Qyz alyp qashý: Jańa zań qabyldanǵaly beri elde qansha qylmystyq is tirkeldi
ASTANA. KAZINFORM – 2025 jylǵy qyrkúıekten bastap Qazaqstanda nekege májbúrleý qylmystyq quqyqbuzýshylyq retinde zańmen bekitildi. Qylmystyq kodekske engizilgen 125-1-bap qoǵamda kópten beri talqylanyp kele jatqan qyz alyp qashý máselesine quqyqtyq núkte qoıdy. Endi «salt» nemese «dástúr» degen jeleýmen jasalǵan májbúrleý áreketteri úshin qylmystyq jaýapkershilik qarastyrylǵan.
Bas prokýratýra janyndaǵy Quqyqtyq statıstıka jáne arnaıy esepke alý organdary komıtetiniń derekterine sáıkes, jańa norma kúshine engen ýaqyttan beri elimizde «Nekege májbúrleý» baby boıynsha 18 qylmystyq is tirkelgen.
Qyz alyp qashý qaı óńirlerde kóp tirkeldi?
Resmı statıstıkaǵa súıensek, nekege májbúrleý derekteri birqatar óńirde anyqtalǵan:
Mańǵystaý oblysy – 7
Qaraǵandy oblysy – 5
Túrkistan oblysy – 2
Aqtóbe qalasy – 2
Shymkent qalasy – 2
Jambyl oblysy – 1
Qyzylorda oblysy – 1 is.
Qylmystyq istiń basym bóligi tergeý satysynda bolǵanymen, 3 is boıynsha tergeý aıaqtalyp, sotqa joldanǵan.
Jábirlenýshilerdiń portreti qandaı?
Jalpy jábirlenýshilerdiń áleýmettik portreti mynadaı:
– Jábirlenýshiler sany – 20 adam.
Jasy:
14–17 jas – 8
18–20 jas – 6
21–29 jas – 4
30–39 jas – 2
Іshinde 7 qyz joǵary oqý orny stýdenti.
Keıbir májbúrleý áreketteri qoǵamdyq oryndarda, kósheler men saıabaqtarda, sondaı-aq otbasylyq-turmystyq qatynastar aıasynda jasalǵan.
Mınıstrlik ne deıdi?
Ádilet organdarynyń túsindirýinshe, 125-1-bap boıynsha nekege májbúrlegeni úshin aıyppuldan bastap bas bostandyǵynan aıyrýǵa deıingi jaza kózdelgen.
– Eger nekege májbúrleý zorlyq-zombylyqpen, kámeletke tolmaǵanǵa qatysty nemese adamdar toby arqyly jasalsa, jaza qatańdatylady. Al aýyr zardaptarǵa ákelgen jaǵdaıda kináli tulǵa 10 jylǵa deıin bas bostandyǵynan aıyrylýy múmkin, – delingen resmı túsindirmede.
Aıta keteıik, Ulttyq quryltaıdyń V otyrysynda Memleket basshysy Qasym-Jomart Toqaev qyz alyp qashý — ultymyzdyń bedeline nuqsan keltiretin jabaıy qylmys ekenin aıtqan edi.
Sondaı-aq tanymal mádenıettanýshy Zıra Naýryzbaeva qazaq dástúrinde «qyz alyp qashý» bolmaǵanyn aıtyp bergen edi.