Qısa Qabıuly endi qazaq namysyn qorǵamaq

Osydan bir jarym jyl buryn aqparat quraldary ol týraly jarysa jazǵan bolatyn. Alǵash ómir esigin ashqanda 6 jarym keli bolyp týǵan jigittiń erkin kúres túrinen biraz bıikterdi baǵyndyrǵanyn, ata-jurtyna qonys tepkenin estip, qýanǵanymyz shyndyq. Alaıda, sońǵy kezderi Qısa baýyrymyzdyń ne istep júrgeni, qandaı jarystarǵa qatysqany, qaı oblysta, qandaı quramda óner kórsetip júrgeni týraly eshkim eshqandaı tis jarmaı ketti. Qytaıdyń respýblıkalyq birinshiginiń qola júldegeri, búkil Qytaı kýbogy úshin ótken balýandar básekesiniń 5-oryn ıegeri, sondaı-aq, Tıanjın qalasynda ótken respýblıkalyq týrnırdiń qola medalyn jeńip alǵan erkin kúresten sport sheberi Qısa Qabıulymen arnaıy telefon arqyly qaıda, ne istep júrgeni týraly óz aýyzynan áńgimesin tyńdaǵan edik.

- Qısa Qabıuly, bir jyldaı ýaqyt boldy, siz jarystardan kórinbeı kettińiz ǵoı?

- Negizi, erterekte jarysta aıaǵymnan úlken jaraqat alǵan bolatynmyn. Sol jaraqattan áli kúnge tolyq aıyǵa almadym. Qazir em qabyldaı júrip, jattyǵýymdy oıdaǵydaı ótkizip jatyrmyn.

- Sońǵy ret qashan, qandaı jarystarǵa qatystyńyz?

- Men qazir erkin kúresti tastap, qazaq kúresine aýysyp kettim. Sonymen qatar, dzıýdo kúresimen de aınalysa bastadym.

- Qazaq kúresine aýysqanyńyzǵa qansha ýaqyt boldy?

- Jylǵa jaqyndap qaldy. Bıyl qazaq kúresinen Almaty oblysynda oblys birinshiligin jeńip aldym.

- Qazaq kúresin tańdaýyńyzǵa ne sebep boldy?

- Jalpy kúres óneri qazaqtyń qanynda bar sport túri. Qazir Almaty oblysynyń atynan óner kórsetýge daıyndalýdamyn. Qazaq kúresi qazaqtyń tól sporty emes pe? Onymen kúreste júrgen kez kelgen qazaq balasy kúresip kete alady degen oıdamyn. Erkin kúrespen biraz jyl ter tógip aınalystym. Odan jaman bolǵan joqpyn. Óz ıgiligime jaraıtyn kóptegen tájirıbeler jınadym. Al, qazaq kúresimen osy ata-jurtqa kelgennen keıin azdap aınalysyp kórip edim, oń jambasyma keletin kúres ekenine kóz jetkizip, aqyry, tańdaýyma týra keldi.

- Erkin kúreste qandaı iri jarystarǵa qatystyńyz? Qandaı bıikterdi baǵyndyrdyńyz?

- Kóptegen jarystarǵa qatystym. Qytaıdyń óz ishinde ótetin jarystardyń barlyǵynan tys qalǵamyn joq. Solardyń ishindegi negizgi degenderine toqtalyp óteıin; Qytaıda tórt jylda bir keletin jazǵy spartakıada oıyndary bar. Bul básekeniń qytaılar úshin mańyzy zor. Meniń de eń alǵashqy iri dodaǵa qatysýym - osy spartakıadan bastaldy. Bul 2005 jyly bolǵan edi. Alǵash osy básekege irikteý syndarynda Lanjýdegi 110-130 keli tartatyn balýandardyń barlyǵyn urshyqsha ıirip, joldamaǵa ıe boldym. Osylaısha, 2005 jyly Qytaı spartakıadasyna 96 keli salmaqta óner kórsettim. Ol kezde 17 jasta ǵana bolatynmyn. Onda úzdikter qatarynan kórine almasamda talaı myqty qytaılardyń jolyn bógedim. 2009 jyly qytaıda respýblıkalyq birinshiktiń qola júldegeri atandym. Týra osy jyly Qytaı kýbogy úshin ótken balýandar básekesinde 5-orynnan kórindim. Іle-shala Beıjińniń áskerı komandasymen birge daıyndalyp, Tıanjın qalasynda ótken respýblıkalyq týrnırinde taǵy qola medal enshiledim. Osy jyly Almatyda bir halyqaralyq týrnır ótti. Osy básekege Qytaı atynan kelip qatysyp, beldesip júrgende abaısyzda aıaǵymdy qaıyryp alyp, sińirimdi sozyp aldym. Sol jaraqat áli kúnge tolyq aıyqpaı keledi. Alaıda, jattyǵa júrip, Taılandta ótken Azııa chempıonatyna qatysyp, alǵashqy bestiktiń qataryna endim. Qytaıdaǵy iri jarystarym osylar.

- Elge kelgennen keıin qandaı iri jarystarǵa qatystyńyz?

- Elge kelgenime eki jyldan asty. 2012 jyldyń aqpan aıynyń sońynda atajurttyń topyraǵyna aıaq bastym. Atamekenime kelgeli 7-8 ret halyqaralyq týrnırge qatysyp úlgerdim. Sonyń ishinde Qyrǵyzstanda bir ret, Almatyda bir ret qola medaldi enshilesem, Taldyqorǵan qalasynda ótken halyqaralyq týrnırde chempıon atandym. Ótken jyly el birinshiliginde 3-oryndy ıelendim. Alaıda, ulttyq quramaǵa ilige almaı qaldym.

- Qazir naqty qaı salmaqta óner kórsetip júrsiz?

- Búgingi salmaǵym - 150 keli.

- Boıyńyz qansha?

- 190 santımetr.

- Qazaqstanǵa óz erkińizben keldińiz be, álde bireýler shaqyrdy ma?

- Elge qonys aýdarýyma birden bir sebep bolǵan boksshy Qanat Islam. Ol: «Qısa baýyrym, Qytaıdy qaıtesiń?! Óz eliń bar emes pe?! Men atajurtyma keshigip jettim. Sen qazir kelseń dál ýaqyty, áli jassyń. Alar asýyń alda, sol bıikterdi Qazaqtyń kók týyn jamylyp baǵyndyryp jatsań, elimiz úshin odan artyq baqyt joq. Eń durysy esiń barda elińe jetip al», - degen ystyq yqylasy. 2009 jyly Taılandta ótken Azııa chempıonatynda Málik Nádirbekov aǵamyzben tanystym. Málik aǵamyz da sol kezde kókeıime kóptegen oılar salyp ketip edi. «Elge kel, ózimiz tarbıeleımiz, jaǵdaıyńdy jasaımyz», - degen bolatyn. Mine, aqyry keldim. Qazir barlyǵy oılaǵanymdaı boldy deýge bolady. Qytaıdan kelgende aldymnan Qanat Islam shyǵyp kútip aldy. Keıin Baýyrjan Ospanov degen aǵamyzben tanysyp, ol kisi sportaǵy jolymdy ary qaraı jalǵastyrýyma kúni búginge deıin kómektesip keledi. El dep kelgende aldymnan osyndaı aǵalarym shyǵyp, qolushyn berip jatqandaryna alǵys aıtamyn.

- Suhbattasqanyńyzǵa rahmet!