Qytaı «mı–kompıýter» tehnologııalaryn damytýdy jedeldetip jatyr
ASTANA. KAZINFORM – Qytaıda «mı–kompıýter» ınterfeısi (MKI) tehnologııalaryn damytý jańa deńgeıge kóterilip, medıtsına men joǵary tehnologııalar salasyndaǵy negizgi baǵyttardyń birine aınalyp keledi, dep habarlaıdy Sınhýa agenttigi.
Sońǵy jyldary Qytaı bul baǵyttaǵy zertteýlerdi aıtarlyqtaı jedeldetti. Ótken jyldan bastap birqatar ázirlemeler zerthanalyq synaq kezeńinen praktıkalyq qoldanýǵa ótip, naýqastardy emdeýde naqty nátıjeler kórsete bastady.
Eń eleýli jetistikterdiń biri — otandyq «Beınao-1» jáne «Beınao-2» júıeleri. Mamandardyń aıtýynsha, jartylaı ınvazıvti «Beınao-1» júıesi jeti patsıentke ımplantatsııalanǵan. Olardyń barlyǵy ońaltý kezeńinen sátti ótip, qozǵalys jáne sóıleý fýnktsııalaryn qalpyna keltire alǵan. Al «Beınao-2» jaqyn ýaqytta klınıkalyq synaq kezeńine ótedi dep kútilip otyr.
«Mı–kompıýter» ınterfeısi adamnyń mıy men syrtqy qurylǵylar arasynda tikeleı baılanys ornatýǵa múmkindik beredi. Mı sıgnaldaryn oqyp, olardy ınterpretatsııalaý arqyly mundaı júıeler patsıentterge protezderdi, kompıýterlerdi jáne basqa da kómekshi tehnologııalardy basqarýǵa jol ashady. Bul ásirese aýyr qozǵalys buzylystary bar adamdar úshin asa mańyzdy.
MKI tehnologııalaryn damytý memlekettik deńgeıde belsendi qoldaý taýyp otyr. Ol «eki sessııa» aıasynda basym baǵyttardyń qataryna engizilip, bolashaqtyń salasy retinde belgilendi. Sonymen qatar ınfraqurylym da keńeıip keledi: Beıjiń, Tıantszın, Gýanchjoý, Ýhan jáne Nankın qalalarynda arnaıy klınıkalar men zertteý ortalyqtary ashylyp jatyr.
Mańyzdy qadamdardyń biri — moıyn omyrtqasy jaraqatynan týyndaǵan tetraplegııasy bar naýqastarǵa arnalǵan MKI negizindegi álemdegi alǵashqy ınvazıvti medıtsınalyq qurylǵynyń maquldanýy. Bul qurylǵy qol men saýsaqtardyń fýnktsııalaryn ishinara qalpyna keltirýge múmkindik beredi.
Mundaı tehnologııalardyń ózektiligi máseleniń aýqymymen túsindiriledi. Mamandardyń dereginshe, Qytaıda julyn jaraqatymen aýyratyn naýqastardyń sany 3,7 mıllıonnan asady. Sonymen qatar MKI Parkınson aýrýyn, epılepsııany, ınsýltti jáne búıirlik amıotrofııalyq sklerozdy emdeýde perspektıvaly sheshim retinde qarastyrylyp otyr.
Parallel túrde ındýstrııalyq ekojúıe de damyp keledi. Beıjińniń Haıdıan aýdanynda bul salada jumys isteıtin ondaǵan kompanııa shoǵyrlanǵan. Bılik 2030 jylǵa qaraı shamamen 100 ınnovatsııalyq kásiporyndy tartýdy jáne MKI tehnologııalaryn medıtsınada, bilim berýde jáne ónerkásipte keńinen qoldanýdy josparlap otyr.
Sonymen qatar sarapshylar birqatar máselelerdiń áli de ózekti ekenin atap ótedi. Atap aıtqanda, tehnologııalardyń senimdiligi, qaýipsizdigi jáne etıka máseleleri basty nazarda qalyp otyr. Mamandardyń pikirinshe, odan ári damý úshin tek tehnologııalyq serpilis qana emes, sonymen birge kadr daıarlaý, standarttaý jáne turaqty ındýstrııalyq bazany qalyptastyrýdy qamtıtyn tolyqqandy ekojúıe qajet.
Jalpy alǵanda, Qytaı MKI tehnologııalaryn nevrologııalyq aýrýlardy emdeý tásilderin ózgerte alatyn jáne adam men tehnologııa arasyndaǵy ózara árekettestikti jańa deńgeıge shyǵaratyn strategııalyq baǵyt retinde qarastyryp otyr.
Eske sala ketsek, jýyrda Qytaı 2025 jylǵy basty ǵylymı jetistikterin jarııalady.
