Qytaı men Ózbekstan arheologteri Kýva qalashyǵy qabyrǵalarynyń qaldyqtaryn tapty

ASTANA. KAZINFORM — Qytaı men Ózbekstannyń arheologter toby Ózbekstan aýmaǵyndaǵy Kýva qalashyǵynyń saqtalǵan qabyrǵalarynyń bir bóligin tapty, dep habarlaıdy Sınhýa agenttigi. Tabylǵan nysandardyń merzimi b.z.d. III ǵasyrdan b.z. X ǵasyryna deıingi kezeńdi qamtıdy.

Loıan–Ferǵana birlesken arheologııalyq ekspedıtsııasynyń qatysýshylary bul jańalyqty Uly Jibek jolyndaǵy kóne qalashyqtyń tarıhı damýyn, sondaı-aq Shyǵys pen Batys arasyndaǵy mádenı almasýlardy zertteý úshin mańyzdy zattaı dálel dep baǵalady. Sonymen qatar bul jańalyq «Bir beldeý – bir jol» bastamasy aıasyndaǵy halyqaralyq arheologııalyq yntymaqtastyqtyń mańyzdy jetistigi bolyp sanalady.

Aýmaǵy 110 myń sharshy metrdi quraıtyn Kýva qalashyǵynyń qırandylary Ózbekstannyń shyǵys bóligindegi Ferǵana jazyǵynda ornalasqan. Ejelgi Jibek jolyndaǵy mańyzdy toraptardyń biri bolǵan bul óńirdiń Qytaımen baılanys tarıhy eki myń jyldan astam ýaqytty qamtıdy.

Arheologtardyń aldyn ala qorytyndysyna sáıkes, birneshe ret qaıta qalpyna keltirilgen qalashyqtyń qorǵanys qurylystary uzaq ýaqyt boıy paıdalanylǵan. Olar Parfııa patshalyǵy, Daıýan memleketi, Soǵdy dáýiri, sondaı-aq Samanıdter bıligi kezeńinde qoldanylǵan.

– Qabyrǵalardy salý tehnologııasynyń evolıýtsııasy ártúrli kezeńderdegi sáýlet óneriniń deńgeıin, qurylys materıaldaryn tańdaýdy, osy tańdaýlarǵa yqpal etken mádenı áserlerdi, sondaı-aq mádenıettiń taralý joldaryn zertteý úshin mańyzdy naqty derek kózi bolyp tabylady, — dedi Qytaı tarapynan birlesken ekspedıtsııa jetekshisi Lıý Bın.

2023 jyly Qytaıdyń ortalyq bóligindegi Henan provıntsııasynda ornalasqan Loıan arheologııa ınstıtýty men Ferǵana memlekettik ýnıversıteti (Ózbekstan) Kýva qalashyǵynyń qırandylarynda arheologııalyq qazba jumystaryn júrgizý úshin birlesken arheologııalyq top qurǵan.

Qazirgi ýaqytqa deıin qazba jumystary barysynda saraılar, qala qaqpalary, qorǵan qabyrǵalary, turǵyn úıler, kósheler men qolóner sheberhanalary sııaqty jádigerler tabylǵanyn Lıý Bın málimdedi.

— Kelesi jyly saraılar aýmaǵynda júıeli qazba jumystaryn júrgizý josparlanyp otyr. Bul qalashyqtyń jalpy josparlanýyn jáne fýnktsıonaldyq aımaqtarǵa bólinýin tolyq túsinýge múmkindik beredi, — dep qosty ol.

Eske sala ketsek, Qytaıdyń soltústik-batysynda kóne qabirler kesheni tabyldy. 

Sondaı-aq qytaılyq arheologtar kóne qabirden Ortaazııalyq stıldegi altyn-kúmis buıymdardy tapty.