Qytaı ǵalymdary Marsta tirshilik ete alatyn ósimdik tapty
ASTANA. KAZINFORM — Qytaı ǵalymdary Marstyń qatal jaǵdaıyna tótep berip, ǵarysh keńistigindegi ekstremaldy ortada da tirshiligin saqtaı alatyn múk túrin tapty, dep habarlaıdy Beıjińdegi Kazinform agenttiginiń tilshisi Xinhua basylymyna silteme jasap.
Bul — Syntrichia caninervis túriniń múgi, onyń úlgileri Qytaıdyń soltústik-batysyndaǵy Shyńjań-Uıǵyr avtonomııalyq aýdanyndaǵy Qurbantuńǵyt shólinen jınaldy. Ǵalymdar ony búginge deıin anyqtalǵan shólge eń tózimdi ósimdik túri dep baǵalap otyr.
Zerthanalyq synaqtar múktiń jasýshalaryndaǵy ylǵaldyń 98 paıyzyn joǵaltsa da qaıta qalpyna kelip, –196 °C aıaz ben joǵary dozaly gamma-sáýlelenýge tótep bere alatynyn kórsetti.
Múk qytaılyq «Tsınchjoý» júk kemesi bortynda mıkrogravıtatsııa men ǵaryshtyq radıatsııa jaǵdaıynda synalyp, tózimdiligin dáleldedi. Orbıtada keýip qalǵan úlgilerge az ǵana sý berilgende, olar qaıtadan tirshilikke oraldy.
— Bul — tutas ósimdikti Jerdiń tómengi orbıtasyna alǵash ret shyǵaryp, ony qaıta tiriltýdiń sáti túsken biregeı tájirıbe, — dedi Qytaı Ǵylym akademııasy Shyńjań ekologııa jáne geografııa ınstıtýtynyń ǵylymı qyzmetkeri Lı Sıaoshýan.
Ǵalymdardyń paıymdaýynsha, múktiń qaıta qalpyna kelý qabileti ǵaryshty tereń ıgerý zertteýlerine jol ashady. Al onyń genetıkalyq materıaly bolashaqta qýańshylyqqa tózimdi daqyldar ósirip, jerdiń shóleıttenýine tosqaýyl qoıýǵa septigin tıgizedi.
Buǵan deıin Qytaıda Marsty ıgerýge arnalǵan qurylys materıaly ázirlengeni habarlanǵan bolatyn.
