Tehnıkany saılaý, reagentterdi ázirleý, tsıfrlyq baqylaý - Joldar qysqa daıyn ba?
ASTANA. KAZINFORM – Alǵashqy qar túskende respýblıkalyq mańyzy bar joldardaǵy jumys qalaı uıymdastyrylady? Qar tazalaıtyn tehnıka qaıda ornalasqan, kóktaıǵaq kezinde jolǵa ne sebiledi? Al jolda kóligi buzylǵan júrgizýshi kimnen kómek suraıdy? Osy suraqtarǵa jaýap izdegen elordalyq jýrnalıster «QazAvtoJol» ulttyq kompanııasynyń uıymdastyrýymen ótken baspasóz týrynda jol qyzmetiniń qysqa daıyndyǵyn kórdi.
Qazir jol boıyndaǵy tehnıkany qysqy maýsymǵa ázirleýmen qatar, qum, tuz jáne basqa da qajetti materıaldar qory jasaqtalyp jatyr. «Qazservıs» JShS bas dırektory Marat Súleımenovtiń aıtýynsha, materıaldar naýryz aıynyń sońyna deıingi qajettilikke eseptelgen.
– Búginde bizde materıaldar daıyndaý júrip jatyr. Kórip turǵandaryńyz – usaqtalǵan tas qaldyǵy, qum, tuz, kómir. Bulardyń bári qys boıy, ıaǵnı kelesi jyldyń naýryz aıynyń sońyna deıingi qajettilikke eseptelgen. Qazir qajetti qor bar, – dedi Marat Súleımenov.
Onyń sózinshe, óńirlerdiń qysqy daıyndyǵy birdeı emes. Keıbir oblystarda kómir men usaqtalǵan tas qaldyǵyna qajettilik az, al keıbirinde negizgi materıaldardyń qory áldeqashan jınalǵan. Mysaly, Qostanaı oblysynda qum men tuz jetkizetin kásiporyndarmen kelisimsharttar jasalyp, qysqy kezeńge qajetti materıaldar daıyndalǵan.
– Qostanaı oblysyn alsaq, onda daıyndyq júz paıyzǵa jýyq. Qum men tuz jetkizýshilermen kelisimsharttar bar. ıAǵnı qys bastalǵanda jumys isteýge daıynbyz. 31 jeltoqsanǵa deıingi qajettilik qamtamasyz etilgen. Jańa jyldan keıin bıýdjette qarastyrylǵan qarjy esebinen josparly satyp alýlar júrgiziledi, – dedi Marat Súleımenov.
Onyń aıtýynsha, «Qazservıs» qaraýyndaǵy qysqy tehnıkanyń da basym bóligi daıyn. Jalpy 1 830 tehnıka birliginiń 1 715-i qysqy jumysqa ázir. Óńirler boıynsha kórsetkish shamamen 97-98 paıyz.
Qazir birneshe jol paıdalaný bazasynda jóndeý jumystary aıaqtalmaǵan. Sonymen birge keıbir óńirlerde qajetti tehnıkany tolyqtyrý úshin jańa mashınalar jetkizilip jatyr.
Jolǵa qum men tuz ne úshin sebiledi
Baspasóz týry barysynda jýrnalısterge qar tazalaıtyn jáne jolǵa kóktaıǵaqqa qarsy materıal sebetin mashınalar kórsetildi. Aralas jol mashınasyna qum men tuz aralasqan qospa tıeledi. Onyń quramy aýa raıyna qaraı ózgerýi múmkin. Qardyń qalyńdyǵy, jaýyn-shashynnyń qarqyny jáne aýa temperatýrasy eskeriledi.
Mashınanyń artqy bóligi jol betine daıyn qospany birkelki sebedi. Bul kóktaıǵaq kezinde dóńgelektiń jolmen ilinisýin jaqsartýǵa arnalǵan.
Qar qalyń túsken kezde burandaly rotorly tehnıka iske qosylady. Ol jol jıegine úıilgen qardy jınap, birneshe ondaǵan metr jerge laqtyryp shyǵarady.
Mundaı mashınalar ásirese qar mol túsetin óńirlerde qoldanylady. Mamandar onyń Aqmola, Qostanaı, Soltústik Qazaqstan jáne Shyǵys Qazaqstan oblystaryndaǵy joldar úshin qajet ekenin aıtty.
Bir tehnıka – birneshe maýsymǵa
Jol kútimine arnalǵan tehnıkanyń bári qysta ǵana jumys istemeıdi.
Kóktem shyqqanda jol betinde qalǵan qum-tuz qospasyn jınaý úshin arnaıy şetkalar men jol sypyrǵysh mashınalar paıdalanylady. Keıbir mashınalarda sý shashatyn jabdyq bar.
Jol boıyndaǵy qorshaýlar da tazalanady. Al asfalt beti qoqys pen qys kezinde qalǵan materıaldardan tazartylǵannan keıin jol belgilerin jańartý jumystary júrgiziledi.
Baspasóz týrynda shuńqyrlardy jóndeýge arnalǵan arnaıy tehnıka da kórsetildi. Mashına qıyrshyq tas pen emýlsııa qospasyn qysymmen joldaǵy oıyqqa engizedi. Bul asfalt zaýyttary tolyq jumysyn bastamaı turǵan kóktemgi kezeńde qoldanylatyn tásilderdiń biri.
