Qytaı ǵalymdary Soltústik Muzdy muhıtqa 16-ǵylymı ekspedıtsııaǵa attandy
ASTANA. KAZINFORM – Qytaı ǵalymdary juma kúni Lıaonın provıntsııasynyń Dalıan qalasynan «Sıýelýn», «Sıýelýn-2» jáne «Tszıdı» ǵylymı-zertteý kemelerimen Soltústik Muzdy muhıtqa 16-ǵylymı ekspedıtsııaǵa attandy, dep habarlaıdy Sınhýa.
Qytaıdyń Tabıǵı resýrstar mınıstrligi uıymdastyrǵan ekspedıtsııaǵa tórt keme – joǵaryda atalǵan úsh keme men «Tanso-3» ǵylymı-zertteý kemesi qatysady. Ekspedıtsııa bıyl qazan aıynyń alǵashqy onkúndiginde aıaqtalady dep josparlanyp otyr.
Ekspedıtsııa barysynda jahandyq klımattyń ózgerýi jáne onyń saldaryn zertteýge basymdyq beriledi. Soltústik Muzdy muhıttyń negizgi teńiz aımaqtarynda teńiz muzy, gıdrologııa, bıologııa, ekologııa jáne atmosferalyq orta boıynsha keshendi zertteý men monıtorıng júrgiziledi.
Ekspedıtsııa jetekshisi Van Tszınhýeıdiń aıtýynsha, jahandyq jylyný saldarynan Arktıkanyń tabıǵı ortasy buryn-sońdy bolmaǵan qarqynmen ózgerip jatyr. Ásirese teńiz muzynyń jedel erýi búkil adamzattyń ómir súrýi men turaqty damýyna tikeleı áser etetin jahandyq máselege aınalǵan.
Onyń aıtýynsha, Qytaıdyń uzaq merzimdi ári keshendi arktıkalyq ekspedıtsııalary jahandyq klımattyń ózgerýine qarsy is-qımylǵa jáne Arktıka óńiriniń ornyqty damýyna ǵylymı negiz qalyptastyrýda mańyzdy ról atqarady.
Ekspedıtsııa barysynda halyqaralyq ǵylymı qaýymdastyq úshin ózekti sanalatyn Arktıkaǵa qatysty birqatar másele de zertteledi. Atap aıtqanda, Gakkel jotasynyń qalyptasý mehanızmi men muhıttyq jer qyrtysynyń dınamıkalyq evolıýtsııasyna ǵylymı taldaý júrgiziledi.
Sonymen qatar Qytaı ǵalymdary Reseı, Germanııa jáne basqa elderdiń zertteýshilerimen birlesken ǵylymı jumystar atqarady. Bul zertteýler Qytaı men halyqaralyq qaýymdastyqtyń Arktıkany tereńirek tanyp-bilýine, ony qorǵaýǵa jáne tıimdi basqarýyna ǵylymı negiz bolady.
Aıta keteıik, Qytaı ǵalymdary 10 myń metr tereńdikte materıaldardy synaý boıynsha 537 kúndik zertteýdi aıaqtaǵanyn habarladyq.
