Qytaıdyń ǵaryshtyq tájirıbesi: orbıtada alǵash ret kóbelek shyqty

ASTANA. KAZINFORM — Chýntsın ýnıversıtetiniń zertteýshileri biregeı ǵaryshtyq tájirıbe júrgizilgenin habarlady. Jer orbıtasynda ushyp júrgende qýyrshaqtan kóbelek shyǵyp, ómirge keldi, dep habarlaıdy Xinhua.

Bul oqıǵa ǵalymdarǵa jerdegi organızmderdiń mıkrogravıtatsııa jaǵdaıynda tirshilik etip, damýǵa qabileti týraly mańyzdy derekter alýǵa múmkindik berdi.

Qýyrshaq ýnıversıtet mamandary jasaǵan shaǵyn tájirıbelik ekojúıelik modýlge ornalastyrylǵan. Qurylǵy Kuaizhou-11 Y8 zymyran-tasyǵyshynyń kómegimen orbıtaǵa shyǵaryldy.

Paıda bolǵan kóbelek kapsýla ishinde qozǵalyp, ósimdikterdiń japyraqtaryna qonyp, qanattaryn qaqqan, osylaısha salmaqsyzdyqqa beıimdelý qabiletin kórsetti. Telemetrııalyq derekter germetıkalyq modýl ishinde qysym, temperatýra jáne ylǵaldylyq kórsetkishteri turaqty saqtalǵanyn rastady.

Ǵalymdardyń aıtýynsha, mıkrogravıtatsııa jabyq ekojúıelerdiń jumysyn edáýir qıyndatady: suıyqtyqtardyń minez-qulqy ózgeredi, al qorektik zattardyń tasymaldanýy tıimsiz bola túsedi.

Soǵan qaramastan, komanda birqatar ınjenerlik máseleni, sonyń ishinde joǵary ylǵaldylyq jaǵdaıynda magnıı qorytpasynyń totyǵý problemasyn sheshken.

Bas konstrýktor Se Gensın massasy 8,3 kg bolatyn jeńil ári berik qurylym shaǵyn ekojúıeni senimdi qorǵaýdy qamtamasyz etetinin aıtty. Ol Jerdegi negizgi tabıǵı tsıklderdi qaıtalap, ottegi óndiretin jáne bolashaqta azyq kózi bola alatyn ósimdikterdi qamtıdy.

Onyń sózinshe, ǵaryshta kóbelektiń paıda bolýy — tek bıologııalyq tájirıbe ǵana emes, orbıtada ómirdi qamtamasyz etetin kúrdeli júıelerdiń uzaq ýaqyt jumys isteı alatynyn dáleldeıtin mańyzdy nátıje.

Eske salaıyq, buǵan deıin NASA astronavtarǵa ǵaryshqa smartfon alyp ushýǵa ruqsat bergeni habarlanǵan bolatyn.