Jol qyzmeti tsıfrlyq baqylaýǵa kóship jatyr
Joldy kútip ustaý jumystarynyń taǵy bir bóligi – baqylaý júıesin ózgertý. Buǵan deıin jol qyzmetkerleri atqarǵan jumysty qaǵazǵa túsirip, keıin ony ártúrli arnalar arqyly – elektrondy poshta, messendjer nemese Excel kestelerimen jiberetin. Endi bul málimetter bir júıege jınaqtalyp jatyr.
Qyzmetker jumysqa shyqqan ýaqytyn, ornalasqan jerin jáne júrip ótken baǵytyn mobıldi qosymsha arqyly belgileıdi. Joldaǵy aqaý, tazalaý jumysy nemese basqa da atqarylǵan jumys foto jáne beınemen tirkeledi.
Júıe ınternet joq kezde de jumys isteıdi. Baılanys qalpyna kelgen soń jınalǵan aqparat ortalyq serverge jiberiledi. Qazir tsıfrlyq patrýldeý júıesine kompanııanyń 17 oblystyq fılıaly qosylǵan.
Kelesi kezeńde bul júıeni 1403 baılanys ortalyǵymen baılanystyrý kózdelip otyr. Sonda jol paıdalanýshysynyń ótinishi dıspetcherde tirkelip qana qoımaı, ony oryndaý da tsıfrlyq júıede belgilenedi.
Myńdaǵan tehnıkanyń qozǵalysy bir jerden baqylanady
Jol qyzmetiniń arnaıy mashınalaryna GPS qurylǵylary men janarmaı deńgeıin kórsetetin datchıkter ornatylyp jatyr. Ortalyqtaǵy maman kartadan tehnıkanyń qaı jerde turǵanyn, qansha shaqyrym júrgenin, qansha ýaqyt qozǵalysta bolǵanyn kóre alady.
Marat Súleımenovtiń aıtýynsha, bul jerde mashınanyń únemi qozǵalyp turýy mindetti emes. Mysaly, qar tazalaıtyn tehnıka belgili bir ýchaskede uzaq ýaqyt jumys isteýi múmkin. Sondyqtan júıedegi toqtap qalý faktisin onyń sebebimen birge qaraý qajet.
Kompanııa bolashaqta júrgizýshini reıske jiberer aldyndaǵy medıtsınalyq tekserýdi de osy júıemen baılanystyrýdy josparlap otyr.
Jolda qalǵan kólikke kómek
Qazir Astana mańyndaǵy eki baǵytta arnaıy pıkaptar synaq rejıminde júr. Onyń ishinde usaq jóndeý jumystaryna qajetti quraldar, akkýmýlıatordy iske qosatyn qurylǵy, generator, súıretkish arqan, avarııalyq belgiler jáne basqa da jabdyqtar bar.
Kólik buzylǵan nemese janarmaıy taýsylǵan júrgizýshi 1403 nómirine habarlasa alady. Operator ótinishti qabyldap, kómek kórsetý tobyn jiberedi.
– Bizde 1403 baılanys ortalyǵy táýlik boıy jumys isteıdi. Kún saıyn jolda kóligi buzylǵan, janarmaıy bitken nemese basqa da qıyndyqqa tap bolǵan júrgizýshiler habarlasady. Bıyl eki pıkapty synaq retinde iske qostyq. Olar qajetti quraldarmen jabdyqtalǵan. Qyzmet tegin kórsetiledi, – dedi Marat Súleımenov.
Arnaıy kólikterdiń birinde baılanys nashar jerlerde jumys isteý úshin spýtnıktik baılanys júıesi de bar.
Qazir bul joba Astana – Arshaly jáne Astana – Temirtaý baǵyttarynda synaqtan ótip jatyr. Mamandardyń aıtýynsha, synaq nátıjesine qaraı júıeni basqa jol ýchaskelerine de engizý máselesi qaralady.
Qysqy joldaǵy sanıtarlyq jaǵdaı
Qys kezinde aýa raıyna baılanysty keıbir jol ýchaskelerinde qozǵalys ýaqytsha shekteledi. Osyndaı kezde jolda uzaq turyp qalǵan júrgizýshiler úshin sanıtarlyq jaǵdaı jasaý máselesi de qarastyrylǵan.
Osy maqsatta qajetti ýchaskelerge jyljymaly sanıtarlyq modýlder qoıylady. Olarda erler men áıelderge arnalǵan bólek oryn, sý júıesi jáne múmkindigi shekteýli adamdarǵa arnalǵan bólim qarastyrylǵan.
Baspasóz týry barysynda kórsetilgen tehnıka men tsıfrlyq júıelerdiń bári bir ǵana mindetke – respýblıkalyq joldardyń jumysyn uıymdastyrýǵa arnalǵan. Al onyń qanshalyqty nátıjeli bolǵanyn joldyń ózi kórsetedi.
Aıta keteıik, Prezıdent jol sapasyn baǵalaý júıesin qaıta qaraý kerek ekenin aıtqan edi.
