Qytaıdyń soltústik-batysynda kóne qabirler kesheni tabyldy

ASTANA. KAZINFORM — Qytaıdyń soltústik-batysyndaǵy Shensı provıntsııasynda merzimi shamamen 3 000 jylǵa jýyqtaıtyn 31 kóne qabirden turatyn keshen tabyldy, dep habarlaıdy Sınhýa agenttigi.

Arheologtardyń habarlaýynsha, bul olja sol kezeńdegi saıası jáne áleýmettik ómirdi zertteýge mańyzdy derektermen qamtamasyz etedi.

Tabylǵan qabirler «Chanchýn» dep atalatyn kóne qonys qırandylarynyń bir bóligi sanalady jáne Veınan qalasyna qarasty Fýpın ýeziniń aýmaǵynda ornalasqan. Mundaǵy qazba jumystary 2022 jyldyń tamyz aıynda bastalǵan jáne olardy Shensı provıntsııasynyń arheologııa ınstıtýty, Veınan qalalyq murajaıy jáne Fýpın ýeziniń mádenıet pen týrızm basqarmasy birlesip júrgizip keledi.

Sondaı-aq arheologtar arbalar men jylqylar jerlengen bes shuńqyrdy da tapqan.

Shensı provıntsııasynyń arheologııa ınstıtýtynyń kishi ǵylymı qyzmetkeri Lı ıAnfenniń aıtýynsha, atalǵan qabirlerdi morfologııalyq erekshelikterine qaraı tórt sanatqa bólýge bolady.

Olardyń ishinde M1 jáne M2 nómirli qabirler salystyrmaly túrde joǵary dárejeli jerleý oryndaryna jatady. Qazba jumystary barysynda bul qabirlerden 300-den astam artefakt, sonyń ishinde qola, nefrıt, tas jáne teńiz qabyrshaǵynan jasalǵan buıymdar, sondaı-aq lakpen qaptalǵan zattar tabylǵan. Olardyń ishinde adam men aıdahar beınesi salynǵan nefrıt alqalar, nefrıtten jasalǵan klevetster jáne tastan jasalǵan gongtar erekshe kórkemdigimen kózge túsedi.

Al shaǵyn qabirlerde tek bir ǵana tabyt qoldanylǵan, ári qola buıymdar múlde bolmaǵan. Zertteýshiler bul jerlerden tek qysh ydystar men qabyrshaqtan jasalǵan áshekeılerdi ǵana tapqan. Osyǵan baılanysty qabir ıeleri qarapaıym halyq ókilderi bolýy múmkin degen qorytyndy jasaldy.

Lı ıAnfenniń aıtýynsha, qysh jáne qola buıymdardyń pishindik erekshelikterin salystyrý, sondaı-aq M1 jáne M2 qabirlerindegi adam súıekterine kómirtek-14 ádisimen júrgizilgen zertteý nátıjesinde, arheologtar qazba ornyndaǵy qaldyqtar Batys Chjoý áýletiniń orta jáne kesh kezeńine (b.z.d. 1046–771 jyldar) jatýy múmkin ekenin anyqtaǵan. M2 qabiriniń ıesi — er adam, boljam boıynsha ol qonystyń bıleýshisi bolǵan, al M1 qabirinde onyń jubaıy jerlengen.

— Qabirler dárejesi jaǵynan ártúrli bolǵanymen, olardyń ret-retimen ornalasýy «áýlettik jerleý» jáne «ortalyqtandyrylǵan qoǵamdyq zırat júıesiniń» erekshelikterin kórsetedi, — dep atap ótti Lı ıAnfen.

Eske sala ketsek, 2025 jyly álemdik arheologııa ashqan eń mańyzdy 10 jańalyq týraly jazdyq.