Qysqa daıyndyq: qazaqstandyqtar qııar men qyzanaq tuzdaýǵa qansha jumsaıdy
ASTANA. KAZINFORM — Jazdyń sońy qys boıy bosap qalǵan bankalardy shyǵaryp, qaıta daıyndalatyn kez. Kazinform agenttiginiń tilshisi qııar men qyzanaq tuzdaýǵa bıyl qansha aqsha jumsalatynyn eseptedi.
Qazir bazarda kókónis mol ári jergilikti ónim de pisti. Qysqa daıyndalar shaq osy. Ásirese, qııar men qyzanaqty tuzdap, uzaq merzimge saqtaýǵa bolady. Bul — qystyń aıazy men borynynda ystyq tamaqqa qosyp jeýge bolatyn taptyrmas kókónis.
Óz baqshańyz nemese saıajaıyńyzdyń bolǵany jaqsy. Mundaı jaǵdaıda tuzdaýǵa qajetti dúnıeniń barlyǵyn derlik óz baqshańyzdan taba alasyz. Sonyń ishinde qııar, qyzanaq, jelkek japyraǵy men askók bar. Tuzdaýǵa arnalǵan bankalardy da saqtap qoıǵan bolsańyz, tek tuz, qant pen buryshqa aqsha jumsaısyz.
Kóbine qala turǵyndarynyń kúndelikti ómiri qarbalasqa toly, ýaqyt tapshy. Jumysbastylyqtan aınalaǵa kóńil bólip, keı dúnıege mán berýge múmkindik bola bermeıdi. Sondyqtan kópshilik kókónisti daıyn kúıinde satyp alyp, tuzdaǵandy jón kóredi. Endeshe, Qazaqstan naryǵy tutynýshylarǵa qandaı múmkindikter usynyp otyrǵanyn qarastyryp kóreıik.
Qııar men qyzanaq tuzdaý qospasy
Tuz, sirke qyshqyly jáne ózge de qospalardy tańdaý kóbine qııar men qyzanaq tuzdaý tásiline qaraı ózgerip otyrady. Sondyqtan áýeli naqty tásildi anyqtap alǵan durys. Eń qarapaıym tásili: úsh lıtrlik bankaǵa qııar men qyzanaq tuzdaý úshin 1,5–2 keli kókónis kerek. Ári qaraı eki as qasyq tuz, bir as qasyq qant, úsh túıir sarymsaq, bir túp askók, qaraqat, shıe jáne jelkek japyraǵy, 5 túıir qara burysh jáne 9 paıyzdyq 70 ml sirke sýy qajet. Oǵan shamamen bir jarym lıtr sý quıady.
Endeshe, 10 keli qııar men 10 keli qyzanaqty úsh lıtrlik bankaǵa jabý úshin qansha aqsha kerek ekenin eseptep kóreıik. Jalpy 20 keli kókóniske 10 banka qajet bolady.
Banka baǵasy qansha?
Áýeli tuzdaýǵa arnalǵan banka men qaqpaqtarǵa qansha aqsha ketetinin anyqtap alaıyq. Marketpleısterde úsh lıtrlik bankalardyń baǵasy suranysqa qaraı kóterilgen. Bireýiniń quny 1 763, 1 988, 2 600 teńge, tipti odan da joǵary bolyp tur. Sondyqtan bankalardy qarapaıym adamdardan, ıaǵnı «qoldan» satyp alǵan tıimdi.
OLX saıtynda mundaı habarlandyrý óte kóp. Úsh lıtrlik bankanyń baǵasy 200 teńgeden bastalyp, 350 teńgege deıin barady. Bul bankalardy buǵan deıin de qııar men qyzanaq tuzdaǵanda paıdalanylǵan bolýy múmkin. Ony jýyp, zararsyzdandyryp qoldaýǵa bolady. Esepteı kele, úsh lıtrlik 10 bankaǵa kem degende 2 000-3 500 teńge kerek ekenin bildik. Tuzdaýǵa arnalǵan 50 qaqpaqtyń ortasha baǵasy 1 359-2 945 teńge aralyǵynda. Bir qaqpaqtyń baǵasy — 27-59 teńge. 10 qaqpaqqa 270-590 teńge jumsalady.
Kókónis pen dámdeýishtiń baǵasy
Eger ózińizde saıajaı bolmasa, tuzdaýǵa arnalǵan qııar men qyzanaqty satyp alýǵa týra keledi. Ol úshin jergilikti baǵbandar ósirgen kókónisti tańdaǵan durys. Mundaı ónimdi kez kelgen bazardan kezdestirýge bolady. Úıde ósirilgen qııar men qyzanaqty OLX saıtyndaǵy habarlandyrýdan da keziktirdik. Onda qııardyń kelisi 400-1 000 teńge, al qyzanaqtyń kelisi 500-1 000 teńge aralyǵynda. Bazarda baǵa kelisine 800-1 000 teńge aralyǵynda. Dúkende kókónistiń surpyna jáne qaıda ósirilgenine qaraı baǵa tómen bolýy múmkin. Onda qııardyń ortasha baǵasy kelisine 380-1200 teńge aralyǵynda. Al qyzanaqty 500-1 200 teńgege satyp alýǵa bolady. Osylaısha 10 keli qııar 4 000-10 000 teńge, al 10 keli qyzanaq 5 000-10 000 teńge turady.
Tuzdaýdy unatatyndar pishini birkelki ári tyǵyz qııardy tańdaýǵa keńes beredi. Áýeli kókónisti muqııat jýyp, salqyn sýǵa birneshe saǵatqa salyp qoıǵan jón. Sonda qııar da kútirlep turady. Tuzdaýǵa arnalǵan qyzanaq ta qatty ári taza bolýy kerek. Tym jumsaq bolsa pishinin joǵaltýy múmkin.
Bir keli sarymsaqtyń da baǵasy ártúrli. Kelisi 699 teńgeden bastalyp, 2 200 teńgege deıin jetti. Bir keli sarymsaq alsaq 20-33 bas nemese 165-250 túıir bolady. Bizge 30 túıir sarymsaq jetkilikti. Bul shamamen — 150-200 gramm. Onyń quny 139-440 teńge bolady. Sonymen qatar tuzdaýǵa askók, shıe, qaraqat jáne jelkek japyraqtary qajet. Olardy ádette bir býma etip satady. Bir býmanyń baǵasy 250-500 teńge aralyǵynda. 10 bankaǵa eki jınaq jetkilikti bolady. Oǵan 500-1000 teńge jumsaımyz.
Tuzdyq daıyndaý úshin qant (1 keli — 360-550 teńge), tuz (1 keli — 78-129 teńge), sirke sýy (9%, 500 ml — 420 teńge), túıirshiktelgen qara burysh (40 gramm — 860 teńge) qajet. 10 bankaǵa 200 gramm qant, 400 gramm tuz jáne 700 ml sirke sýy jumsalady. Qant pen tuzdy jarty keliden satyp alsaq tuzdyqqa orta eseppen 1 919-2 039 teńge qajet. Jalpy alǵanda úsh lıtrlik 10 bankaǵa qııar men qyzanaq tuzdaýǵa kem degende 13 828 teńge, al tańdaýǵa erik bersek 27 569 teńge aqsha ketedi.
Buǵan deıin qoı men sıyr etiniń baǵasy týraly jazyldy.
