Qysqy ańshylyq: Pavlodar oblysynda qandaı ańdarǵa qarý kezenýge bolady
PAVLODAR. KAZINFORM — Ertis-Baıan óńirinde qysqy ańshylyq keler jyldyń 15 aqpanyna deıin jalǵasady. Atalǵan kezeńde qoıan, túlki, qarsaq aýlaýǵa ruqsat berilgen. Al qaban men Sibir eligin aýlaý 31 jeltoqsanǵa deıin ǵana múmkin bolady.
Pavlodar oblystyq orman sharýashylyǵy jáne janýarlar dúnıesi aýmaqtyq ınspektsııasynyń málimetinshe, bıyl qysqy kezeńde ań aýlaýǵa belgilengen lımıtter birneshe janýar túrin qamtıdy. Atap aıtqanda, 4 752 qoıan, 382 túlki, 102 qarsaq, 42 qaban jáne 245 elik aýlaýǵa ruqsat etilgen.
Ańshylyqqa shyǵar aldynda qandaı qujat qajet?
Ań aýlaýǵa nıetti azamattar ózimen birge ańshy kýáligin, janýarlar dúnıesin paıdalanýǵa ruqsat qujatyn nemese ańshylyq sharýashylyǵy sýbektisinen berilgen joldamany alyp júrýge mindetti.
Atys qarýyn paıdalanyp, ań aýlaý úshin azamat 21 jasqa tolýy kerek. Al ań aýlaýdyń ruqsat etilgen ózge quraldaryn, ańshylyq ıtterdi nemese aýshy jyrtqysh qustardy qoldanýǵa 14 jastan bastap ruqsat etiledi.
— Qarý men patrondar azamattyq qarý aınalymy salasyndaǵy zańnama talaptaryna saı bolýy tıis. Tasymaldaý kezinde qarý oqsyz kúıde jáne arnaıy qapta, keıste nemese qaptamada bolýy qajet. Ańshylyq qaǵıdalarynda bir ret ań aýlaýǵa shyqqanda alyp júrýge bolatyn patrondardyń biryńǵaı sany belgilenbegen, — dep túsindirdi aýmaqtyq ınspektsııa basshysy Isataı Abrazahov.
Sonymen qatar ózen qundyzyn, kámshatty, qarakúzen men ondatrany aýlaý kezinde atys qarýyn qoldanýǵa, pnevmatıkalyq jáne laqtyrǵysh qarýdy paıdalanýǵa tyıym salynǵan. Saýyt tesetin, tutandyrǵysh nemese jarylǵysh áseri bar, sondaı-aq aýyrlyq ortalyǵy yǵystyrylǵan oqtary bar patrondardy qoldanýǵa da bolmaıdy.
Qaı aýmaqtarda ań aýlaýǵa tyıym salynǵan?
Áýesqoılyq ań aýlaý ańshylyq alqaptarǵa bekitilgen ýchaskelerde, joldamada kórsetilgen aýmaq sheginde jáne janýarlardyń tıisti túrine belgilengen merzimderde júrgiziledi. Sondyqtan ańshylar ańshylyqqa shyǵar aldynda ýchaskeniń shekarasyn sharýashylyq sýbektisinen naqtylap alýy kerek.
Inspektsııa dereginshe, Pavlodar oblysynda Baıanaýyl memlekettik ulttyq tabıǵı parkiniń, «Ertis ormany» memlekettik orman tabıǵı rezervatynyń, «Qyzyltaý» jáne «Ertis ózeniniń jaıylmasy» memlekettik tabıǵı qaýmaldarynyń aýmaǵynda, sondaı-aq ańshylyq alqaptardyń rezervtik qory jerlerinde áýesqoılyq ań aýlaýǵa tyıym salynǵan.
— Ańshylyq qaǵıdalaryn buzǵandarǵa QR Ákimshilik quqyq buzýshylyq týraly kodekstiń 382-baby jáne QR Qylmystyq kodekstiń 337-baby boıynsha jaýaptylyq kózdelgen, — dep eskertedi Isataı Abrazahov.
ıAǵnı janýarlar dúnıesin paıdalaný talaptaryn jáne ań aýlaý qaǵıdalaryn buzǵany úshin eskertý nemese jeke tulǵalarǵa 10 AEK, shaǵyn kásipkerlikke 25 AEK, orta kásipkerlikke 50 AEK, iri kásipkerlikke 100 AEK mólsherinde aıyppul qarastyrylǵan.
Eger ań aýlaýshy zańsyz ańshylyq arqyly tabıǵat pen jan-janýarǵa orasan zor shyǵyn keltirse, onyń jazasy da qatań bolady. Onyń ishinde jarylǵysh qurylǵylardy nemese janýarlardy jappaı qyryp-joıatyn ózge de quraldardy, áýe kóligin, avto-motokólik quraldaryn, qarda júretin tehnıkany ne shaǵyn kólemdi kemelerdi qoldanyp zańsyz ań aýlasa, 6 jyldan 10 jylǵa deıingi merzimge bas bostandyǵynan aıyrýy jazasy kózdelgen. Keltirilgen zalaldyń kólemin sot aıqyndaıtynyn eskerý qajet. Mundaı jaǵdaıda sottalýshynyń múlki tárkilenip, belgili bir laýazymdardy atqarý nemese belgili bir qyzmetpen aınalysý quqyǵynan úsh jylǵa deıingi merzimge aıyra otyryp, úsh myń aılyq eseptik kórsetkishke deıingi mólsherde aıyppul da salynýy yqtımal. Budan bólek qoǵamdyq jumystarǵa tartý, bas bostandyǵyn shekteý jazalary da qarastyrylǵan.
Sondyqtan atýǵa tyıym salynǵan ań-qusqa qarý kezemes buryn, zil batpan jaýapkershilik baryn esińizde saqtańyz.
2027 jyldan bastap ań aýlaý tártibinde ózgerister bolady
Keler jyly ań aýlaý obektileri bolyp tabylatyn janýarlardyń lımıtteletin jáne lımıttelmeıtin túrleriniń jańa tizbesi qoldanysqa engiziledi. Oǵan lımıtteletin 17 jáne lımıttelmeıtin 27 janýar túri kirgen.
— Lımıtteletin túrler qatarynda qasqyr, qońyr aıý, quný, borsyq, sileýsin, qaban, kıik, bulan jáne basqa janýarlar bar. Al lımıttelmeıtin túrler tizimine janattárizdi ıt, túlki, aqkis, tıin, or qoıan, shil, qur, qyrǵaýyl jáne ózge de túrler engizilgen, — dep qosty ınspektsııa basshysy.
Qazirgi ýaqytta Pavlodar oblysy aýmaǵynda 36 ańshylyq sharýashylyǵy bar. Onyń 33-i ańshylyq sharýashylyǵynyń 8 sýbektisine bekitilgen. Inspektsııa málimetinshe, olardyń jumysyna qatysty shaǵymdar túspegen.
Eske sala keteıik, Zaısanda zańsyz ańshylyqqa qatysy bar degen kúdikpen 10 adam ustaldy.