Qyrǵyzstan BUU-ǵa Ystyqkóldi saqtaý qoryn qurýdy usyndy
ASTANA. KAZINFORM — Qyrǵyzstan prezıdenti Sadyr Japarov Nıý-Iorktegi BUU Bas Assambleıasynyń 81-sessııasynda sóılegen sózinde klımattyń ózgerýine baılanysty Ystyqkóldiń ekologııalyq problemalaryna nazar aýdardy, dep habarlaıdy Kazinform Bishkektegi menshikti tilshisi.
Qyrǵyzstan basshysynyń sózinshe, bıik taýlardyń arasynda ornalasqan Ystyqkól búginde klımattyq ózgeristerdiń qysymyn qatty sezinip otyr. Ol keıingi 170 jylda sý deńgeıi shamamen 14 metrge tómendegenin, al sońǵy bes jylda onyń tómendeý qarqyny jylyna 7 sm-ge jetkenin aıtty. Ejelden kólge quıatyn 101 ózenniń qazir tek 30-y ǵana jyl boıy aǵyp jatyr.
Ystyqkóldiń negizgi sý kózi — Tıan-Shan muzdyqtary.
70 jylda taý muzdyqtarynyń 30%-dan astamy erip ketti, sonyń shamamen 20%-y keıingi 7-10 jyldyń enshisinde. Qyrǵyzstan Prezıdenti klımat ózgerýiniń aýqymy men jyldamdyǵy kez kelgen taýly memlekettiń múmkindikterinen asyp túsetinin jáne birlesken halyqaralyq is-qımyldy qajet etetinin aıtty.
— Bul ekologııalyq problemanyń saldary qalaı bolatynyn jáne onyń aldyn alýdyń qunyn túsiný úshin sońǵy onjyldyqtarda zardap shekken Aral teńizi men Chad kóliniń taǵdyryn eske túsirý jetkilikti. Jaqynda ǵana Aral teńizi men Chad kóli, búgingi Ystyqkól sııaqty, sýy mol kólder edi. Al búginde olardyń kóp bóligi keýip ketti. Bul mysaldar bizge aıqyn eskertý bolýy qajet, — dedi ol.
Sadyr Japarov resmı túrde BUU-ny, halyqaralyq qarjy ınstıtýttaryn jáne donor elderdi Uıym aıasynda Ystyqkóldi qorǵaýǵa arnalǵan birlesken senimgerlik qoryn qurý bastamasyn qoldaýǵa úndedi. Qyrǵyzstan bul qorǵa memlekettik bıýdjetten 10 mıllıon dollar bólýge daıyn.
Eske sala keteıik, Qyrǵyzstan BUU Qaýipsizdik Keńesin jańa múshelermen keńeıtýdi usyndy.
2026 jyldyń 3 maýsymynda Qyrǵyzstan alǵash ret BUU Qaýipsizdik keńesiniń turaqty emes múshesi bolyp saılandy.
