Qytaı men AQSh Parıjde saýda-ekonomıkalyq yntymaqtastyq máseleleri jóninde kelissózder júrgizdi
PARIJ. KAZINFORM - Qytaı men AQSh arasyndaǵy saýda-ekonomıkalyq máseleler boıynsha mańyzdy kelissózder Frantsııanyń Parıj qalasynda ótti. Bul kezdesýge Qytaı tarapynan Memlekettik keńestiń vıtse-premeri He Lıfen, al AQSh tarapynan Qarjy mınıstri Skott Bessent pen Saýda ókili Djeımıson Grır qatysty.
Kelissózder barysynda taraptar eki el basshylary buryn qol jetkizgen mańyzdy kelisimderge súıene otyryp, birneshe negizgi baǵyttardy talqylady. Atap aıtqanda, tarıftik saıasat, ekijaqty saýda men ınvestıtsııany damytý, sondaı-aq burynǵy kelissózderdiń nátıjelerin saqtaý máseleleri qarastyryldy. Talqylaý ashyq, mazmundy jáne syndarly ótti. Nátıjesinde taraptar birqatar jańa ortaq túsinikterge kelip, aldaǵy ýaqytta kelissózderdi jalǵastyrýǵa kelisti. Bul týraly Sınhýa agenttigi habarlady.
He Lıfenniń aıtýynsha, eki el basshylary qol jetkizgen mańyzdy kelisimderdiń strategııalyq basshylyǵymen jáne ótken jyly ótkizilgen bes raýnd saýda-ekonomıkalyq kelissózderdiń nátıjesinde Qytaı men AQSh saýda-ekonomıkalyq salada birqatar mańyzdy ýaǵdalastyqtarǵa qol jetkizdi.
Bul eki eldiń saýda-ekonomıkalyq qatynastaryna jáne álemdik ekonomıkaǵa qosymsha aıqyndyq pen turaqtylyq ákeldi.
Jýyrda AQSh-tyń Joǵarǵy soty «Halyqaralyq tótenshe ekonomıkalyq ókilettikter týraly zań» negizinde engizilgen tarıfterdiń zańsyz ekenin anyqtady. Budan keıin AQSh «1974 jylǵy Saýda týraly zańnyń» 122-babyna súıene otyryp, barlyq saýda seriktesterine 10% kóleminde ımporttyq qosymsha baj engizdi, sondaı-aq 301-bap boıynsha tergeýler, kompanııalarǵa qarsy sanktsııalar, naryqqa kirýdi shekteý sııaqty Qytaıǵa qatysty birqatar teris sharalardy kezeń-kezeńimen qabyldady.
- Qytaı tarapy AQSh-tyń birjaqty tarıfter engizýine árdaıym qarsy ekenin bildiredi jáne AQSh-ty mundaı shekteý sharalaryn tolyqtaı joıýǵa shaqyrady. Sonymen qatar, Qytaı óz zańdy ári ádil quqyqtary men múddelerin qorǵaý úshin qajetti sharalardy qabyldaıtyn bolady. Qytaı AQSh tarapyn ózara baǵytta áreket etýge, eki el basshylarynyń mańyzdy kelisimderin birlesip júzege asyrýǵa, yntymaqtastyq tizimin keńeıtip, problemalar tizimin qysqartýǵa jáne Qytaı-AQSh saýda-ekonomıkalyq qatynastarynyń qalypty, turaqty ári ornyqty damýyn ilgeriletýge shaqyrady, - dedi Qytaı Memlekettik keńesiniń vıtse-premeri He Lıfen.
AQSh tarapy turaqty Qytaı-AQSh saýda-ekonomıkalyq qatynastary eki el úshin de, búkil álem úshin de asa mańyzdy ekenin atap ótti. Bul jahandyq ekonomıkalyq ósimdi yntalandyrýǵa, jetkizý tizbekteriniń qaýipsizdigin jáne qarjylyq turaqtylyqty qamtamasyz etýge yqpal etedi. Taraptar kelispeýshilikterdi kelissózder arqyly sheship, qaıshylyqtardy azaıtyp, olardyń ýshyǵýyna jol bermeýi tıis.
Taraptar saýda men ınvestıtsııany ilgeriletýge baǵyttalǵan yntymaqtastyq tetigin zerdeleýge, Qytaı-AQSh saýda-ekonomıkalyq kelissózder mehanızminiń rólin nyǵaıtýǵa, dıalog pen baılanystardy kúsheıtýge, kelispeýshilikterdi tıimdi basqarýǵa, praktıkalyq yntymaqtastyqty keńeıtýge jáne ekijaqty saýda-ekonomıkalyq qatynastardyń turaqty ári oń damýyn qamtamasyz etýge ýaǵdalasty.
Aıta ketelik Tramp Taıaý Shyǵystaǵy jaǵdaıǵa baılanysty Qytaıǵa saparyn keıinge qaldyrdy dep jazǵan edik.
Aıger Qurmanjan
