Qyrǵyzstan Bishkektegi ShYU sammıtiniń negizgi qorytyndylaryn jarııalady
BІShKEK. KAZINFORM – Qyrǵyzstannyń Syrtqy ister mınıstri Jeenbek Kýlýbaev Bishkekte ótken Shanhaı yntymaqtastyq uıymy (ShYU) sammıtiniń negizgi qorytyndylaryn atady, dep habarlaıdy Kazinform agenttiginiń Bishkektegi menshikti tilshisi.
Jeenbek Kýlýbaevtyń aıtýynsha, sammıttiń basty saıası qujaty ShYU-nyń 25 jyldyǵyna arnalǵan Bishkek deklaratsııasy boldy. Qujatta uıymǵa múshe memleketterdiń halyqaralyq jáne óńirlik ózekti máseleler boıynsha ortaq ustanymdary kórinis tapqan.
Sondaı-aq deklaratsııada ShYU qyzmetiniń negizgi qaǵıdattary rastalyp, uıymdy odan ári damytý baǵyttary aıqyndaldy.
Qyrǵyzstannyń uıymǵa tóraǵalyǵy kezeńindegi mańyzdy nátıjelerdiń biri – ShYU-nyń ınstıtýtsıonaldyq reformasyn ilgeriletý boldy.
-Memleketter basshylary ShYU Jarǵysyna ózgerister men tolyqtyrýlar engizý týraly hattamaǵa qol qoıdy. Bul ózgerister uıymǵa múshe memleketterdiń ózara is-qımylyn neǵurlym tıimdi, turaqty ári ıkemdi modelge kóshirý úshin quqyqtyq negiz qalyptastyrady, – dedi dıplomat.
Sammıtte ShYU-nyń qaýipsizdik arhıtektýrasyn nyǵaıtýǵa qatysty da mańyzdy sheshimder qabyldandy.
2025 jyly Tıantszın sammıtinde jasalǵan kelisimderdi iske asyrý maqsatynda Tashkenttegi ShYU-ǵa múshe memleketterdiń qaýipsizdigine tónetin syn-qaterler men qaýipterge qarsy is-qımyl jónindegi ámbebap ortalyqtyń jáne Dýshanbedegi ShYU-nyń Esirtkige qarsy kúres ortalyǵynyń qyzmetin retteıtin erejeler bekitildi.
-Qyrǵyz Respýblıkasy úshin Bishkekte Transulttyq uıymdasqan qylmysqa qarsy is-qımyl ortalyǵyn is júzinde iske qosý aıryqsha mańyzdy. Ol Ámbebap ortalyqtyń qurylymdyq bólimshesi retinde jumys isteıdi. Qyrǵyz tarapy onyń tolyqqandy qyzmetin bastaý úshin qajetti ınfraqurylymdy daıyndaýdy aıaqtady, – dep túsindirdi mınıstr.
Sammıtte saýda-ekonomıkalyq jáne ınvestıtsııalyq yntymaqtastyqty keńeıtýge de aıryqsha nazar aýdaryldy. Memleketter basshylary ónerkásiptik kooperatsııany, kólik baılanysyn, zamanaýı logıstıkalyq tizbekterdi jáne tsıfrlyq sheshimderdi damytýǵa múddeli ekenin rastady.
-Múddeli memleketter ShYU Damý bankin qurý jónindegi júıeli jumysty jáne osy baǵyttaǵy belsendilikti quptady. Tıisti quryltaı qujatyna keıinnen qol qoıý úshin qajetti konsýltatsııalardy qysqa merzimde aıaqtaý týraly ýaǵdalastyq rastaldy. Mundaı qarjy ınstıtýtyn qurý ShYU keńistiginde iri ınfraqurylymdyq, kólik jáne ınvestıtsııalyq jobalardy júzege asyrýǵa qosymsha múmkindik beredi, – dedi Jeenbek Kýlýbaev.
Mınıstrdiń aıtýynsha, yntymaqtastyqtyń jańa jáne perspektıvaly baǵyttaryna qatysty birqatar qujat qabyldandy.
Olar klımattyń ózgerýimen kúres, jasandy ıntellektini damytý, porttar men logıstıkalyq ortalyqtar qurý, halyqaralyq aqparattyq qaýipsizdikti qamtamasyz etý, sıntetıkalyq esirtkiler men olardyń prekýrsorlarynyń taralýyna qarsy is-qımyl, energetıkalyq júıelerdi damytý, tótenshe jaǵdaılardan zardap shekken memleketterge kómek kórsetý, sondaı-aq otbasy ınstıtýtyn qoldaý jáne nyǵaıtý máselelerin qamtıdy.
Eske salaıyq, 1 qyrkúıekte Qyrǵyzstan astanasy Bishkekte ShYU-ǵa múshe memleketter basshylary keńesiniń 26-otyrysy ótti.
Sammıt qorytyndysy boıynsha uıymǵa tóraǵalyq 2026–2027 jyldarǵa Qyrǵyzstannan Pákistanǵa ótti. Al Lahor qalasy ShYU-nyń týrıstik jáne mádenı astanasy bolyp jarııalandy.
Qazaqstan Prezıdenti Qasym-Jomart Toqaev ShYU-nyń negizgi qaǵıdattaryn BUU Bas Assambleıasynyń qararymen bekitýdi usyndy.
