Qytaı ǵalymdary artyq holesterındi azaıtýdyń jańa ádisin tapty
ASTANA.KAZINFORM — Qytaılyq molekýlalyq bıologtar tuqym qýalaıtyn gıperholesterınemııany — qandaǵy maı mólsheriniń shamadan tys joǵary bolýyn — emdeýge arnalǵan tájirıbelik gendik terapııanyń alǵashqy klınıkalyq synaq kezeńin sátti aıaqtady. Zertteý nátıjeleri Nature Medicine ǵylymı jýrnalynda jarııalandy, dep 24 kg jazdy.
Zertteý barysynda alty erikti — osy aýrýmen aýyratyn erler men áıelder — qatysqan birinshi kezeńdegi klınıkalyq synaqtar ótkizildi. Ǵalymdardyń málimetinshe, jańa terapııa qaýipti janama áserler týdyrmaǵan, al sonymen qatar PCSK9 fermentiniń belsendiligin aıtarlyqtaı tómendetip, qandaǵy «jaman» holesterın retinde belgili tómen tyǵyzdyqtaǵy lıpoproteınderdiń deńgeıin azaıtqan.
Bul gendik terapııany Xia Qiang jetekshilik etetin Shanghai Jiao Tong University ǵalymdary ázirlegen. Ádis Hafnia paralvei bakterııasynyń fermentine negizdelgen. Tabıǵatta bul ferment bakterııaǵa vırýstardy tanyp, olardyń RNQ tizbegine ózgeris engizý arqyly beıtaraptandyrýǵa kómektesedi. Ǵalymdar osy fermentti ózgertip, ony adam DNQ-syn dál óńdeı alatyn genomdyq redaktorǵa aınaldyrǵan.
Zertteý barysynda ferment molekýlalary arnaıy maıly nanobólshekterdiń ishine ornalastyrylǵan. Olarmen birge PCSK9 geniniń belgili bir mýtatsııalanǵan bóligin kodtaıtyn RNQ úlgileri engizilgen. Bul gen baýyrda holesterın óndirýge qatysady. Genomdyq redaktor baýyr jasýshalaryndaǵy PCSK9 geniniń bir kóshirmesin ózgertip, onyń jumysyn toqtatady. Nátıjesinde holesterın men lıpoproteınderdiń túzilýi edáýir baıaýlaıdy.
Klınıkalyq synaqqa jasy 34 pen 62 aralyǵyndaǵy alty erikti qatysqan. Olar gendik terapııanyń birneshe ınektsııasyn qabyldap, árbir protsedýradan keıin ǵalymdar olardyń densaýlyq jaǵdaıyn jáne qandaǵy holesterın deńgeıin baqylap otyrǵan.
Nátıjesinde, tájirıbe bastalǵannan keıin alty aıǵa jetpeıtin ýaqyt ishinde eriktilerdiń baýyryndaǵy PCSK9 fermentiniń belsendiligi 74%-ǵa tómendep, al qandaǵy holesterın deńgeıi 52%-ǵa azaıǵany anyqtalǵan.
Ǵalymdardyń aıtýynsha, bul nátıjeler klınıkalyq synaqtyń ekinshi kezeńin bastaýǵa múmkindik beredi. Kelesi kezeńde qatysýshylar sany kóbeıip, terapııanyń tıimdiligi keńirek zertteledi.
Aıta keteıik, Qazaqstanda 6-9 jastaǵy ár besinshi bala artyq salmaqtyń azabyn tartyp júr.
