqarmasy Medıtsınalyq ortalyǵynyń Sanıtarııalyq-epıdemıologııalyq saraptama ortalyǵy asa qaýipti bakterııalyq jáne vırýstyq ınfektsııalar zerthanasynyń meńgerýshisi Sanııa Sarsenǵalıevanyń aıtýynsha, zertteýler zamanaýı joǵary tehnologııalyq jabdyqta bilikti mamandardyń qatysýymen júrgiziledi, al taldaý nátıjesi boıynsha dáriger men patsıent qozdyrǵyshtyń bar-joǵy týraly dáıekti aqparat alady — bul ári qaraıǵy baqylaý men emdeý taktıkasyn ýaqtyly anyqtaýǵa múmkindik beredi.
Keshendi tásil — zamanaýı zerthanalyq dıagnostıkanyń, sanıtarııalyq baqylaýdyń jáne aldyn alý sharalarynyń úılesimi — qyzamyqtyń taralý qaýpin tómendetýge jáne halyqtyń, eń aldymen bolashaq analar men balalardyń densaýlyǵyn qorǵaýǵa múmkindik beredi.
Aıta ketelik nege keı shet elderde salynatyn ekpe Qazaqstannyń vaktsına kúntizbesinde joqtyǵy týraly jazǵan edik.
