Qytaıdyń eksperımenttik spýtnıktik toptamasy Aıdy tolyq zertteýge jol ashpaq
ASTANA. KAZINFORM – Qytaı Ǵylym akademııasynyń (CAS) Ǵarysh keńistigin paıdalaný tehnologııalary men ınjenerııasy ortalyǵy (CSU) sársenbi kúni Jer–Aı keńistigindegi alys retrogradtyq orbıtada (DRO) jumys isteıtin úsh spýtnıkten turatyn toptamanyń orbıtada eki jyldan beri tabysty qyzmet etip kele jatqanyn málimdedi. Bul joba bolashaqtaǵy Aıdy zertteý jumystaryna negiz qalap otyr, dep habarlady Xinhua agenttigi.
Bul týraly Beıjińde sársenbi kúni ashylǵan 2026 jylǵy Chjýngýantsýn forýmynyń (ZGC forýmy) aıasynda ótken «Jer–Aı keńistigin damytý jáne paıdalaný» ǵylymı-tehnıkalyq forýmynda jarııalandy.
Atalǵan spýtnıktik toptama jobasy aıasynda álemde alǵash ret tómen energııany paıdalaný arqyly DRO orbıtasyna shyǵarý sátti júzege asyryldy. Qytaı Ǵylym akademııasy ázirlegen jáne osy orbıtaǵa ornalastyrylǵan DRO-A jáne DRO-B spýtnıkteri buǵan deıin ushyrylǵan Jer mańyndaǵy orbıtadaǵy DRO-L spýtnıgimen ózara ólsheý jáne baılanys arnalaryn ornatty.
DRO — Jer–Aı keńistiginde ornalasqan joǵary turaqty orbıta. Bul keńistik Jer mańy jáne Aı mańy orbıtalarynan bastap, Jerden 2 mıllıon kılometrge deıingi aralyqty qamtıdy.
CSU málimetinshe, joba barysynda ǵarysh apparattarynyń DRO orbıtasynda turaqty jumys isteýi jáne tómen energııamen manevr jasaý múmkindigi rastaldy. Sonymen qatar bul joba bir ushý aıasynda Jer–Aı keńistigindegi barlyq Lagranj núktelerin qamtyǵan alǵashqy mıssııa boldy. Bul tehnologııalardyń bolashaqtaǵy Aıdy zertteý jumystarynda mańyzdy ról atqaratyny kútilip otyr.
Forýmǵa 20-dan astam mekemeden 200-den astam ókil qatysty. Talqylaýlar Jer–Aı keńistigindegi ınfraqurylymdy damytý, oǵan qoljetimdilikti arzandatý jáne resýrstardy turaqty paıdalaný sekildi negizgi máselelerge arnaldy.
Qytaı Ǵylym akademııasy prezıdentiniń orynbasary Dın Chıbıao Jer–Aı keńistigin Jerdi tereń ǵaryshpen baılanystyratyn strategııalyq ortalyq ári ǵylymı jáne ónerkásiptik transformatsııanyń jańa kezeńi dep atady.
Onyń aıtýynsha, Qytaı Ǵylym akademııasy eldiń ǵarysh derjavasyna aınalý maqsatyn qoldaý úshin ǵylymı-zertteý ınstıtýttarymen, ýnıversıtettermen jáne kompanııalarmen yntymaqtastyqty odan ári nyǵaıta beredi.
Beıjiń halyq ókilderi jınalysy turaqty komıteti tóraǵasynyń orynbasary Hoý Tszıýnshý óz sózinde álemdik ǵarysh qyzmeti taza zertteýden zertteý men praktıkalyq paıdalanýdyń teńgerimine qaraı bet buryp jatqanyn atap ótti.
Ol sondaı-aq Beıjińde eldiń ǵarysh salasyndaǵy negizgi ǵylymı-zertteý qurylymdarynyń jartysynan astamy ornalasqanyn jáne qalanyń kommertsııalyq aeroǵaryshtyq ınnovatsııalar ortalyǵyna aınalyp kele jatqanyn aıtty. Hoý ınnovatsııany kúsheıtýge, tehnologııa men ónerkásiptiń ózara yqpaldastyǵyn tereńdetýge jáne halyqaralyq yntymaqtastyqty keńeıtýge shaqyrdy.
2026 jylǵy ZGC forýmy jeksenbige deıin jalǵasady. Forýmnyń negizgi taqyryby – «Tehnologııalyq jáne ónerkásiptik ınnovatsııalardyń tolyq ıntegratsııasy». 2007 jyly qurylǵan bul alań búginde ǵylymı-tehnıkalyq ınnovatsııalardy damytýǵa baǵyttalǵan iri halyqaralyq sharalardyń birine aınaldy.
Aıta keteıik, buǵan deıin Qytaı ǵaryshta janarmaı quıatyn ıkemdi robotty synaqtan ótkizgenin jazdyq.
